XIX. yüzyılda Osmanlı Devletinde kamusal istihdama yönelik standardizasyon sağlamak hususunda çok yönlü adımlar atılmıştır. Modernleşmeyi konu edinen birçok çalışmada da zikredildiği üzere öncelikle çağın gereklerine uygun modern kurumlar tesis edilmiş ardından bu kurumlarda görev alabilecek niteliğe sahip yeni bir memur modeli tasarlanmıştır. Mantıksal düzlemde, bu yeni memuru eski yönetim sistemine adapte etmek doğru olmayacağından gücü devlet merkezinde tutmaya yönelik idari değişiklikler yapılmış ve yönetime dair ortak kurallar oluşturulmuştur. Memurların farklı yollardan gelir elde etmelerini önlemek amacıyla maaş sisteminin uygulanması, atamalarda kriter olarak imtihan/ diploma şartının getirilmesi, adam kayırmanın önüne geçebilmek için akraba ve dostlara görev verdirilmemesi ve ceza kanunun çıkarılması gibi yeni kararlarla merkezi güce vurgu yapılarak “taşra efendiliği” sona erdirilmeye çalışılmıştır. Bahsi geçen kurallara uygun görevlendirmelerin yapıldığını göstermek adına da merkeze gönderilmekle yükümlü birtakım kayıtlar tutulmuştur. Bu kayıtlar, memurların görev sahalarına uygun eğitim alıp almadıkları, hangi ailelere mensup oldukları, ne şekilde yükseldikleri gibi hem dönemin istihdam politikasına hem de merkez taşra ilişkilerine ışık tutacak yapıdadır. Bu çalışmanın amacı, Konya Vilayeti Isparta Mutasarrıflığına bağlı Uluborlu kazasında doğmuş ve kamu hizmetine girmiş şahısları tespit ederek memuriyet hayatlarını incelemek, böylece Uluborlu’nun Osmanlı kültür coğrafyasındaki yerine katkıda bulunmaktır. Bu minvalde devletin resmi kaydı olup memurların özlük bilgilerinin yer aldığı Dahiliye Nezareti Sicill-i Ahvâl Defterleri kaynak olarak kullanılacaktır.
Makalede bütün akademik etik kurallara uyulmuştur.
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | Late Modern Ottoman History |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Submission Date | August 21, 2025 |
| Acceptance Date | September 29, 2025 |
| Publication Date | November 29, 2025 |
| IZ | https://izlik.org/JA79HS82XC |
| Published in Issue | Year 2025 Issue: 54 |