Research Article

ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ HEKİMLERİN KANSER TARAMA HAKKINDAKİ TUTUM VE DAVRANIŞLARI

Volume: 1 Number: 2 August 15, 2019
EN TR

ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ HEKİMLERİN KANSER TARAMA HAKKINDAKİ TUTUM VE DAVRANIŞLARI

Abstract

GİRİŞ-AMAÇ: Kanser taramaları, ilgili kanserin tedavisinin kolay ve etkili olabildiği erken evrelerde tanınabilmesi için uygulanan test ve muayeneleri içermekte olup; erken tanı sayesinde tedavi başarısını arttırmaktadır. Bu çalışmada araştırma görevlisi hekimlerin kanser tarama ile ilgili bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

GEREÇ-YÖNTEM: Kesitsel desende planlanmış olan çalışmaya Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi’nde çalışan araştırma görevlisi hekimler dahil edildi. Katılımcılara araştırmacılar tarafından oluşturulmuş, katılımcıların sosyodemografik özellikleri, mesleki tecrübe süreleri, kanser tanılı yakın sahibi olup olmadıkları ve kanser taraması hakkındaki düşünce vetutumları ile günlük uygulamalarında yürüttükleri kanser taramaları hakkında sorular yöneltilmiş,ve kolorektal, meme, serviks ve akciğer kanserlerine yönelik tarama yapıp yapmadıkları sorgulanmıştır.

BULGULAR:  Çalışmaya yaşları 25-36 arasında değişen, aktif hekimlik süreleri ortalama 3,0±1,8 yıl olan, 51’i (%47,2) kadın, 57’si (%52,8) erkek toplam 108 araştırma görevlisi hekim katıldı. Hekimlerin %74,1’i “Kanser erken tanısı için rutin tarama programları uygulanmadır”; %25,0’i “Kanser taramaları sadece takip ve tedaviyi yapabilecek olan hekimler tarafından yapılmalıdır”; %58,3’ü “Kanser tarama birinci basamakta yapılmalıdır” ifadelerine katılmaktaydı. Hekimlerin %37’si ise “Toplumda daha sık görülen hastalıkların taranması kanser taramalarından daha önemlidir” ifadesini desteklemekteydi. Hekimlerin “%90’ı hastalarına kanser tarama önerdiğini belirtmekteydi. Herhangi bir yakınının kanser tanısı aldığını belirten 66 (%65,3) hekim mevcuttu; bu özellik, kanser taraması önerme açısından anlamlı fark oluşturmuyordu. Hekimler’in %55,6’sı kolorektal kanser, %57,4’ü meme kanseri, %57,4’ü serviks kanseri ve %14,8’i akciğer kanseri için tarama önerisinde bulunduğunu belirtmişti. Hekimlerin tarama önerilerinin kolorektal kanser için %31,7, meme kanseri için %62,9, serviks kanseri için %21, akciğer kanseri için %12,5 oranında kılavuzlara uygun olduğu belirlendi.

SONUÇ: Çalışmamıza dahil olan hekimlerin kanser tarama tutumlarının orta düzeyde olduğu, yarıya yakınının uygulamasında kanser taramasına yer vermedikleri, önemli oranda tarama uygulamasının kılavuzlara uygun olmadığı belirlenmiştir. Meme kanseri ile ilgili tarama uygulamaları diğerlerinden daha fazla kabul görürken kılavuzlara yeni dahil olmuş akciğer kanseri tarama uygulamalarının, diğerlerinden geride olduğu dikkat çekmektedir.

Keywords

References

  1. 1. Forman D, Ferlay J. IACR World Cancer Report 2014. France:Lyon, 2014.
  2. 2. Tuncer MA, Özgül N, Olcayto E, Gültekin M, Dede İ. Kanser erken teşhis, tarama ve eğitim merkezi el kitabı [Internet]. TC Sağlık Bakanlığı Kanserle Savaş Dairesi Başkanlığı; [cited 2018 Jun 1]. 7-8 p. Available from: https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/kanser-db/yayinlar/Kitaplar/KETEM_EL_KiTABi.pdf
  3. 3. American Family Physician.Cancer [Internet]. [cited 2018 Jun 1]. Available from: https://www.aafp.org/afp/topicModules/viewTopicModule.htm?topicModuleId=31#5
  4. 4. US Preventive Services Task Force. Published recommendations [Internet]. 2018 [cited 2018 Jun 1]. Available from: https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/BrowseRec/Index/browse-recommendations
  5. 5. Kaya C, Üstü Y, Özyörük E, Aydemir Ö, Şimşek Ç, Şahin AD. Sağlık Çalışanlarının Kanser Taramaları Hakkındaki Bilgi, Tutum ve Davranışlarının Değerlendirilmesi. Ankara Med J. 2017; 17(1):73–83.
  6. 6. Koruk İ, Gözükara F, Yiğitbay E, Keklik AZ. Şanlıurfa’da birinci basamak sağlık hizmetleri çalışanlarının ulusal kanser tarama standartları ile ilgili bilgi düzeyi. Turk J Public Health. 2015; 13(2):127-136
  7. 7. Taylor RJ, Morrell SL, Mamoon HA, Wain G V. Effects of screening on cervical cancer incidence and mortality in New South Wales implied by influences of period of diagnosis and birth cohort. J Epidemiol Community Health. 2001; 55(11):782–8.
  8. 8. Andrae B, Andersson TM-L, Lambert PC, Kemetli L, Silfverdal L, Strander B, et al. Screening and cervical cancer cure: population based cohort study. BMJ. 2012; 344:e900.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 15, 2019

Submission Date

March 26, 2019

Acceptance Date

August 5, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 1 Number: 2

APA
Korkmazer, B., Kılınçarslan, M. G., Sarıgül, B., & Şahin, E. M. (2019). ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ HEKİMLERİN KANSER TARAMA HAKKINDAKİ TUTUM VE DAVRANIŞLARI. Troia Medical Journal, 1(2), 73-79. https://izlik.org/JA83TZ82JU
AMA
1.Korkmazer B, Kılınçarslan MG, Sarıgül B, Şahin EM. ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ HEKİMLERİN KANSER TARAMA HAKKINDAKİ TUTUM VE DAVRANIŞLARI. Troia Med J. 2019;1(2):73-79. https://izlik.org/JA83TZ82JU
Chicago
Korkmazer, Başak, Mehmet Goktuğ Kılınçarslan, Banu Sarıgül, and Erkan Melih Şahin. 2019. “ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ HEKİMLERİN KANSER TARAMA HAKKINDAKİ TUTUM VE DAVRANIŞLARI”. Troia Medical Journal 1 (2): 73-79. https://izlik.org/JA83TZ82JU.
EndNote
Korkmazer B, Kılınçarslan MG, Sarıgül B, Şahin EM (August 1, 2019) ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ HEKİMLERİN KANSER TARAMA HAKKINDAKİ TUTUM VE DAVRANIŞLARI. Troia Medical Journal 1 2 73–79.
IEEE
[1]B. Korkmazer, M. G. Kılınçarslan, B. Sarıgül, and E. M. Şahin, “ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ HEKİMLERİN KANSER TARAMA HAKKINDAKİ TUTUM VE DAVRANIŞLARI”, Troia Med J, vol. 1, no. 2, pp. 73–79, Aug. 2019, [Online]. Available: https://izlik.org/JA83TZ82JU
ISNAD
Korkmazer, Başak - Kılınçarslan, Mehmet Goktuğ - Sarıgül, Banu - Şahin, Erkan Melih. “ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ HEKİMLERİN KANSER TARAMA HAKKINDAKİ TUTUM VE DAVRANIŞLARI”. Troia Medical Journal 1/2 (August 1, 2019): 73-79. https://izlik.org/JA83TZ82JU.
JAMA
1.Korkmazer B, Kılınçarslan MG, Sarıgül B, Şahin EM. ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ HEKİMLERİN KANSER TARAMA HAKKINDAKİ TUTUM VE DAVRANIŞLARI. Troia Med J. 2019;1:73–79.
MLA
Korkmazer, Başak, et al. “ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ HEKİMLERİN KANSER TARAMA HAKKINDAKİ TUTUM VE DAVRANIŞLARI”. Troia Medical Journal, vol. 1, no. 2, Aug. 2019, pp. 73-79, https://izlik.org/JA83TZ82JU.
Vancouver
1.Başak Korkmazer, Mehmet Goktuğ Kılınçarslan, Banu Sarıgül, Erkan Melih Şahin. ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ HEKİMLERİN KANSER TARAMA HAKKINDAKİ TUTUM VE DAVRANIŞLARI. Troia Med J [Internet]. 2019 Aug. 1;1(2):73-9. Available from: https://izlik.org/JA83TZ82JU