ZİHİNSEL ENGELLİ ÇOCUĞA SAHİP ANNELERİN YAŞADIĞI DUYGULAR, ÇOCUKLARININ GELECEĞİNE İLİŞKİN DÜŞÜNCELERİ ve UMUTSUZLUK DÜZEYLERİ
Abstract
Ebeveynlerin en varoluşsal
düşüncelerinin başında çocuklarının gelecekte iyi birer vatandaş olarak kendi
ayakları üzerinde durabilmeleri diğer bir deyişle "yaşamlarını
kazanmaları" gelmektedir. Kuşkusuz tüm anne ve babalar için geçerli olan
bu düşünce ve duygulanım süreci, ağır zihinsel engelli çocuğa sahip ailelerde
daha belirgin bir biçimde hissedilmektedir. Bu süreçte çoğunlukla özürlü
çocuğun günlük bakımında daha fazla sorumluluk üstlenen anne daha güç sorunlarla
karşılaşmakta ve umutsuzluğa düşmektedir.
Zihinsel engelli çocuk sahibi
annelerin yaşadığı duygular, çocuklarının geleceğine ilişkin düşünceleri ve
umutsuzluk düzeylerinin saptanması amacıyla dizayn edilen bu çalışmada Ankara
ilinde faaliyet gösteren 5 zihinsel engelliler eğitim ve rehabilitasyon
merkezine çocukları devam eden 146 anneyle görüşülmüştür. Buna göre; annelerin
yarısından biraz fazlasının (%54.8) ilkokul mezunu, yaklaşık üçte birinin (%35.
6) 26-30 yaş grubunda, dörtte üçünün (%75.3) ev hanımı ve büyük bir
çoğunluğunun (%85,6) evli olduğu saptanmıştır. Annelerin hemen hemen tamamı
(%91,5) kendileri öldükten sonra çocuklarının geleceğine ilişkin endişe ve
kaygı yaşadıklarını, yarısına yakını (%44.5) ise çocuklarının bakım
sorumluluğunu yerine getirirken eşlerinin kendisine destek olmadığını dile
getirmiştir. Annelerin ortalama umutsuzluk puanı 7.94±3.45 olduğu saptanmış,
eğitim durumu yükseldikçe ve annenin yaşı azaldıkça umutsuzluk düzeyinin
azaldığı görülmüştür.
Keywords
References
- Alptekin, K. (2004) “Ana Hatlarıyla özel Eğitim ve Rehabilitasyon Kurumlarında Aile Eğitimi Programının Yapılandırılması”, Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 4 (1) 47- 58.
- Al-Shatti, A. A., Rahman, A., Ahmed, A., Ahmed, R. U. (1994) “Parents of Mentally Retarded Children: Personality Characteristics and Psychological Problems”, Social Behavior and Personality, 22(1)41-52.
- Ashman, K. K. ve Zastrow, C. (1990) Understanding Human Behavior and the Social Environment, Nelson Hail Publishers, Chicago.
- Baumeister, R. F. ve Tice D. M. (1990) “Anxiety and Social Exclusion", Journal of Social and Clinical Psychology, 9 (2) 165-195.
- Beck, A. T., Weissman, A., Lester, D., Trexler, L. (1974) “The Measurement of Pessimism: The Hopelessness Scale”, Journal of Consulting and Clinical Psychology, 42 (1) 861-865.
- Beck, A. T., Steer, R. A., Garbin, M. G. (1988) “Psychometric Properties of the Beck Depression Inventory: Twenty- five Years of Evaluation”, Clinical Psychology Review, 8 (1)77-100.
- Dale, N. (1996) Working with Families of Children with Special Needs, Routlege, New York.
- Durak, A. (1994) “Beck Umutsuzluk Ölçeği Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, Türk Psikoloji Dergisi, (9) 1-11.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Mehmet Zafer Danış
This is me
Publication Date
September 3, 2007
Submission Date
August 15, 2006
Acceptance Date
October 1, 2006
Published in Issue
Year 2006 Volume: 17 Number: 2