Tek Doz Methotrexate Uygulanmasının Over Folikül Rezervi Üzerinde Etkisi (Deneysel Hayvan Çalışması)

Abstract

Amaç: Sistemik tek doz Methotrexate (MTX) verilmesinin over folikül rezervi üzerine etkisinin araştırılması.Materyal ve Metot: Çalışmada toplam 20 adet Wistar Albino cinsi kullanıldı. Düzenli sikluslara sahip olduğu tespit edilen ratlar rastgele iki gruba ayrıldı. Grup I (n=10)de : İntra musküler (IM) olarak tek doz halinde 50mg/m2 MTX, Grup II (n=10)de IM olarak tek doz halinde aynı hacimde serum fizyolojik (SF) uygulandı. Son MTX dozundan sonra bir hafta süreyle tüm ratlara günlük smear takipleri yapılarak siklus düzensizlikleri olup olmadıkları araştırıldı. Tedavi sonrası üçüncü haftanın sonunda ratlar servikal dislokasyon ile sakrifiye edildi ve bilateral overleri çıkarıldı. Çıkarılan overlerden hazırlanan hemotoksilen-eozin ile boyanmış preparatlarda primordial, primer, sekonder, tersiyer folikül, korpus luteum sayıldı ve folikül rezervi hesaplandı. Fibrozis varlığı ve histiyosit infiltrasyonu araştırıldı.Bulgular: Gruplar arası karşılaştırmalarda tek doz MTX verilen grupta primer, sekonder folikül sayılarında azalma, atretik folikül, fibrozis ve histiyosit skorlarında artışlar olduğu tespit edildi. Fark anlamlı bulunmadı (p>0.05). Tedavi sonrası smear takiplerinde MTX verilen ratların bir tanesinde estrus fazı görülmedi (p>0.05). Korpus luteum ve folikül kisti MTX grubunda azalmış olarak bulundu (p>0.05).Sonuç: MTXın over folikül rezervlerinde azalmalara neden olması menapoz yaşında etkili olabilir. İnsanlardaki etkilerinin belirlenebilmesi için daha ileri düzeyde çalışmalara ihtiyaç vardır.

Keywords

• Methotrexate, ektopik gebelik, rat

Abstract

Objective: To investigate the effects of systemic single-dose methotrexate (MTX) administration on ovarian follicle reserve. Materials and Methods: The study included a total of 20 rats of Wistar Albino species. The rats that had regular cycles were randomly allocated to two groups. Group I (n=10) was administered single-dose intramuscular (im) 50 mg/m2 MTX, while Group II (n=10) received single-dose serum physiologic at the same volume. After administration of the last MTX dose, daily smear follow-ups of all rats were made for one week and these were examined for cycle irregularities. At the end of the third week after treatment, rats were sacrified and bilateral ovaries were taken out. Primordial, primary, secondary, tertiary follicle and corpus luteum were counted in the preparations of ovarian samples stained with hematoxylin eosine. Presence of fibrosis and histiocyte infiltration was examined. Results: Inter-group comparison showed that there was a decrease in primary, secondary follicle counts and a increase atretic follicle counts, fibrosis and histiocyte infiltration scores in the group that was administered single-dose MTX. The differences were insignificant (p>0.05). It was seen in the post-treatment smear follow-ups that one rat that was given MTX did not have estrus phase (p>0.05). No difference was found between groups in terms of corpus luteum and follicle cyst (p>0.05). Conclusion: The reductions by MTX in ovarian follicle reserves may affect menopause age. Further studies are needed to determine its effects on humans.

Keywords

• Methotrexate, ectopic pregnancy, rat