GENÇ KANSER HASTALARININ HASTALIK ANLATILARININ GÜÇLENDİRME YAKLAŞIMI TEMELİNDE ANALİZİ
Abstract
Bu makalede, sosyal hizmet mesleğinde Bu araştırmanın amacı, sosyal hizmette güçlendirme yaklaşımını genç kanser hastaları örneğinde irdelemek ve hastalık sürecini bireylerin gözüyle çok yönlü analiz etmektir. Araştırma yöntemi olarak niteliksel yaklaşım seçilmiştir. Kanser hastaları, hastalık süresince sıklıkla kontrol kaybı ve bunun neden olduğu güçsüzleşme sorunu yaşamaktadırlar ve kanser konusunun güçlendirme yaklaşımı temelinde ele alınması, konuyu derinlemesine analiz edebilmek bakımından son derece anlamlı ve yararlı görülmektedir. Çalışmanın veri toplama aşamasında, genç kanser hastalarının güçlendirme kavramsallaştırmalarının anlaşılması ve güç kaynaklarının keşfedilmesi için katılımcı gözlem ve derinlemesine görüşme tekniklerine başvurulmuştur. 20 bireyle yapılan derinlemesine görüşmeler yoluyla, güçlendirme sürecinin dinamiklerinin ayrıntılı olarak tanımlanması söz konusu olmuştur.
Kanser hastasının güçlenme sürecini analiz edebilmek için, fiziksel, psikolojik, duygusal ve tinsel boyutlarda (içsel – kişisel) yaşanan güçsüzleştirici veya güçlendirici dinamiklerin yanı sıra, aile sistemi, profesyonel (müdahale-tedavi) sistem ve özellikle toplumsal ve kültürel bağlamlar (dışsal - kişiler arası) birbirleriyle ilişkili ve farklı değişkenler olarak dikkate alınmıştır. Araştırmanın uygulama süreciyle elde edilen verilerin tematik analizi sonucunda, kanser deneyiminin güçlendirme yaklaşımı bağlamında beş temel özelliği ortaya çıkmıştır. Bunlar; düşünsel değişim süreci, inancı artırma ve koruma süreci, etkileşim süreci, bilgi-beceri kazanma süreci ve kontrol sürecidir. Beş temadan her birinin işleyişi bireyin gereksinimlerine ve hastalığının doğasına göre farklılık göstermektedir.
Bu durumun temel nedeni, güçlendirme yaklaşımının dinamik bir kavramsal tasarım olmasıdır. Farklı güç dinamikleri her bireyin iç dünyasında farklı etkiler yaratmaktadır. Son tahlilde bu çalışma, güç ve yetki ilişkilerine dayalı bu toplumda, kanser bağlamında bu ilişkilerin hasta merkezli olarak yeniden kurgulanması gerektiğini çeşitli somut önerilerle ortaya koymaktadır.
Keywords
References
- Andrykowski, M., Lykins, E. ve Floyd, A. (2008) “Psychological Health in Cancer Survivors”. Seminars in Oncology Nursing, 24(3), 193-201.
- Appelbaum, S., Hebert, D. ve Leroux, S. (1999) “Empowerment: Power Culture and Leadership - a Strategy or Fad for the Millenium?”. Journal of Workplace Learning: Emp-loyee Counseling Today, 11(7), 233-254.
- Askheim, O. P. (2003) “Empowerment as Guidance for Professional Social Work: An Act of Balancing on a Slack Rope”. European Journal of Social Work, 6(3), 229-240.
- Aslan, Ö., Sekmen, K., Kömürcü, Ş. ve Özet, A. (2007) “Kanserli Hastalarda Umut”. C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 11(2), 18-24.
- Bandura, A. (1997) Self-Efficacy: The Exercise of Control. New York: W.H. Freeman and Co.
- Barker, R. L. (1999) The Social Work Dictionary (4th ed.). Washington DC: NASW Press.
- Beser, N. ve Öz, F. (2003) “Kemoterapi Alan Lenfomalı Hastaların Anksiyete Depresyon Düzeyleri Ve Yaşam Kalitesi”. C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 7(1), 47-58.
- Bleyer, A., O’Leary, M., Barr, R. ve Ries, L. A. G. (2006). Cancer Epidemiology in Older Adolescents and Young Adults 15 to 29 Years of Age, Including Seer Incidence and Survival: 1975-2000. Bethesda: National Cancer Institute, NIH Pub.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Sociology (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Tarık Tuncay
*
This is me
Publication Date
October 15, 2009
Submission Date
August 15, 2009
Acceptance Date
October 1, 2009
Published in Issue
Year 2009 Volume: 20 Number: 2