Research Article

BOX-JENKINS YÖNTEMİYLE ÇİLEK SATIŞ FİYATLARI İÇİN TAHMİN MODELİ KURULMASI VE TAHMİN SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Volume: 21 Number: 42 December 30, 2022
EN TR

BOX-JENKINS YÖNTEMİYLE ÇİLEK SATIŞ FİYATLARI İÇİN TAHMİN MODELİ KURULMASI VE TAHMİN SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Abstract

Taze tüketiminin yanı sıra gıda endüstrisinde birçok alanda hammadde olarak başrol oynayan çilek, geleneksel üretimin dışında, sera ve topraksız tarım üretimi ile yılın dört mevsimi ulaşılabilir bir meyvedir. Hasattan sonraki dönemde yola dayanıksız ve stoklama açısından riskli olan çilek, bu sebeple bölge ve mevsime göre fiyat farklılıkları göstermektedir. Bu fiyat farklılıkları hem üreticiyi hem de tüketici ve çileği hammadde olarak kullanan gıda endüstrisini de önemli ölçüde etkilemektedir. Haftalık çilek satış fiyatlarını kullanarak, Türkiye’deki haftalık çilek satış fiyatları için tahmin modeli geliştirmeyi amaçladığımız çalışmamızda, zaman serisi verileri trend veya mevsimsellik göstermediği için Box-Jenkins tahmin modelinden yararlanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda 21 farklı ARIMA (p,d,q) modelleri arasından en başarılı tahmin sonucunu veren ARIMA(3,1,2) modeli seçilmiştir. Bu modele göre geleceğe yönelik 52 haftalık çilek fiyatı tahmini yapılmıştır.

Keywords

References

  1. Referans1 Adanacıoğlu, H., and Yercan, M., (2012), An Analysis of Tomato Prices at Wholesale Level in Turkey: An Application of SARIMA Model, Custos e agronegocio, V.8, N.4, 52-75.
  2. Referans2 Akın, M., and Peral Eyduran, S., (2017),Forecasting Harvest Area and Production of Strawberry Using Time Series Analyses, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 34(3), 18-26.
  3. Referans3 Aphinaya, M., Rathnayake, R. M. C. W. M., Sivakumar, S., Amarakoon, A. M. C.(2016), Price Forecasting of Mango Using SARIMA Model, Proceedings of the International Conference on the Humanitiesand the Social Sciences, University of Peradeniya, 3-8, Sri Lanka.
  4. Referans4 Boz, F., and Hüseyinli, N.,(2019), Türkiye’de Muz Üretimi ve İthalatına Yönelik Bir Tahmin Modellemesi, Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 1, Sayı:1-2, ss.63-82.
  5. Referans5 Can, M.,(2009), İşletmelerde Zaman Serileri Analizi ile Tahmin, Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Üniversitesi, 252, İstanbul.
  6. Referans6 Chaundhary, M., (2021), AI Aided Tools for Fresh Produce Yield and Price Forecasting Deep Learning Approaches, Masters Thessis, Univercity of Waterloo, 100, Canada.
  7. Referans7 Darekar, A. And Reddy, A., (2017), Forecasting of Common Paddy Prices in India, Journal of Rice Research, Vol. 10, No.1, 71-75.
  8. Referans8 Erdal, G.,(2006), Tarımsal Ürünlerde Üretim – Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi (Domates Örneği), Dergipark, Cilt:2006, sayı:2,21-28.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 30, 2022

Submission Date

March 24, 2022

Acceptance Date

September 1, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 21 Number: 42

APA
Akan, B., & Baylan, E. B. (2022). BOX-JENKINS YÖNTEMİYLE ÇİLEK SATIŞ FİYATLARI İÇİN TAHMİN MODELİ KURULMASI VE TAHMİN SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 21(42), 211-234. https://doi.org/10.55071/ticaretfbd.1092970
AMA
1.Akan B, Baylan EB. BOX-JENKINS YÖNTEMİYLE ÇİLEK SATIŞ FİYATLARI İÇİN TAHMİN MODELİ KURULMASI VE TAHMİN SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2022;21(42):211-234. doi:10.55071/ticaretfbd.1092970
Chicago
Akan, Begüm, and Emin Başar Baylan. 2022. “BOX-JENKINS YÖNTEMİYLE ÇİLEK SATIŞ FİYATLARI İÇİN TAHMİN MODELİ KURULMASI VE TAHMİN SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 21 (42): 211-34. https://doi.org/10.55071/ticaretfbd.1092970.
EndNote
Akan B, Baylan EB (December 1, 2022) BOX-JENKINS YÖNTEMİYLE ÇİLEK SATIŞ FİYATLARI İÇİN TAHMİN MODELİ KURULMASI VE TAHMİN SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 21 42 211–234.
IEEE
[1]B. Akan and E. B. Baylan, “BOX-JENKINS YÖNTEMİYLE ÇİLEK SATIŞ FİYATLARI İÇİN TAHMİN MODELİ KURULMASI VE TAHMİN SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol. 21, no. 42, pp. 211–234, Dec. 2022, doi: 10.55071/ticaretfbd.1092970.
ISNAD
Akan, Begüm - Baylan, Emin Başar. “BOX-JENKINS YÖNTEMİYLE ÇİLEK SATIŞ FİYATLARI İÇİN TAHMİN MODELİ KURULMASI VE TAHMİN SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 21/42 (December 1, 2022): 211-234. https://doi.org/10.55071/ticaretfbd.1092970.
JAMA
1.Akan B, Baylan EB. BOX-JENKINS YÖNTEMİYLE ÇİLEK SATIŞ FİYATLARI İÇİN TAHMİN MODELİ KURULMASI VE TAHMİN SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2022;21:211–234.
MLA
Akan, Begüm, and Emin Başar Baylan. “BOX-JENKINS YÖNTEMİYLE ÇİLEK SATIŞ FİYATLARI İÇİN TAHMİN MODELİ KURULMASI VE TAHMİN SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol. 21, no. 42, Dec. 2022, pp. 211-34, doi:10.55071/ticaretfbd.1092970.
Vancouver
1.Begüm Akan, Emin Başar Baylan. BOX-JENKINS YÖNTEMİYLE ÇİLEK SATIŞ FİYATLARI İÇİN TAHMİN MODELİ KURULMASI VE TAHMİN SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2022 Dec. 1;21(42):211-34. doi:10.55071/ticaretfbd.1092970

Cited By