ANALYSIS OF TRADITIONAL TURKISH CLOTHING PATTERN FORMS: 3D VIRTUAL APPLICATIONS

When examining the pattern shapes of traditional Turkish garments, it is evident that a different technique was used compared to modern methods. It has been observed that instead of round cutout forms in patterns at areas like the armhole, neckline, waist, and crotch, triangle or square pieces were added, and straight cuts were made. This pattern-making method's impact on the fit of the garments and their functional contribution to freedom of movement is the subject of investigation. Since applying these processes to old garments with significant cultural value is not feasible, the application was carried out using digital copies of the garments. To reach conclusive results in the study, pressure,stretching and tension tests in various positions are necessary. For this purpose, üçetek, a traditional women’s garment from the Tavas district, was chosen. Using field scanning methods, a technical form has been created. These measurements and pattern forms were replicated exactly and used to prepare patterns in 3D-software. The fabric and other materials of an original and historically dated üçetek were used as samples and dressed on an avatar in the 3D software. Movements specific to the upper body, such as arm and waist movements, were applied to the üçetek and göynek, while movements influenced by the crotch form were tested for the şalvar. As a result of the research, it was observed that pattern contours facilitate ease of movement in garments. It can be stated that these garments are ergonomic and functional, allowing daily movements to be performed with ease.

Geleneksel Türk giysilerinin kalıp oyuntu formları incelendiğinde, günümüzden farklı bir teknik kullanıldığı göze çarpmaktadır. Kol oyuntusu, yaka oyuntusu, bel ve ağ kısımlarında oyuntu formu yerine parça eklendiği ve düz kesim yapıldığı gözlenmiştir. Bu kalıp yapma yönteminin giysilerin vücuda uyumu ve ergonomik açıdan hareket serbestisine etkisi araştırma konusudur. Kültürel değeri büyük olan eski giysilerde bu işlemlerin uygulanması mümkün olmayacağı için; uygulama giysilerin dijital kopyaları ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada net sonuca ulaşılabilmesi açısından farklı pozisyonlarda esneme germe denemelerinin yapılması gerekmektedir. Bu amaçla Denizli ili Tavas ilçesi geleneksel kadın giysisi olan üçetek giysisi belirlenmiştir. Alan taraması yöntemi ile üçetek, göynek ve şalvar üzerinde ölçüm yapılarak teknik föyler oluşturulmuştur. Teknik detaylara göre giysinin orijinal kalıbı elde edilmiştir. Bu ölçüler ve kalıp formları birebir uygulanarak 3D giydirme yazılımında kalıplar hazırlanmıştır. Orijinal ve eski tarihli bir üçeteğin kumaş ve diğer malzemeleri örnek alınarak 3D giydirme yazılımında avatara giydirilmiştir. Üçetek ve göynekte üst bedene özgü kol ve bel hareketleri, şalvarda da ağ formundan etkilenen hareketler uygulanmıştır. Araştırma sonucunda kalıp oyuntularının; giysilerde hareket rahatlığı sağladığı gözlenmiştir. Günlük hayatta yapılan hareketlerin kolaylıkla yapılabildiği ve giysilerin bu anlamda ergonomik olduğu söylenebilir. Çalışma geleneksel giysilerin teknik detay ve ölçülendirmesini sağlamıştır. Giysilerin beden üzerindeki gerginlik ve basınç değerleri ile giyen kişiler üzerindeki ergonomik etkileri de tespit edilmiştir.