Basra Körfezindeki İngiliz Çıkarları

Abstract

Bu metnin aslı “British Interests in the Persian Gulf” başlığı altında sunulan bir konferanstır. Basra Körfezi sorununun Osmanlı-İngiliz ilişkilerini yoğun bir şekilde meşgul ettiği ve İran Şahı Muzafferuddin Şah'ın öldüğü günün akabinde –Orta Asya Derneği'nde– yapılan bu konuşma ve tartışmalar bir rapor haline getirilmiştir. Osmanlı Devleti'nin Londra temsilciliğince elde edilen bu rapor 5 Nisan 1907 tarihinde Osmanlı Hariciye Nezareti'ne takdim edilmiştir. Orjinal metni Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde bulunan BOA. Y.A.HUS, 297/4 bu konuşma, günümüzde hâlâ sıcaklığını koruyan Basra Körfezi üzerindeki çıkar çatışmaları tarihine ve özellikle yirminci yüzyılın başlarında İngilizler'in bakış açısına ışık tutacak niteliktedir. Ayrıca Birinci Dünya Savaşı'ndan önce İngiliz kamuoyunun meşgul olduğu bu ve benzeri konulara bakıldığında, savaşın gerçek sebepleri biraz daha netlik kazanmaktadır.

Keywords

• Basra Körfezi, Bağdat Demiryolu, Maskat, Oman, Necid, Yemen

British Interests in The Persıan Gulf

Abstract

This is the translation of the paper titled “British Interests in the Persian Gulf” presented by A. Dunn, one of the members of International Congress of Oriantalists. This conferance was held in the Central Asian Society in London on January 9, 1907. Ottoman Ambassador to London was sent the text of the speach to the Ottoman Foreign Affairs, and now it is saved in the Prime Ministry Ottoman Archive in Istanbul.

Keywords

• Persian Gulf, Nejd, Arabia, Yemen, Muscat, Oman, Baghdad Railway.