Sosyal Hizmet Uygulamalarında Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Kullanımı
Abstract
Yaklaşık yetmiş yıldır bilginin esas kaynak olduğu, bilgi alışverişinin hızlandığı, bu hızla paralel giden teknolojik donanım ve yazılımların geliştiği, bilgi çağının içinde bulunmaktayız. Bilgi çağı, kurum ve kuruluşlardan, günlük yaşamdaki eylemlerimize kadar her anımızı değiştirmekte, dönüştürmektedir. Sosyal hizmet kurum ve kuruluşları da bu değişimden etkilenmektedir. Çalışmalarının temel kaynaklarından biri bilgi olan sosyal hizmet mesleği ve disiplini için bilginin uygulamalarda etkin kullanımı önem taşımaktadır. Müracaatçıya ve sorunlarına ilişkin bilgilerin edinilmesi, planlı müdahale sürecini oluşturan temel yapıtaşlarındandır. Bu bağlamda sosyal hizmette bilgiyi edinme, üretme, kullanma ve geliştirmeyi ifade eden bilgi yönetimi kavramı karşımıza çıkmaktadır. Bilgi yönetimi de içinde bulunduğumuz çağdan etkilenmekte, teknolojik araç ve gereçlerin bu süreçlere dâhil edilmesiyle yeni yöntemler ortaya çıkmaktadır. Bilgi yönetimi sürecinde yararlanılan yazılımlardan birisi Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)’dir. Coğrafi Bilgi Sistemleri mekâna ilişkin verileri toplayıp, analiz etmeye, arşivlemeye ve haritalaştırmaya olanak sağlayan bir sistemdir. Daha çok şehir planlama, coğrafya, mimarlık, toplum sağlığı, arkeoloji gibi alanlarda karşımıza çıksa da sosyal hizmet tarihinin başlangıç yıllarında Jane Addams ve meslektaşları Hull House yakınlarında yaşayan yerel nüfusun demografik özelliklerini görsel olarak ifade etmek, sosyal ve ekonomik adaletsizlikler hakkında bilgi edinmek ve toplum haritalarını birincil veri kaynağı olarak kullanmak için haritalandırmayı kullanmışlardır. Günümüzde Coğrafi Bilgi Sistemleri doğrudan sosyal hizmet uygulamalarında kullanılmasa da sosyal hizmet uygulamalarında kullanılmak üzere gereken bilgiyi elde etmek, düzenlemek ve kullanmak için elverişli bir yazılımdır. Bu çalışma, farklı disiplinlerde Coğrafi Bilgi Sistemlerinin kullanımına yönelik örnekler vermekte ve sosyal hizmet uygulamalarında Coğrafi Bilgi Sistemlerinin kullanılmasıyla, meslek elemanlarının çalıştıkları bölgenin sosyo-demografik özelliklerine, sosyal sorunlarına, örgütlerine ilişkin verileri elde ederek ve bunları görselleştirerek, çalışma alanlarına ilişkin bilgi temelini nasıl destekleyebileceklerine dair bir bakış açısı oluşturmayı amaçlamaktadır.
Keywords
References
- Alkan, N. (2003). Tıp ve Sağlık Kuruluşlarında Bilgi Yönetimi. Bilgi Dünyası, 122-145.
- Alpdemir, A. E., & Çabuk, A. (2005). Eskişehir Kenti Suç Kaynaklarının Bilgi Sistemleri Destekli Tespiti Ve Planlamaya Esas Teşkil Eden Verilerle İlişkilendirilmesi. Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası, Mühendislik Ölçmeleri STB Komisyonu 2. Mühendislik Ölçmeleri Sempozyumu. İstanbul.
- ASPB, Dünya Bankası. (2017). Türkiye’nin Bütünleşik Sosyal Yardım Sistemi. https://www.ailevecalisma.gov.tr/SYGM/PDF/Turkiyenin_Butunlesik_Sosyal_Yardim_Sistemi.pdf adresinden alındı. Erişim Tarihi: 21.10.2019
- Avcı, C., & Durduran, S. S. (2014). Geçmişten Günümüze Kent Bilgi Sistemi Çalışmaları Ve Mevcut Durum. 5. Uzaktan Algılama-CBS Sempozyumu (UZAL-CBS 2014). İstanbul.
- Badem, H. (2017). Türkiye'de Kent Bilgi Sistemlerinin Ulusal Ölçekte Yaygınlaştırılmasına Yönelik Çözüm Önerileri. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Uzmanlık Tezi. Ankara.
- Çolak, E., & Yomralıoğlu, T. (2007). Kanser Vakalarının Coğrafi Bilgi Sistemleri İle İrdelenmesi: Trabzon Örneği. Jeodezi, Jeoinformasyon ve Arazi Yönetimi Dergisi(96).
- Demirci, A., & Karaburun, A. (2010). Yüksek Öğretim Coğrafya Programları İçin Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Önemi. Marmara Coğrafya Dergisi, 27-45.
- Deniz, M., Kocaman, E., & Topuz , M. (2018). Turgutlu İlçesinde Aile Sağlığı Merkezlerinin (ASM) Konumlarının Erişilebilirlik Açısından CBS ile Analizi. TÜCAUM 30. Yıl Uluslararası Coğrafya Sempozyumu. Ankara.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Sociology (Other)
Journal Section
Review
Authors
Beyza Yılmaz
*
0000-0002-6963-2036
Türkiye
Publication Date
July 24, 2020
Submission Date
December 19, 2019
Acceptance Date
June 17, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 31 Number: 3