Research Article

Hak Halîlî Dergâhı’nın Bilgi Kaynakları

Number: 102 June 15, 2022

Hak Halîlî Dergâhı’nın Bilgi Kaynakları

Abstract

Dini tecrübe dinin fert ve toplum tarafından nasıl algılandığı ve yaşandığı ile ilgilenir. Birey ve toplum açısından dinin inanç, pratikler, tecrübe, bilgi ve etki boyutu gibi boyutlarını inceler. Bu inceleme “din” kavramı üzerinde olabileceği gibi, İslam, Hristiyanlık ve Yahudilik çerçevesinde de olabilir. Aynı zamanda dinlerin mezhepleri, tarikatları gibi sosyolojik, psikolojik, tasavvufi, fıkhî türedileri üzerinde de inceleme yapılabilir. Bu çalışmada İslam dinine mensup insanların yaşadığı Hak Halili Dergâhının temel dini tecrübe anlayışı ortaya konulacaktır. Hak Halîlî Dergâhının bilgi referansları Kur’an ve sünnettir. Dergâh; inanç, ahlak ve hayatı algılayış tarzı açısından Ehl-i beyt ve On İki İmamların düşüncelerine bağlıdır. İbadet ve ameli alanda Hanefilik Mezhebini, tarikat noktasında Kadirî tarikatını benimsemiştir. Dergâhın önemli ilkesi tevellâ ve teberrâ inancıdır. Çeşitli inanç ve ritüelleri Ehl-i beyt merkezinde, Alevi düşünce ve anlayışı potasında mezcetmiştir. Bu anlamda Hak Halîlî Dergâhı kendine özgü İslami yapılardan birisidir. “Hak Halîlî Dergâhında Dini Tecrübe” başlığı altında Hak Halîlî Dergâhının bilgi, inanç, dini pratikler ve etki boyutları incelenecektir. Çalışmada mevcut belgelerin yanında ses kaydı ve kişisel görüşmelerden de faydalanılacaktır. Dergahla ilgili spesifik birçok çalışma yapılmıştır. Bu çalışma ise diğerlerinden farklı olarak Hak Halili Dergâhını dini tecrübe anlayışı açısından inceleme amacındadır. Çalışmada saha taraması yapıldı. Şimdiye kadar dergâhla ilgili yazılan eserler/makaleler tahlil edildi. Nitel araştırma dâhilindeki gözlem, yapılandırma tekniği ve görüşme / mülakat yöntemi kullanıldı.

Keywords

References

  1. Aclûnî, İsmail b. Muhammed. Keşfu’l-hafâ ve muzîlu’l-ilbâs. 1-2 Cilt. Beyrut: Daru’l- kütübi’l-ılmiyye, 1997.
  2. Ahmed b. Hanbel. Müsned. thk. Şu‘ayb el-Arnaût ve Âdil Mürşid. 17 Cilt. Beyrut: Müessesetu’r-risâle, ts.
  3. Akkaya, Cevdet- Koçak, Hüseyin. “Alevilik Sünnilik Bağlamında Sosyal Bütünleşme ve Din: Emirdağ Karacalar Köyü Örneği”. Kocatepe İslami İlimler Dergisi, 4/1 (2021), 138-153.
  4. Akyüz, Niyazi-Çapcıoğlu, İhsan. “Dini Tecrübenin İfade Şekilleri”. ed. Niyazi Akyüz, İhsan Çapcıoğlu. Din Sosyolojisi. Ankara: Grafiker Yayınevi, 2012.
  5. Arı, Yılmaz. Değişim Sürecinde Alevilikte Dini Otorite –Adıyaman Dedeleri Örneği-. Ankara: Berikan Yayınevi, 2020.
  6. Aşçı İbrahim Dede. Aşçı Dede’nin Hatıraları (Risale-i Tercüme-i Ahval-i Aşçı Dede-i Nakşî Mevlevî). haz. Mustafa Koç, Eyyüp Tanrıverdi. 1-4 Cilt. İstanbul: Kitabevi, 2006.
  7. Bekiryazıcı, Eyüp. İslam Düşüncesinde Felsefi Ekoller. ed. Bayram Ali Çetinkaya. İslam Felsefesi Tarihi. 1 Cilt. Ankara: Grafiker Yayınevi, 2012.
  8. Beyhakī, Ebû Bekr Ahmed b. el-Hüseyn b. Alî. Şuʿabü’l-îmân. thk. Abdül‘alî Abdülhamîd. 1 Cilt. Hind: Mektebetü’r-rüşd, 2003.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 15, 2022

Submission Date

November 18, 2021

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2022 Number: 102

APA
Sarıtaş, K. (2022). Hak Halîlî Dergâhı’nın Bilgi Kaynakları. Türk Kültürü Ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 102, 119-142. https://izlik.org/JA42GN95TT
AMA
1.Sarıtaş K. Hak Halîlî Dergâhı’nın Bilgi Kaynakları. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. 2022;(102):119-142. https://izlik.org/JA42GN95TT
Chicago
Sarıtaş, Kamil. 2022. “Hak Halîlî Dergâhı’nın Bilgi Kaynakları”. Türk Kültürü Ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, nos. 102: 119-42. https://izlik.org/JA42GN95TT.
EndNote
Sarıtaş K (June 1, 2022) Hak Halîlî Dergâhı’nın Bilgi Kaynakları. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi 102 119–142.
IEEE
[1]K. Sarıtaş, “Hak Halîlî Dergâhı’nın Bilgi Kaynakları”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, no. 102, pp. 119–142, June 2022, [Online]. Available: https://izlik.org/JA42GN95TT
ISNAD
Sarıtaş, Kamil. “Hak Halîlî Dergâhı’nın Bilgi Kaynakları”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. 102 (June 1, 2022): 119-142. https://izlik.org/JA42GN95TT.
JAMA
1.Sarıtaş K. Hak Halîlî Dergâhı’nın Bilgi Kaynakları. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. 2022;:119–142.
MLA
Sarıtaş, Kamil. “Hak Halîlî Dergâhı’nın Bilgi Kaynakları”. Türk Kültürü Ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, no. 102, June 2022, pp. 119-42, https://izlik.org/JA42GN95TT.
Vancouver
1.Kamil Sarıtaş. Hak Halîlî Dergâhı’nın Bilgi Kaynakları. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi [Internet]. 2022 Jun. 1;(102):119-42. Available from: https://izlik.org/JA42GN95TT

Bu dergide yayımlanan makaleler Creative Commons Attribution 4.0 ile lisanslanmıştır. Bu lisans, açık erişimli bir makalenin ticari olmayan bir şekilde tekrar kullanılmasına, yazar doğru atfedildiği sürece izin verir.