Henrietta Lacks’in Ölümsüzlüğü: Tıp Tarihinin Gılgamış Destanı
Abstract
Bu çalışmanın amacı, geleceğin tıbbı olarak kabul edilen moleküler genomik tıbbın başlangıcı olan HeLa hücresinin keşfedilmesinin hikayesinin, içinde bulunduğumuz yıllardan geriye doğru giderek izlerini sürmek; tıp tarihini şekillendiren köşe taşı olarak adlandırılabilecek bu olay ile tıbbın nasıl evrildiğini görmek ve halen bu konuda yürütülen etik ve hukuki tartışmaları gündeme getirmektir. Bu çalışmada, Henrietta Lacks’in kanser olduğunu öğrendiği andan başlayarak tedavi olmak üzere gittiği Johns Hopkins hastanesinde neler yaşadığından, hikayesinin arka planının nasıl öğrenildiğinden, HeLa isminin kaynağından ve Henrietta’nın vücudundan alınan örneğin tıptaki hangi gelişmeleri nasıl şekillendirdiğinden söz edilecektir. Çalışmamızda modern tıbbın anası olarak anılan bir kadının, tıbbı değiştirdiğinden habersiz, tıbbı değiştirme süreci içinde kendisinin ve ailesinin yaşadıkları ile ilgili hikayesini ortaya çıkaran gazeteci-yazar Rebecca Skloot’un çalışmaları temel alınarak tıp tarihinde ismi gizli kalmış bir kadının isminin görünür olması amaçlanmıştır.
Keywords
References
- Andrews BJ, DePellegrin T. 2013. HeLa Sequencing and Genomic Privacy: The Next Chapter. G3 (Bethesda), 3/8: vii.
- Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Tavsiye Kararı. 2006. Recommendation Rec (2006) 4 of the Committee of Ministers to Member States on Research on Biological Materials of Human Origin and Its Explanatory Memorandum (https://www.coe.int/t/dg3/healthbioethic/Activities/10_Biobanks/Rec%282006%294%20EM%20E.pdf) (son erişim tarihi: 11.04.2018)
- Avrupa Konseyi İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi. “Biyoloji ve Tıbbın Uygulanması Bakımından İnsan Hakları ve İnsan Haysiyetinin Korunması Sözleşmesi: İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi”nin Uygun Bulunmasına Dair 3.12.2003 Tarih ve 5013 Sayılı Kanun.
- Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Birliği Konseyi. 6 Temmuz 1998. 98/44/EC Sayılı Biyoteknolojik Buluşların Hukuki Korunması Hakkındaki Direktif. http://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/eu/eu036en.pdf.
- Beskow LM. 2016. Lessons from HeLa Cells: The Ethics and Policy of Biospecimens. Annu Rev Genomics Hum Genet, 17/1: 395–417.
- Callaway E. 2013a. Deal Done Over HeLa Cell Line. Nature, 500: 132–133.
- Callaway E. 2013b. NIH Director Explains HeLa Agreement. Nature,13521: 1–4.
- Caulfield T, Murdoch B. 2017. Genes, Cells, and Biobanks: Yes, There’s Still a Consent Problem. PLoS Biol, 15/7: 1–9.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Review
Publication Date
December 25, 2018
Submission Date
April 12, 2018
Acceptance Date
July 11, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 3 Number: 2