Research Article

Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Kil Terapisinin Stereotipik Davranışlar Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi

Volume: 14 Number: 4 October 30, 2025
EN TR

Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Kil Terapisinin Stereotipik Davranışlar Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, kil terapisinin otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocukların stereotipik davranışları üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmanın örneklemini, 4-9 yaş arasında atipik otizm tanısı almış 6 çocuk oluşturmaktadır. Tek grup ön test-son test deneysel desenin kullanıldığı çalışmada, stereotipik davranışların değerlendirilmesi için 6 alt ölçekten oluşan Tekrarlayıcı Davranışlar Ölçeği (TEDÖ-R-TV) kullanılmıştır. Kil terapisi programı 8 hafta boyunca, haftada iki kez 40'ar dakikalık seanslar şeklinde uygulanmıştır. Program kapsamında kil ile serbest oyun, kil içerisinde gizlenmiş nesneleri bulma, geometrik şekiller oluşturma, insan yüzü ve ev eşyaları yapma gibi etkinlikler gerçekleştirilmiştir. Her bir katılımcının ilk ve son seanslarına ilişkin video kayıtları, 3 uzman gözlemci tarafından ölçek maddelerine göre ayrı ayrı incelenmiş ve uzmanların her biri bağımsız olarak veri girişlerini gerçekleştirmiştir. Verilerin analizinde SPSS 20.0 Paket Programı kullanılarak, stereotipik davranışlar, kendine zarar verme davranışları, kompülsif davranışlar, aynılık-tekdüzelik davranışları, sınırlı davranışlar alt ölçeklerinin ön test ve son test puan ortalamalarının karşılaştırılmasında Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, kil terapisi programının OSB'li çocukların stereotipik davranışlarının azaltılmasında etkili olduğu ve bu terapatik yaklaşımın OSB'li çocukların tedavi sürecinde alternatif bir yöntem olarak kullanılabileceği belirlenmiştir.

Keywords

References

  1. Albadawi, S. (2022). The impact of antecedent physical exercises on increasing on-task behaviors and decreasing restricted and repetitive behaviors in elementary students with high functioning autism spectrum disorder in Saudi Arabia [Doctoral dissertation, Duquesne University].
  2. American Psychiatric Association. (2012). Neurodevelopmental disorder, A09, Autism spectrum disorder proposed revision. http://www.dsm5.org/ProposedRevision/Pages/proposedrevision.aspx?rid=94
  3. Bassols, M. (2006). Art therapy, an accompaniment in creation and transformation. Arteterapia, 1, 19–25. http://revistas.ucm.es/index.php/ARTE/article/view/ARTE0606110019A.
  4. Bodfish, J. W., Symons, F. J., Parker, D. E., & Lewis, M. H. (2000). Varieties of repetitive behavior in autism: comparisons to mental retardation. Journal of autism and developmental disorders, 30(3), 237–243. https://doi.org/10.1023/a:1005596502855
  5. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  6. Cook, J. L., & Rapp, J. T. (2018). To what extent do practitioners need to treat stereotypy during academic tasks? Behavior Modification, 44(2), 228-264. https://doi.org/10.1177/0145445518808226
  7. Diehl, E. R. M. (2007). Definitions and positions. American Horticultural Therapy Association. https://ahta.memberclicks.net/assets/docs/final_ht_position_paper_updated_409.pdf
  8. Evans, K., & Dubowski, J. (2001) Art therapy with children on the autism spectrum: Beyond words. Jessica Kingsley Publishers, London.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sports and Recreation

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 30, 2025

Submission Date

April 25, 2025

Acceptance Date

September 5, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 14 Number: 4

APA
Akyıldız Munusturlar, M., Karakoç, U., Doğan, Ş., Köysu, C., & Bakır, N. (2025). Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Kil Terapisinin Stereotipik Davranışlar Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi. The Online Journal of Recreation and Sports, 14(4), 398-404. https://doi.org/10.22282/tojras.1684138
AMA
1.Akyıldız Munusturlar M, Karakoç U, Doğan Ş, Köysu C, Bakır N. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Kil Terapisinin Stereotipik Davranışlar Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi. TOJRAS. 2025;14(4):398-404. doi:10.22282/tojras.1684138
Chicago
Akyıldız Munusturlar, Müge, Ulaş Karakoç, Şehriban Doğan, Cem Köysu, and Nurullah Bakır. 2025. “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Kil Terapisinin Stereotipik Davranışlar Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi”. The Online Journal of Recreation and Sports 14 (4): 398-404. https://doi.org/10.22282/tojras.1684138.
EndNote
Akyıldız Munusturlar M, Karakoç U, Doğan Ş, Köysu C, Bakır N (October 1, 2025) Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Kil Terapisinin Stereotipik Davranışlar Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi. The Online Journal of Recreation and Sports 14 4 398–404.
IEEE
[1]M. Akyıldız Munusturlar, U. Karakoç, Ş. Doğan, C. Köysu, and N. Bakır, “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Kil Terapisinin Stereotipik Davranışlar Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi”, TOJRAS, vol. 14, no. 4, pp. 398–404, Oct. 2025, doi: 10.22282/tojras.1684138.
ISNAD
Akyıldız Munusturlar, Müge - Karakoç, Ulaş - Doğan, Şehriban - Köysu, Cem - Bakır, Nurullah. “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Kil Terapisinin Stereotipik Davranışlar Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi”. The Online Journal of Recreation and Sports 14/4 (October 1, 2025): 398-404. https://doi.org/10.22282/tojras.1684138.
JAMA
1.Akyıldız Munusturlar M, Karakoç U, Doğan Ş, Köysu C, Bakır N. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Kil Terapisinin Stereotipik Davranışlar Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi. TOJRAS. 2025;14:398–404.
MLA
Akyıldız Munusturlar, Müge, et al. “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Kil Terapisinin Stereotipik Davranışlar Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi”. The Online Journal of Recreation and Sports, vol. 14, no. 4, Oct. 2025, pp. 398-04, doi:10.22282/tojras.1684138.
Vancouver
1.Müge Akyıldız Munusturlar, Ulaş Karakoç, Şehriban Doğan, Cem Köysu, Nurullah Bakır. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Kil Terapisinin Stereotipik Davranışlar Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi. TOJRAS. 2025 Oct. 1;14(4):398-404. doi:10.22282/tojras.1684138

Cited By