The Place of Immigrant and Asylum-Seeking Women in Labor Life in Türkiye and Europe on the Basis of Gender Inequality

Year 2025, Volume: 8 Issue: 2, 143 - 158, 29.09.2025

Umut Kedikli , Mehmet Ali Yuksel , Gülay Günay

https://doi.org/10.59886/tsbder.1761981

Abstract

Many people in countries where armed conflicts, civil wars, oppressive governments or human rights violations are intense and systematic or affected by epidemics, natural disasters, poverty or environmental factors leave their countries and migrate to other countries with the desire to live better and be safer. It is seen that women who are among the immigrants also face some problems in adapting to labor life in the destination countries, both as immigrants or asylum seekers and due to gender-based discrimination. In addition to general problems such as cultural differences, lack of vocational and technical education, not knowing the language of the destination country, the specific problems faced by women in the labor market based on gender also prevent these women from integrating into the destination country and its society. The aim of this study is to examine their problems some of which are based on gender in their labor life of immigrants and asylum-seekers women in Türkiye and European countries. Compared to male immigrants/asylum-seekers, problems such as lower wages, more limited enjoyment of legal rights, pressure to work without insurance and not being able to escape from poverty due to not being able to integrate into society can be given as examples of the problems faced by female immigrants and asylum seekers. The difficulties experienced by this group of women in the labor market necessitate addressing the phenomenon of "women's poverty" or, in other words, "feminization of poverty". In this study, suggestions for the solution of such problems of women immigrants and asylum seekers in labor life will also be examined. As a method in the study, Turkish and European examples related to the subject will be analyzed comparatively with a qualitative technique that includes article, book and report reviews based on foreign and domestic literature.

Keywords

Immigrant/Asylum-seeking Women , Gender Inequality , Türkiye , Europe

Göçmen ve Sığınmacı Kadınların Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Temelinde Türkiye ve Avrupa’da İş Yaşamındaki Yeri

Abstract

Silahlı çatışmaların, iç savaşın, baskıcı yönetimlerin veya insan hakları ihlallerinin yoğun ve sistematik olduğu veya salgın hastalıkların, doğal afetlerin, yoksulluğun veya çevresel faktörlerin etkilediği ülkelerdeki birçok insan daha iyi yaşama ve güvende olma isteğiyle yaşadıkları ülkeleri terk ederek diğer ülkelere göç etmektedir. Göç edenler arasında yer alan kadınların da hem göçmen veya sığınmacı olarak hem de cinsiyete dayalı ayrımcılıklar dolayısıyla gittikleri ülkelerde iş yaşamına uyum sağlamada bazı olumsuzluklarla karşılaştıkları görülmektedir. Kültürel farklılıklar, mesleki ve teknik eğitim eksikliği, gidilen ülkenin diline hakim olamama gibi genel sorunların yanı sıra iş gücü piyasasında kadınların cinsiyete dayalı olarak yaşadıkları özel sorunlar da bu kadınların hedef ülkeye ve toplumuna entegre olmalarını engellemektedir. Bu çalışmanın amacı da Türkiye’de ve Avrupadaki bu kadınların bir kısmı da cinsiyete dayalı olan iş yaşamındaki sorunlarını incelemektir. Erkek göçmen-sığınmacılarla kıyaslandığında daha düşük ücretle çalıştırılma, hukuki haklardan daha sınırlı yararlanma, sigortasız çalıştırılma baskısı ve topluma entegre olamama nedeniyle yoksulluktan kurtulamama gibi sorunlar, kadın göçmen ve sığınmacıların karşı karşıya kaldığı sorunlara örnek olarak verilebilir. İşgücü piyasasında bu gruptaki kadınların yaşadıkları zorluklar, “kadın yoksulluğu” veya diğer bir deyişle “yoksulluğun kadınlaşması” olgusunun da ele alınmasını gerektirmektedir. Bu çalışmada kadın göçmen ve sığınmacıların iş yaşamındaki bu gibi sorunlarının çözümüne ilişkin öneriler de ele alınmaktadır. Çalışmada yöntem olarak yabancı ve yerli literatüre dayalı olarak makale, kitap ve rapor incelemelerini içeren nitel yöntemle konuyla ilgili Türkiye ve Avrupa örnekleri karşılaştırmalı şekilde analiz edilmektedir.

Keywords

Göçmen/Sığınmacı Kadınlar , Cinsiyet Eşitsizliği , Türkiye , Avrupa

References

• Akgün, P. (2022). Türkiye’de Prekaryanın Yükselişi: Ev Hizmetlerinde Çalışan Kadın Göçmenler.[Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Avrupa Birliğive Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı, Ankara.
• Aksoy, Ş., Kabasakal, Z. (2023). Afet Sonrası Durumlara Yönelik Hazırlanan Psikososyal DestekUygulamalarının ve Çalışmalarının İncelenmesi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 15(15), 80-91.
• Albrecht, C., Hofbauer Pérez, M. and Stitteneder, T. (2021). The Integration Challenges of FemaleRefugees and Migrants: Where do We Stand? CESifo Forum, 2(22), 39–46.
• Amasyalı, G. N. (2021). Patriyarkal Kapitalizm Kıskacında Göçmen Kadın Olmak: Şanlıurfa’daki SuriyeliKadınların Deneyimleri. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Aydın Adnan Menderes ÜniversitesiSosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
• Aydın, E. (2019). Göçmen Kadın Çalışanların İş Yaşam Dengesine Kavramsal Bir Yaklaşım. Akademikİzdüşüm Dergisi, 4(2), 175-187.
• Başkan, B. (2022). Zorunlu Göç, Toplumsal Cinsiyet ve Mülteci Kadınlar. B. Başkan ve M. E. Kula (Ed.).Uluslararası Göç ve Mültecilik. Ankara: Siyasal Kitabevi.
• Bem, S. L. (1993). The Construction of Gender Identıty. In The Lenses of Gender: Transforming the Debateon Sexual Inequality (s. 133–175). Yale University Press.
• Bertay, A.C., Dordevic, L. ve Sever, C. (2020). Gender Inequality and Economic Growth: Evidence fromIndustry-level Data. Working Paper WP/20/119. International Monetary Fund,https://www.imf.org/-/media/Files/Publications/WP/2020/English/wpiea2020119-print-pdf.ashx(Erişim Tarihi:21.08.2023).
• Beyaz, Z. (2020). Turizm Endüstrisinde İşçiliğin Farklı Görünümleri: Göçmenler, Kadınlar ve Çocuklar.Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Dergisi, 6(10), 65-101.
• Biehl, K ve Danış, D. (2020). Toplumsal Cinsiyet Perspektifinden Türkiye’de Göç Araştırmaları. İstanbul:SU Gender ve GAR.
• Brücker, H., Jaschke, P. ve Kosyakova, Y. (2019). Integrating Refugees and Asylum Seekers into theGerman Economy and Society: Empirical Evidence and Policy Objectives. Washington: MigrationPolicy Institute.
• Čihák, M. ve Sahay, R. (2020). Finance and Inequality, IMF Staff Discussion Notes 2020/001, InternationalMonetary Fund.
• Dalar, M. (2019). Uluslararası Hukuksal ve Kurumsal Düzenlemeler Çerçevesinde Göç Olgusu. G. Telatarve U. Kedikli (Ed.). Uluslararası Göç ve Güvenlik (s.39-60). Ankara: Nobel Kitabevi.
• Dedeoğlu, S. ve Ekiz Gökmen, Ç. (2020). Göç Teorileri, Göçmen Emeği ve Entegrasyon: Kadınların Yeri.K. Biehl ve D. Danış (Ed.). Toplumsal Cinsiyet Perspektifinden Türkiye’de Göç Araştırmaları (s.18-37). İstanbul: Sabancı Üniversitesi ve Göç Araştırmaları Derneği.
• Dilli, D., Carmichael, S.G. and Rijpma, A. (2018): Introducing the Historical Gender Equality Index,Feminist Economics, 25(1),31–57.Doğangün, G. ve Keysan, A. Ö. (2022). Göçün Suriyeli Kadınların Toplumsal Cinsiyet PratikleriÜzerindeki Etkisi: İmknalar ve Zorluklar. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 77(1),125-150.
• Duflo, E. (2012). Women Empowerment and Economic Development. Journal of Economic Literature,50(4),1051–1079.
• Ecevit, Yıldız (2003) Toplumsal Cinsiyetle Yoksulluk İlişkisi Nasıl Kurulabilir? Bu İlişki Nasıl Çalışabilir?C. Ü. Tıp Fakültesi Dergisi 25(4),83-88.
• Ferrant, G. ve Tuccio M. (2015). South–South Migration and Discrimination Against Women in SocialInstitutions: A Two-way Relationship. World Development, 72(c),240-254.
• Geneviève C. (2016). Women and Migrations: Those Who Stay. EchoGéo [Online], 37,1- 17.
• Günay, G., Demirci Aksoy ve A.; Bener, Ö. (2016). Dünyada Kadın Sorunları. F. Aydın (Ed.). GünümüzDünya Sorunları (s.272-321). Ankara, Pegem Akademi.
• Gürün Karatepe, S. ve Dinler Kısaçtutan, E. (2023). Fransa’da Yaşayan Göçmen Türk Kadın İşgücünün,İşgücü Piyasalarına Entegrasyon Süreci Üzerine Bir Araştırma. Trakya Üniversitesi Sosyal BilimlerDergisi, 25(1),79-96.
• IOM – International Organization of Migration (2014). Harnessing Knowledge on the Migration ofHighly Skilled Women. Publisher IOM, Genovahttps://publications.iom.int/system/files/pdf/iom_oecd_gender.pdf (Erişim Tarihi: 21.08.2023).
• IOM, (2021a). World Migration Report 2022. Switzerland: IOM.Irastorza, N. (2020). The Labour Market Integration of Migrant Women. M.V. Desider (Ed.). Canada-EUMigration Platform on the Integration of Migrant Women (s. 6-28). Brussels: EuropeanCommission.
• Jayachandran, S. (2015). The Roots of Gender Inequality in Developing Countries. Annual Review ofEconomics, Vol. 7;63–88. hsph.harvard.edu/wp-content/uploads/sites/134/2017/06/For-Klugman-annurev-economics-080614-115404.pdf (Erişim Tarihi:21.08.2023).
• Joyce, P. (2015). Labor Market Integration of Refugees in Scandinavia after 2015. Ratio Working PaperNo. 319. Stockholm: Forskningsinstitut.
• Kaya, S.B. (2020). Türkiye’de Çalışan Göçmen Kadınlarda Toplumsal Cinsiyet ve Benlik Algısı.[Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
• Kawar, M. (2016). Gender and Migration: Why are Women More Vulnerable? In: Femmes en mouvement:Genre, migrations et nouvelle division internationale du travail [online]. Genève: Graduate InstitutePublications, doi: https://doi.org/10.4000/books.iheid.6256.
• Kochhar, K., Jain-Chandra, S. and Newiak, M. (2017). Women, Work, and Economic Growth: Levelingthe Playing Field. International Monetary Fund, Washington, DC.https://www.imf.org/en/Publications/Books/Issues/2017/03/17/Women-Work-and-Economic-Growth-Leveling-the-Playing-Field-43640 (Erişim Tarihi:21.08.2023).
• Körükmez, L., Karakılıç, İ.Z. ve Danış, D. (2020). Mecburiyet, Müzakere, Değişim: Suriyeli KadınlarınÇalışma Deneyimleri ve Toplumsal Cinsiyet İlişkileri. İstanbul: Göç Araştırmaları Derneği.
• Körükmez, L., Karakılıç, İ.Z. ve Danış, D. (2022). Zorunlu Göç Bağlamında Suriyeli Kadınların Ücretliİşgücüne Katılımında Toplumsal Cinsiyet Müzakeresi. Alternatif Politika. 14(2), 201-228.
• Körükmez, L. (2021). Piyasa, Politika ve Toplumsal Cinsiyet Kıskacında Kadın Emeği. Gaziantep:Kırkayak Kültür.
• Leacock, E. (2008). Interpreting the Origins of Gender Inequality: Conceptual and Historical Problems. R.J. McGee ve R. L. Warms (Ed.). Anthropologıcal Theory. New York: McGraw-Hill Companies, Inc.
• Lehtovaara, H. ve Jyrkinen, M. (2021). Skilled Migrant Women’s Experiences of the Job. Nordic Journalof Working Life Studies, 11(7),11-30.
• Lorber, J. (2010). Gender Inequality: Feminist Theories and Politics (4nd ed.). New York: OxfordUniversity Press.
• McAuliffe, M. (2021a). Report Overview: Technological, Geopolitical and Environmental TransformationsShaping Our Migration and Mobility Futures. M. McAuliffe ve Triandafyllidou (Ed.). WorldMigration Report 2022. Geneva: International Migration for Migration.
• McAuliffe, M., Lee, T. ve Abel, G. (2021). Migration and Migrants: A global Overview. M. McAuliffe veTriandafyllidou (Ed.) World Migration Report 2022. Geneva: International Migration for Migration.
• Mikkola M (2016) Feminist Perspectives on Sex and Gender. In: Zalta EN (ed), The Stanford Encyclopediaof Philosophy. http://plato. stanford.edu/entries/feminism-gender/. (Erişim Tarihi: 21.08.2023)
• Nachemson-Ekwall, S. (2023). Unemployed Marginalised Immigrant Women: Work Integrating SocialEnterprises as a Possible Solution. L. Lerpold, Ö. Sjöbergve K. Wennberg (Ed.). Migration andIntegration in a Post-Pandemic World (s. 233-262). Switzerland: Palgrave Macmillan.
• Oakley, A., (1972), Sex, Gender and Society, London: Maurice Temple Smith.
• Pace, M.ve Bennetzen Bruun K. S. (2023). Female Migrants’ Experiences of Labour Market ‘Integration’in Denmark. Isaakyan, A. Triandafyllidouve S. Baglioni (Ed.). Immigrant and Asylum SeekersLabour Market Integration upon Arrival: NowHere Land (s. 29-54). Switzerland: Springer.
• Pazarcı, H. (2005). Uluslararası Hukuk Dersleri 2. Kitap. 8. Baskı. Ankara: Turhan Kitabevi.
• Pessar, P.R. (2005). Women, Gender, and International Migration Across and Beyond the Americas:Inequalities and Limited Empowerment, Expert Group Meetıng On Internatıonal Migration andDevelopment in Latın Amerıca And the Carıbbean, Mexico City, Mexica. https://www.un.org/en/development/desa/population/events/pdf/expert/10/P08_ PPessar.pdf(Erişim Tarihi: 05.08.2023).
• Ponthieux, S. ve Meurs, D. (2015). Gender Inequality. Handbook of Income Distribution. 2, 981-1146.Elsevier.
• Pryzgoda, J. ve Chrisler, J. C. (2000). Definitions of Gender and Sex: The Subtleties of Meaning. Sex Roles,43(7/8),553–569.
• Quffa, W. A. (2016). A Review of the History of Gender Equality in the United States of America. SocialSciences and Education Research Review, 3(2),143–149.
• Sahay, R., Čihák, M. and other IMF Staff (2018). Women in Finance: A Case for Closing Gaps. IMF StaffDiscussion Note, SDN/18/05, International Monetary Fund, Washington DC.https://www.imf.org/en/Publications/Staff-Discussion-Notes/Issues/2018/09/17/women-in-finance-a-case-for-closing-gaps-45136 (Erişim Tarihi:21.08.2023).
• Saygılıgül, F. (2015). Toplumsal Cinsiyet Tartışmaları, Ankara: Dipnot Yayınları.Schiappa, E. (2021). The Transgender Exigency: Defining Sex & Gender in the 21st. London: Routledge.
• Sen, G., Östlin, P. Co-coordinators of the WGEKN (2007). Unequal, Unfair, Ineffective and InefficientGender Inequity in Health: Why it Exists and How We Can Change it. WHO Commission on SocialDeterminants of Health. https://eurohealth.ie/wp-content/uploads/2012/02/Unequal-Unfair-Ineffective-and-Inefficient-Gender-Inequity-in-Health.pdf (Erişim Tarihi: 21.08.2023).
• Shang, B. (2022). Tackling Gender Inequality: Definitions, Trends, and Policy Designs. IMF WorkingPaper International Monetary Fund, Washington, DC.https://www.imf.org/en/Publications/WP/Issues/2022/12/02/Tackling-Gender-Inequality-Definitions-Trends-and-Policy-Designs-525751 (Erişim Tarihi:21.08.2023).
• Stamarski, C.S. and Son Hing, L.S. (2015). Gender Inequalities in the Workplace: The Effects ofOrganizational Structures, Processes, Practices, and Decision Makers’ Sexism. Frontiersin Psychology. 6,1400.
• Stapleton, A., Polakowski, M. ve Quinn, E. (2022). The Integration of Non-EU Migrant Women in Ireland.Research Series, No. 148. Dublin: The Economic and Social Research Institute (ESRI).Stoller, Robert. (1968). Sex and Gender, London: Routledge.
• Tansü, Y.E. ve Canbolat, N. (2022). Türkiye’de Bulunan Göçmen Kadınların İstihdama ErişimDurumlarının İncelendiği Çalışmalar Üzerine Bir Değerlendirme. Türk Dünyası KadınAraştırmaları Dergisi. 1(1), 21-32.
• Tavukçu, E. ve Şahin, E. (2021). Türkiye’de Göçün Kadın Yaşamına Olan Etkilerinin Toplumsal CinsiyetBağlamında İncelenmesi. Atatürk Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi. 3(2), 75-88.
• The World Bank (2023). World Development Report 2023: Migrants, Refugees and Societies. WashingtonD.C.: World Bank.
• UNDP – United Nations Development Programme (2013). Gender Inequality. In Humanity Divided:Confronting Inequality in Developing Countries (pp. 161-194). Poverty Practice in the Bureau forDevelopment Policy, UNDP. https://www.undp.org/content/undp/en/home/librarypage/poverty-reduction/humanity-divided--confronting-inequality-in-developing-countries (Erişim Tarihi:21.08.2023).
• UNDP (2013). Humanity Divided: Confronting Inequality in Developing Countries. United NationsDevelopment Programme Bureau for Development Policy. NY: USA.https://www.undp.org/sites/g/files/zskgke326/files/publications/HumanityDivided_Full-Report.pdf(Erişim Tarihi:21.08.2023).
• UNICEF (2017). Gender equality: glossary of terms and concepts. UNICEF Regional Office forSouthAsia.https://www.unicef.org/rosa/media/1761/file/Genderglossarytermsandconcepts.pdf(Erişim Tarihi:21.08.2023).
• Üste, R. B. (2021). Göçün Cinsiyeti ve Göçte Öteki Olanlar: Kadınlar. Dokuz Eylül Üniversitesi SosyalBilimler Enstitüsü Dergisi. 23, 151-165.
• Vasic, M., Duica, M. C., Berber, N., Enukidze, N., Vasic, S., and Weis, L. (2022). Migrant Workers andWorkforce Integration: Challenges for Managers in European Companies. Strategic Management,28(2), 64-77.
• WHO (World Health Organization) (2022). Gender and health. https://www.who.int/health-topics/gender#tab=tab_1 (Erişim Tarihi: 21.08.2023).
• Yalçın, Ç. (2015). Türkiye’de Ev Hizmetlerinde Çalışan Göçmen Kadınlar ve Ekonomik Şiddet. FeDergisi, 7(1), 50-60.
• Yalim, A.C. ve Ciritelli, F. (2023). Gender Roles among Syrian Refugees in Resettlement Contexts:Revisiting Empowerment of Refugee Women and Needs of Refugee Men. Women’s StudiesInternational Forum. 96,1-10.