BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NDA HARP VURGUNCULUĞUNA BİR ÖRNEK: 14 VAGON ŞEKER MESELESİ

Birinci Dünya Savaşı boyunca Osmanlı Hükümeti temel gıda maddelerini temin etmekte büyük sıkıntılar yaşadı. Bunun temel nedeni erkek nüfusun askere alınmasından dolayı üretimdeki azalma ve savaş halinde olunan ülkelerden ithalat yapılamamasıydı. Bu durum ülke genelinde kıtlığa yol açtığı gibi, bu gıda maddelerinin karaborsada yüksek fiyatlarla satılmasına neden oldu. Özellikle ülkede şeker sanayisi olmadığı için bu temel gıda maddesi tamamen ithal ediliyordu. Bu nedenle savaş boyunca ülkede şeker kıtlığı sürdü. Savaşın başlarında kilosu 9 kuruşa satılan şekerin fiyatı kara borsada 300 kuruşa kadar yükseldi. Savaş sonunda ortaya çıkan 14 vagon şeker meselesi bu gıda maddesinde yapılan vurgunculuğa güzel bir örnekti. Eski Maarif Nazırı Şükrü Bey’in ortağı olduğu şirket 14 vagon şeker getirdi. Gümrük işlemleri devam ederken şekerlerin Alman askeri heyetine ait olduğuna dair resmi evrakla müracaat edilerek teslim alınmak istendi. Durumdan şüphelenen gümrük görevlileri gerekli tedbirleri alarak 14 vagon şekerin kanuna aykırı şekilde kaçırılmasını engelledi. Bunun üzerine Şükrü Bey ve ortakları gerekli yasal belgelerle müracaat ederek, 14 bin lira gümrük vergisini ödeyip şekerleri teslim aldı. İlk teşebbüste başarılı olunsaydı gümrük vergisi ödemeden, kanuni yaptırımlara takılmadan şekerler kara borsada satılarak büyük bir vurgunculuk yapılacaktı. Bu durum mahkemeye taşınsa da, sadece şekerlerin belirlenen yasal fiyat üzerinden satılması sağlandı.