Rusların Erken Dönemde Sibirya ve Çin’e Nüfuz Etme Tarihleri: Portekizli Korsan F.M. Pinto’nun XVI. Yüzyılda Ruslarla Karşılaşması Hakkında Verdiği Bilgiler
Abstract
Bu makalede Portekizli Korsan F. M.
Pinto'nun Çin'deki Ruslar hakkında kalem aldığı notların tarihi etütleri ele
alınmaktadır. Portekizli mezkûr korsan hakkında araştırma yapanlardan birisi
olan V. N. Skalon, onun notlarını “herkesçe bilinen, fakat bütünüyle gün yüzüne
çıkarılmamış” diye tanımlıyordu. Makalede, F. M. Pinto'nun yaşadığı maceralar
sırasında karşılaştığı Ruslar hakkında verdiği bilgileri içeren "seyahat"
bölümlerinin çevirileri yapılmıştır. Ayrıca E. V. Bretşneyder, G. E.
Grum-Grjimaylo, D. A. Klements, F. Ya. Kon, İ. İ. Serebrennikov, V. N. Skalon,
Ş. B. Çimitdorjiev gibi tarihçilerin konuyla ilgili farklı bakış açıları
karşılaştırılarak kaşifler tarafından yapılan büyük Sibirya keşfinin arifesinde
Rus elçilerin, tüccarların veya mahkumların nasıl ve ne şekilde Çin’de
bulundukları açıklanmıştır.
Sonuç
olarak yazarın bakış açısına göre, Ruslarla karşılaşma olasılığını uygun
şekilde açıklayan bir rivayet öne sürülmektedir. Bu görüş göçmen gazeteci İ. İ.
Serebrennikov tarafından dile getirilmişti. Lakin daha sonraları V. V. Şebenkov
eserlerinde bunu tahrif etti. F. M. Pinto tarafından ifade edilen Rusların
Tatar feodal beyinin maiyetinde Çin'e geldiği sözü akademik çevrelerde
hâlihazırda bir buçuk asırdır tartışmalara neden olmaktadır. Hakikaten de,
sınırları uzak Batı'da olan ve dahası henüz Ural Dağları’nı geçmemiş bir
devletin esrarengiz Gök İmparatorluğu’na [Çin’e] bir keşif gezisi düzenlemesini
tasavvur etmek oldukça zor. Makale, mezkûr Rusların kökeninin ne olduğu ve bu karşılaşmanın
Çin'in veya diğer rivayetlere göre Sibirya'nın (Tuva) neresinde gerçekleşmiş
olabileceği hakkındaki soruları ele almaktadır. Araştırmacı, bu hikâyenin bir
yaşlı deniz kurdunun uydurması veya “seyahat” metninin korsanın ölümünden sonra Cizvitler tarafından düzenlenmiş olduğu
şeklindeki bir yaklaşımla kaynağın gerçekliğini tümden reddetmenin doğru
olmadığına dikkat çekiyor.
Keywords
Из истории раннего проникновения русских людей в Сибирь и Китай: свидетельство португальского пирата Ф. М. Пинто о встрече с русскими в XVI в.
Abstract
В статье
изучается история исследования сообщения португальского пирата Ф. М. Пинто о
русских в Китае. «Известное, но не разгаданное полностью» - так было
охарактеризовано сообщение португальца один из первых его исследователей В. Н.
Скалоном. В статье приводятся переводы фрагментов «Странствия»,
содержащие информацию о русских встретившихся пирату в ходе его приключений.
Сопоставляются различные точки зрения историков (Э. В. Бретшнейдер, Г. Е. Грум-Гржимайло,
Д. А. Клеменц, Ф. Я. Кон, И. И. Серебренников, В. Н. Скалон, Ш. Б.
Чимитдоржиев), объяснявших возможность, каким образом русские послы, купцы или
пленные могли оказаться в Китае еще накануне великого освоения Сибири
землепроходцами.
В
заключении предлагается версия, которая, по мнению автора, адекватно объясняет
возможность встречи. Данное мнение было высказано эмигрантским публицистом И.
И. Серебренниковым, но впоследствии было искажено в работах В. В. Щебенькова.
Упоминание, сделанное Ф. М. Пинто о том, что русские люди прибыли в Китай в
свите татарского феодала, уже полтора века вызывает споры в академических
кругах. Действительно, сложно себе представить, что государство, границы
которого находились далеко на Западе и еще не переступили через Уральский
хребет, отправляет экспедицию к загадочной Поднебесной империи. Статья
затрагивает вопрос о происхождении упомянутых русских людей и о месте, в
котором могла произойти данная встреча в Китае или, по другим версиям, в Сибири
(Тыва). Исследователь обращает внимание на то, что не корректно полностью
отказывать данному источнику в истинности, якобы эта история является выдумкой
старого морского волка или редактировавших после его смерти текст «Странствий»
иезуитов.
Keywords
From the history of the early penetration of Russian people into Siberia and China: evidence of the Portuguese pirate F.M. Pinto about a meeting with Russians in the 16th century.
Abstract
The article
studies the history of the study of the message of the Portuguese pirate F.M.
Pinto about Russians in China. “Well-known, but not completely unraveled” -
this was how the message of the Portuguese was described by one of his first
researchers, V. N. Skalon. The article
provides translations of fragments of "Peregrinação" containing
information about the Russians who met the pirate during his adventures. Different points of view of historians are
compared (E.V. Bretschneider, G.E. Grum-Grshimailo, D.A. Klements, F. Ya. Kon,
I.I.Serebrennikov, V.N. Skalon, Sh. B. Chimitdorzhiev ), explaining the
possibility of how Russian ambassadors, merchants, or prisoners could have
ended up in China on the eve of the great exploration of Siberia by explorers.
In conclusion, a version is proposed that, according
to the author, adequately explains the possibility of a meeting. This opinion
was expressed by the emigrant publicist I. I. Serebrennikov, but was
subsequently distorted in the works of V. V. Schebenkov. The mention made by
F.M. Pinto that the Russian people arrived in China in the retinue of the Tatar
feudal lord has been causing controversy in academic circles for a century and
a half. Indeed, it is difficult to imagine that a state whose borders were far
in the West and have not yet crossed the Ural Range, sends an expedition to the
mysterious Celestial Empire. The question of the origin of the aforementioned
Russian people and the place where this meeting could have taken place in China
or, according to other versions, in Siberia (Tuva) is investigated in the
paper. The researcher draws attention to the fact that it is not correct to
completely refuse this source of truth, supposedly this story is an invention
of the old pirate or Jesuits edited the text of the “Peregrinação” after his
death.
Keywords