Research Article

Riskli Yapı Tespitinde AURAP Yöntemi ile P25 Yönteminin Karşılaştırılması: Düzce İli Örneği

Volume: 4 Number: 1 May 31, 2025
EN TR

Riskli Yapı Tespitinde AURAP Yöntemi ile P25 Yönteminin Karşılaştırılması: Düzce İli Örneği

Abstract

Ülkemizin büyük bir bölümünün deprem bölgesinde yer alması nedeniyle, büyük depremler sonucunda ciddi can kayıpları ve maddi zararlar meydana gelmiştir. Olası depremlerde hangi binaların yıkılma riski taşıdığını belirlemek için yapıların zemin özellikleri ile kullanılan malzeme ve elemanlar detaylı bir şekilde incelenmelidir. Bu özelliklere ilişkin veriler kullanılarak bilgisayar programlarıyla modelleme ve analizler yapılabilir ve binaların risk durumu değerlendirilebilir. Ancak, bu tür detaylı yapı analizleri zaman alıcı ve maliyetli olabilmektedir. Hızlı değerlendirme yöntemleri ise hızlı sonuçların alınmasında zaman ve maliyet bakımından avantaj sağlamaktadır. Bu çalışma Türkiye’nin aktif fay hatları üzerinde bulunan ve 12 Kasım 1999 yılında büyük bir deprem yaşamış olan Düzce ilinin merkez ilçesinde yoğunlukla 1999 depremi öncesinde inşa edilmiş binaların bulunduğu mahallede seçilen bina için deprem riskini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Özellikle Düzce Merkez İlçesi’nde, ekonomik ömrünü doldurmuş binaların hem 12 Kasım 1999 Düzce depremi (7.2 Mw) hem 23 Kasım 2022 yılında Düzce depremini (5.9 Mw) yaşadığından dolayı risk faktörü yüksektir. Çalışmada, olası riskleri analiz etmek için hızlı değerlendirme yöntemleri AURAP yöntemi ve P25 yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemler zemin özellikleri, yapım yılı, kat adedi, temel tipi, etriye sıklaştırması, donatı detayı, kısa kolon, asma kat gibi etkenleri göz önüne alarak risk seviyelerini hesaplamaya olanak tanımaktadır. Çalışma, incelenen binanın iki yöntem ile karşılaştırılmasını sağlayarak, aralarındaki farkları ortaya koymuş ve 1999 yılı öncesi binanın deprem risk durumunu belirlemiştir.

Keywords

References

  1. TBDY 2019, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Ankara, 2019.
  2. İ. E. Bal and Z. Özdemir, “The adverse effects of perimeter frame discontinuity on earthquake response of RC buildings,” in Proc. 7th Int. Congr. Advances in Civil Engineering, Yıldız Technical Univ., İstanbul, Turkey, Oct. 11–13, 2006.
  3. İ. E. Bal, S. S. Tezcan, and F. G. Gülay, “Betonarme binaların göçme riskinin belirlenmesi için P25 Hızlı Değerlendirme Yöntemi,” in 6. Ulusal Deprem Mühendisliği Konferansı, İstanbul, Turkey, 2007.
  4. M. Kaplan et al., “A rapid seismic safety assessment method for mid-rise reinforced concrete buildings,” Bull. Earthq. Eng., 2017, doi: 10.1007/s10518-017-0229-0.
  5. İ. E. Bal, “Deprem etkisindeki betonarme binaların göçme riskinin hızlı değerlendirme yöntemleri ile belirlenmesi,” M.S. thesis, İstanbul Teknik Üniv., Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, Turkey, 2005.
  6. G. Ezgi, “Betonarme yapıların deprem performanslarının belirlenmesi için kullanılan hızlı değerlendirme metotlarının karşılaştırılması,” M.S. thesis, Balıkesir Üniv., Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği, Balıkesir, Turkey, 2019.
  7. P. Gülkan and A. Yakut, “An expert system for reinforced concrete structural damage quantification,” in ACI SP-162, Mete A. Sozen Symposium, pp. 53–71, 1994.
  8. M. Pala and Z. Şaşmaz, “Kat seviyeleri farklı bitişik nizam yapılarda kat kütlesinin çarpışma kuvvetine etkisi,” Adıyaman Üniv. Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 6, no. 10, pp. 47–63, 2019.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Reinforced Concrete Buildings, Earthquake Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 31, 2025

Submission Date

March 2, 2025

Acceptance Date

April 8, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 4 Number: 1

APA
Sert, S., & Bayraktar, H. (2025). Riskli Yapı Tespitinde AURAP Yöntemi ile P25 Yönteminin Karşılaştırılması: Düzce İli Örneği. Türk Mühendislik Araştırma Ve Eğitimi Dergisi, 4(1), 60-69. https://izlik.org/JA96JB32GR
AMA
1.Sert S, Bayraktar H. Riskli Yapı Tespitinde AURAP Yöntemi ile P25 Yönteminin Karşılaştırılması: Düzce İli Örneği. TMAED. 2025;4(1):60-69. https://izlik.org/JA96JB32GR
Chicago
Sert, Serdar, and Hüseyin Bayraktar. 2025. “Riskli Yapı Tespitinde AURAP Yöntemi Ile P25 Yönteminin Karşılaştırılması: Düzce İli Örneği”. Türk Mühendislik Araştırma Ve Eğitimi Dergisi 4 (1): 60-69. https://izlik.org/JA96JB32GR.
EndNote
Sert S, Bayraktar H (May 1, 2025) Riskli Yapı Tespitinde AURAP Yöntemi ile P25 Yönteminin Karşılaştırılması: Düzce İli Örneği. Türk Mühendislik Araştırma ve Eğitimi Dergisi 4 1 60–69.
IEEE
[1]S. Sert and H. Bayraktar, “Riskli Yapı Tespitinde AURAP Yöntemi ile P25 Yönteminin Karşılaştırılması: Düzce İli Örneği”, TMAED, vol. 4, no. 1, pp. 60–69, May 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA96JB32GR
ISNAD
Sert, Serdar - Bayraktar, Hüseyin. “Riskli Yapı Tespitinde AURAP Yöntemi Ile P25 Yönteminin Karşılaştırılması: Düzce İli Örneği”. Türk Mühendislik Araştırma ve Eğitimi Dergisi 4/1 (May 1, 2025): 60-69. https://izlik.org/JA96JB32GR.
JAMA
1.Sert S, Bayraktar H. Riskli Yapı Tespitinde AURAP Yöntemi ile P25 Yönteminin Karşılaştırılması: Düzce İli Örneği. TMAED. 2025;4:60–69.
MLA
Sert, Serdar, and Hüseyin Bayraktar. “Riskli Yapı Tespitinde AURAP Yöntemi Ile P25 Yönteminin Karşılaştırılması: Düzce İli Örneği”. Türk Mühendislik Araştırma Ve Eğitimi Dergisi, vol. 4, no. 1, May 2025, pp. 60-69, https://izlik.org/JA96JB32GR.
Vancouver
1.Serdar Sert, Hüseyin Bayraktar. Riskli Yapı Tespitinde AURAP Yöntemi ile P25 Yönteminin Karşılaştırılması: Düzce İli Örneği. TMAED [Internet]. 2025 May 1;4(1):60-9. Available from: https://izlik.org/JA96JB32GR