The evaluation of the effects of antiepileptic drugs on bone metabolism Original Article

Abstract

Aim: We tried to evaluate the effects of antiepileptic drugs on bone metabolism by determihihg serum levels of calcium CA phosphorus P alkalen phosphatase ALP and parathyroid hormone PTH with bone mineral density BMD in our patients using long term antiepileptic drugs and compare them with the healthy control group Material and Methods: In our study 50 patients with idiopathic epileptic syndrome followed up at our Hospital’s Pediatrıcs Clinic and control group of 40 cases were included In both groups serum Ca P ALP and PTH levels and BMD were determined and compared Results: We found a statistically significant difference regarding serum ALP and PTH levels among two groups p=0 0001 p=0 0001 BMD Z scores and bone mineral loss of the patients group were not found to be statistically different from the control group p=0 22 p=0 1 p=0 09 Among the patients receieving valproic acid and carbamazepin serum Ca P ALP and PTH levels were not found to be different p=0 4 p=0 7 p=0 79 BMD values of patients receiving valproic acid were significantly lower than BMD of patients receiving carbamazepine In patient’s group the BMD of girls was found to be statistically significantly lower than the boys p=0 02 We concluded that bone metabolism of patients receiving valproic acid were affected more than the ones receiving carbamazepine and girls were affected with a much higher degree Conclusion: Bone metabolism disorders due to antiepileptics may be detected by early biochemical tests and yearly BMD determinations may be helpful due to the growing nature of skeletal system in children Key words: antiepileptic drugs bone metabolism bone mineral density

Keywords

• -

Antiepileptik ilaçların kemik metabolizmasına etkilerinin değerlendirilmesi Orijinal Araştırma

Öz

Amaç: Çalışmamızda uzun süreli antiepileptik ilaç kullanan olgularımızın serum kalsiyum Ca fosfor p alkalen fosfataz ALF ve paratiroid hormon PTH düzeylerini tespit etmeyi kemik mineral yoğunluğu KMY değerlerini ölçerek sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırmayı amaçladık Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Hastanemiz Çocuk Polikliniğinde idiopatik epileptik sendrom tanısıyla izlenen 50 hasta ile 40 kontrol olgu dahil edildi Olguların serum Ca P ALP PTH düzeylerini ve KMY’lerini tespit ederek iki grubun değerlerini karşılaştırdık Bulgular: Hastaların serum ALP PTH değerlerinin kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu tesbit edildi p=0 0001 p=0 0001 Hastaların KMY değerleri Z skoru kemik mineral kaybı kontrol grubuyla karşılaştırıldığında ilişki saptanmadı p=0 22 p=0 1 p=0 09 Valproik asit ve karbamazepin kullanan hastaların Ca P ALP PTH düzeyleri arasında anlamlı fark saptanmadı p=0 4 p=0 7 p=0 79 Valproik asit kullanan hastaların KMY değerleri karbamazepin kullananlarınkinden anlamlı farkla düşük saptandı p=0 01 Hasta grubunda KMY değerleri kız hastalarda anlamlı düşük idi p=0 02 Karbamazepin kullanan hastalarda kemik metabolizması valproik asit kullananlara göre daha az etkilenirken kız hastaların daha fazla etkilendiği saptandı Çıkarım: İlaç kullanımına bağlı kemik metobolizması bozukluklarının saptanmasında biyokimyasal testlerden erken dönemde yararlanılabileceğimizin büyüyen kemik yapısından dolayı gelişebilecek bozuklukların yıllık KMY değişimine göre izlemin faydalı olabileceği düşüncesine varılmıştır Anahtar Kelimeler: antiepileptikler kemik metabolizması kemik mineral yoğunluğu

Anahtar Kelimeler

• antiepileptikler, kemik metabolizması, kemik mineral yoğunluğu

References

1. Voudris K, Moustaki M, Zeis PM et al. Alkaline phosphatase and its isoenzyme activity for the evaluation of bone metabolism in children receiving anticonvulsant monotherapy. Seizure 2002; 11: 377- 80.
2. Erbayat Altay E, Sedaroğlu A, Tumer L, Gücüyener K, Hasanoğlu A. Evaluation of bone mineral metabolism in children receiving carbamazepine and valproic acid. J Pediatr Endocrinol Metab 2000; 13: 933- 9.
3. Tsukahara H, K imura K, Todoroki Y, et al. Bo ne mineral status in ambulatory pediatric patients on long-term anti- epileptic drug therapy. Pediatr Int 2002; 44: 466.
4. Chung S, Ahn C. Effects of antiepileptic drug therapy on bone mineral density in ambulatory epileptic children. Brain Dev 1994; 16: 382- 5.
5. Sh eth RD, Weselowski CA, Jaco b JC, et al. Effec t of carbamaze pine an d va lproate on bone min eral de nsity. J Pediatr 1995; 127: 256- 62. Karbamazepin Valproik p alan grup asid alan grup KMY* 0,92 ± 0,08 0,86 ± 0,07 0,01 Z Skoru 0,06 ± 0,07 0,13 Kemik mineral kaybı % 6,02 ±5,08 % 7,02 ± 4 0,08
6. Türk Pediatri Arşivi 2005; 40: 221- 6
7. Tuba Giray. Antiepileptik ilacların kemik metabolizmasına etkilerinin değerlendirilmesi
8. Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim v Araştırma Hastanesi 1. Çoçuk Kliniği 1.

9. Johnston MV. Seizures in Childhood. In:Behrman RE; Kliegman
10. RM, Jenson HB (eds). Nelson Textbook of Pediatrics. 17 th
11. edition. Philadelphia: WB Saunders, 2004; 1993- 2009. 2.
12. Tuzlacı M, Alver M. Kemik ve Eklem Hastalıkları Radyolojisi,
13. İÜ Yayınlarından; 1985. 3.
14. Chesney RW, Shore RM. The noninvasive determination of
15. bone mineral content by photon absorptiometry. Am J Dis
16. Voudris K, Moustaki M, Zeis PM et al. Alkaline phosphatase and its isoenzyme activity for the evaluation of bone metabolism in children receiving anticonvulsant monotherapy. Seizure 2002; 11: 377- 80. 11. Erbayat Altay E, Sedaroğlu A, Tumer L, Gücüyener K, Hasanoğlu A. Evaluation of bone mineral metabolism in children receiving carbamazepine and valproic acid. J Pediatr Endocrinol Metab 2000; 13: 933- 9.
17. Tsukahara H, Kimura K, Todoroki Y, et al. Bone mineral status in ambulatory pediatric patients on long-term anti- epileptic drug therapy. Pediatr Int 2002; 44: 466.
18. Chung S, Ahn C. Effects of antiepileptic drug therapy on bone mineral density in ambulatory epileptic children. Brain Dev 1994; 16: 382- 5.
19. Sheth RD, Weselowski CA, Jacob JC, et al. Effect of carbamazepine and valproate on bone mineral density. J Pediatr 1995; 127: 256- 62.
20. Türk Pediatri Arşivi 2005; 40: 221- 6
21. Tuba Giray. Antiepileptik ilacların kemik metabolizmasına etkilerinin değerlendirilmesi 1.
22. Johnston MV. Seizures in Childhood. In:Behrman RE; Kliegman
23. RM, Jenson HB (eds). Nelson Textbook of Pediatrics. 17 th
24. edition. Philadelphia: WB Saunders, 2004; 1993- 2009. 2.
25. Tuzlacı M, Alver M. Kemik ve Eklem Hastalıkları Radyolojisi,
26. İÜ Yayınlarından; 1985. 3.
27. Chesney RW, Shore RM. The noninvasive determination of
28. bone mineral content by photon absorptiometry. Am J Dis
29. Voudris K, Moustaki M, Zeis PM et al. Alkaline phosphatase and its isoenzyme activity for the evaluation of bone metabolism in children receiving anticonvulsant monotherapy. Seizure 2002; 11: 377- 80.
30. Erbayat Altay E, Sedaroğlu A, Tumer L, Gücüyener K, Hasanoğlu A. Evaluation of bone mineral metabolism in children receiving carbamazepine and valproic acid. J Pediatr Endocrinol Metab 2000; 13: 933- 9.
31. Tsukahara H, Kimura K, Todoroki Y, et al. Bone mineral status in ambulatory pediatric patients on long-term anti- epileptic drug therapy. Pediatr Int 2002; 44: 466.
32. Chung S, Ahn C. Effects of antiepileptic drug therapy on bone mineral density in ambulatory epileptic children. Brain Dev 1994; 16: 382- 5.
33. Sheth RD, Weselowski CA, Jacob JC, et al. Effect of carbamazepine and valproate on bone mineral density. J Pediatr 1995; 127: 256- 62.
34. Türk Pediatri Arşivi 2005; 40: 221- 6
35. Tuba Giray. Antiepileptik ilacların kemik metabolizmasına etkilerinin değerlendirilmesi