Hukuk Müessesesi Tarihi: Hukuk Mektebi'nin Tarih ve Suret-i Tesisine Ait Malumat ve Vesâik

Abstract

Bu çalışma, son dönem Osmanlı ve erken Cumhuriyet devri hukuk dünyasının seçkin simalarından Ordinaryüs Profesör Ebül'ulâ Mardin'in (1881-1957) 1922-1925 yılları arasında Darülfünun Hukuk Fakültesi Mecmuası'nda yayımlanan "Hukuk Müessesesi Tarihi" başlıklı belge tefrikasının çeviriyazısını sunmaktadır. Bu derleme, Türk hukuk tarihi ve eğitim müesseseleri tarihi açısından birinci elden kaynak niteliğindedir. [Özet ve anahtar kelimeler dijital arşiv çalışmaları kapsamında editörlük tarafından hazırlanmıştır.]

Keywords

• Ebül'ulâ Mardin
• Hukuk Mektebi
• Darülfünun Hukuk Fakültesi
• Hukuk Eğitimi Tarihi
• Nizamname
• Meclis-i Muallimîn

Abstract

This study presents the transliteration of the document series titled "Hukuk Müessesesi Tarihi" (The History of the Legal Institution), published between 1922 and 1925 in the Darülfünun Faculty of Law Journal by Ordinary Professor Ebül'ulâ Mardin (1881-1957), one of the prominent legal scholars of the late Ottoman and early Republican eras. This compilation serves as a primary source for the history of Turkish law and educational institutions. [The English title, abstract and keywords were prepared by the editorial board during the digital archiving process.]

Keywords

• Ebül'ulâ Mardin
• Law School
• Darülfünun Faculty of Law
• History of Legal Education
• Regulation
• Faculty Council

References

1. [Editör Notu: Bu kaynakça, metindeki dipnotlar esas alınarak oluşturulmuştur. / Editor's Note: This bibliography was compiled based on the footnotes in the text.]
2. Ahmet Cevdet Paşa, "Merasim-i Tesisiyede Îrâd Eyledikleri Nutuk", Vakit, Sayı 1675, 10 Receb 1297 / 6 Haziran 1296.
3. Ali Adem Yörük, "Alim Bir Hukukçu Olarak Ebül'ulâ Mardin", Mardinîzâdeler ve Büyük Alim Ebül'ulâ Mardin, İstanbul, 2011.
4. Ali Adem Yörük, "Ebül'ulâ Mardin'e Dair Hatıralar", Mardinîzâdeler ve Büyük Alim Ebül'ulâ Mardin, İstanbul, 2011.
5. Ali Adem Yörük, "Mekteb-i Hukuk'un Kuruluşu ve Faaliyetleri", Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2008.
6. Cemil Bilsel, "Öğrenirken ve Öğretirken Beraber", Medenî Hukuk Ordinasyüs Profesörü Ebül'ula Mardin'e Armağan, İstanbul: Kenan Matbaası, 1944.
7. Devlet-i Aliyye-i Osmaniye Salnameleri, 1292, 1293, 1294, 1296, 1297, 1298, 1299, 1300, 1301, 1302, 1303, 1304, 1305, 1306, 1307, 1308, 1309, 1310, 1311, 1312, 1313, 1314, 1315, 1316, 1317, 1318, 1319, 1320, 1321, 1322, 1323, 1324, 1325, 1326, 1327, 1328, 1333-1334 Yılları Nüshaları.
8. Ebül'ulâ Mardin, "Hukuk Müessesesi Tarihi", Darülfünun Hukuk Fakültesi Mecmuası, Sayı 11 (Eylül 1338/1922), Sayı 12 (Kasım 1338/1922), Sayı 13 (Şubat 1340/1924), Sayı 14 (Mayıs 1340/1924), Sayı 15 (Temmuz 1340/1924), Sayı 17 (Mart 1341/1925).

9. Ebül'ulâ Mardin, "İstanbul Hukuk Fakültesi Tarihçesi", İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Talebe Kılavuzu, İstanbul, 1938.
10. Ebül'ulâ Mardin, "Tayin Tarihleri Sırası İle İstanbul Darülfünunu Hukuk Fakültesi Tedris Hey'eti", Hukuk Dünyası, Sayı 4-5, Ocak-Şubat 1945.
11. Ebül'ulâ Mardin, Medenî Hukuk Cephesinden Ahmet Cevdet Paşa, İstanbul: Cumhuriyet Matbaası, 1946.
12. Eşref Edip, "Ebül'ulâ Bey'le Beraber Nasıl Çalıştık? Sırat-ı Müstakim'i Nasıl Çıkardık?", Sebilürreşad, Cilt X, Sayı 238, Şubat 1957.
13. Hasan Fehmi Paşa, "Hukuk-ı Ticariye İlk Ders Takriri", Ceride-i Mehâkim, Sayı 44, 2 Cemaziye'l-ahir 1297 / 29 Nisan 1296.
14. Hukuk Mektebi Nizamnamesi, 11 Zilkade 1295 / 7 Kasım 1878, Düstur, Birinci Tertip, Cilt 4.
15. İstanbul Üniversitesi 1949-1950 Ders Yılı Öğrenci Rehberi, İstanbul: İsmail Akgün Matbaası, 1949.
16. Kostaki Vayani, "Deniz Ticareti Hukuku Tarihine Medhal: Hukuk-ı Bahriye Tarihçesi", haz. Rıdvan Abdurrahman Demirtaş, Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları, Sayı 25-26, 2018.
17. Maarif Salnameleri, 1316, 1317, 1318, 1319 Yılları Nüshaları.
18. Maarif-i Umumiye Nizamnamesi, 24 Cemaziye'l-evvel 1286, Düstur, Birinci Tertip, Cilt 2.
19. Mekteb-i Hukuk Encümeni ve Meclis-i Muallimîn Sicill-i Mahsus Tutanakları, 1886-1887 Yılları Kayıtları (İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Arşivi).
20. Mehmed Nâzım, Mekteb-i Hukuk Günlerim, haz. Ali Adem Yörük, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2012.
21. Osmanlı Arşivi (COA), Maarif Nezareti Evrakı: Tedrisat-ı Aliye Evrakı, nr. 82/45; Mektubî Kalemi Evrakı, nr. 234/21, nr. 235/49, nr. 344/40, nr. 367/71, nr. 370/42.
22. Serdengeçtizâde Hüseyin Edib, Mülkiyet Nehcinin Vech-i Tekâmülü, İstanbul: Matbaa-i Askeriye, 1339/1921.