PDF EndNote BibTex Cite

Bugün hava nasıl olacak? Halk bilgisine dayalı takvim ve hava tahmini: “Kazak Türkçesi örneğinde”

Year 2013, Volume 20, Issue 2, 1 - 30, 01.08.2013
https://doi.org/10.1501/Trkol_0000000255

Abstract

İnsanoğlunun hayatını sürdürmesi için, tabiatla mücadele etmesi veya onun durumuna göre kendini koruması, önceden tedbir alması kaçınılmaz bir gerçek olmuştur. Konar-göçer hayat tarzında yaşayan Türk toplulukları, asırlarca gözlemledikleri tabiat değişikliklerine farklı isimler vererek yaşadıkları bölgelere göre bir bakıma takvimler oluşturmuşlardır. Asırlar boyunca tabiatla iç içe yaşayan Türkler, hayvanlara, bitkilere, gökyüzündeki ve topraktaki değişikliklere bakarak havanın nasıl olacağını tahmin etmeyi öğrenmişlerdir. Bu tecrübe ve gözlemlerden günümüze kadar ulaşan söz varlığı da halk takvimleri kadar ilgi çekicidir. Konunun oldukça geniş boyutlu olması yazıda sadece Kazak Türklerinin kullandıkları bu tür bir takvimi ve söz varlığını tanıtmaktan daha fazlasına imkân vermemektedir

References

  • Äbutälip, Orınğazı, “Ürkerli aydıñ bäri qıs” http://anatili.kz/?p=27961 (12.12.2014).
  • Äbutälip, O. M., “Amal atavlarındağı etnomädeniy mändilikter” http://turkacadem.kz/kz/vp.php?idd=146, (9.12.2014).
  • Aqselev, Seydimbek (1997). Qazaq Älemi – Etno-mädeni payımdav: oquv quralı, Sanat, Almatı, s.237-241.
  • Demirkaya, Hilmi (2013). “Antalya’da Geleneksel Hava Durumu Tahmini Yöntemleri”, Millî Folklor, Yıl 25, Sayı:98, s. 174–186.
  • Isqaqov, M. (2009). Halıq kalendarı, Jazuvşı, Almatı.
  • Qazaq Dästürli Mädeniyetiniñ Entsiklopediyalıq Sözdigi (2002). Qurastırğan: A. Quralulı, Almatı. (QDMES)
  • Qazaq Maqal-Mätelderi (2003). Qurastırğan: J. Malaysarin, Almatı. (QM)
  • Qazaq Maqal-Mätelderi - Xalıq Danalığı (2012). Almatı. (QMM)
  • Qazaq Maqal-Mätelderiniñ Altın Kitabı (2014). Qurastırğan: Järdem Keykin, Almatı. (AK)
  • Qazaqstan Respublikası Mädeniyet Ministrligi Til Komiteti, Qazaqstan Respublikası Bilim Jäne Ğılım Ministrligi Ğılım Komiteti, A. Baytursınulı Atındağı Til Bilimi İnstitutı (2011). Qazaq Ädebiy Tiliniñ Sözdigi, On bes tomdıq, Almatı.
  • Qazaqtıñ Maqal-Mätelderi (2002). Qurastırğan: Smayılova A.T., Almatı.
  • Kenjeahmetulı, Seyit (2013). “Ava rayın boljav”, Qazaqtıñ Salt-Dästürleri men Ädet-Ğurıptarı, Atamura, Almatı, s. 31 – 39.
  • Nedelcheva, Anely; Yunus Doğan (2011). “Usage of plants for weather and climate forecasting in Bulgarian folk traditions”, Indian Journal of Tradition Knowledge, Vol. 10 (1), January, pp. 91 – 95.
  • Oğuz, M. Öcal (2007). “Folklor ve Kültürel Mekân”, Millî Folklor, 76 (Kış): 30 – 32.
  • Sätimbekov, Rısbay, “Añ atarın durıs jazıp jürmiz be?” (http://alashainasy.kz/society 63743/:) (06.12.2014).
  • Väliyev, N. (1991). Ay attarı asılımız Kün qayıruv, Almatı. Yıldırım, Dursun (1998). “Sözlü Kültür ve Folklor Kavramı Üzerine Düşünceler”, Türk Bitiği, Akçağ Yayınları, Ankara, s.37-42.
  • Zeyneş İsmail, Muhittin Gümüş (1995). Kazak Atasözleri, Engin, Ankara. (KA)

WHAT WILL THE WEATHER BE LIKE TODAY? Calendar and Weather Forecasts is Based On Informations is Public: “Examples Of Kazakh Turkish”

Year 2013, Volume 20, Issue 2, 1 - 30, 01.08.2013
https://doi.org/10.1501/Trkol_0000000255

Abstract

Turks, living with nature for centuries, have learned to forecast weather by examining changes in plant, sky and soil. It is an inevitable fact for mankind to take some precautions beforehand in order to survive, struggle and adapt to the nature. Turkish communities who have preferred to live unsettled for centuries created different types of calendars specific to their regions by naming natural changes that they had observed. In addition to calendars, vocabularies reaching today are as attractive as public calendars that had been revealed based on previous experiences and observations. As this field has many dimensions, we primarily focus on Kazakh calendars and identification of related vocabularies. Basically, in this research, we try to present public calendars, vocabularies, expressions and proverbs that Kazakh Turks have put forward by observing their nature

References

  • Äbutälip, Orınğazı, “Ürkerli aydıñ bäri qıs” http://anatili.kz/?p=27961 (12.12.2014).
  • Äbutälip, O. M., “Amal atavlarındağı etnomädeniy mändilikter” http://turkacadem.kz/kz/vp.php?idd=146, (9.12.2014).
  • Aqselev, Seydimbek (1997). Qazaq Älemi – Etno-mädeni payımdav: oquv quralı, Sanat, Almatı, s.237-241.
  • Demirkaya, Hilmi (2013). “Antalya’da Geleneksel Hava Durumu Tahmini Yöntemleri”, Millî Folklor, Yıl 25, Sayı:98, s. 174–186.
  • Isqaqov, M. (2009). Halıq kalendarı, Jazuvşı, Almatı.
  • Qazaq Dästürli Mädeniyetiniñ Entsiklopediyalıq Sözdigi (2002). Qurastırğan: A. Quralulı, Almatı. (QDMES)
  • Qazaq Maqal-Mätelderi (2003). Qurastırğan: J. Malaysarin, Almatı. (QM)
  • Qazaq Maqal-Mätelderi - Xalıq Danalığı (2012). Almatı. (QMM)
  • Qazaq Maqal-Mätelderiniñ Altın Kitabı (2014). Qurastırğan: Järdem Keykin, Almatı. (AK)
  • Qazaqstan Respublikası Mädeniyet Ministrligi Til Komiteti, Qazaqstan Respublikası Bilim Jäne Ğılım Ministrligi Ğılım Komiteti, A. Baytursınulı Atındağı Til Bilimi İnstitutı (2011). Qazaq Ädebiy Tiliniñ Sözdigi, On bes tomdıq, Almatı.
  • Qazaqtıñ Maqal-Mätelderi (2002). Qurastırğan: Smayılova A.T., Almatı.
  • Kenjeahmetulı, Seyit (2013). “Ava rayın boljav”, Qazaqtıñ Salt-Dästürleri men Ädet-Ğurıptarı, Atamura, Almatı, s. 31 – 39.
  • Nedelcheva, Anely; Yunus Doğan (2011). “Usage of plants for weather and climate forecasting in Bulgarian folk traditions”, Indian Journal of Tradition Knowledge, Vol. 10 (1), January, pp. 91 – 95.
  • Oğuz, M. Öcal (2007). “Folklor ve Kültürel Mekân”, Millî Folklor, 76 (Kış): 30 – 32.
  • Sätimbekov, Rısbay, “Añ atarın durıs jazıp jürmiz be?” (http://alashainasy.kz/society 63743/:) (06.12.2014).
  • Väliyev, N. (1991). Ay attarı asılımız Kün qayıruv, Almatı. Yıldırım, Dursun (1998). “Sözlü Kültür ve Folklor Kavramı Üzerine Düşünceler”, Türk Bitiği, Akçağ Yayınları, Ankara, s.37-42.
  • Zeyneş İsmail, Muhittin Gümüş (1995). Kazak Atasözleri, Engin, Ankara. (KA)

Details

Other ID JA86MT96GE
Journal Section Research Article
Authors

Nergis BİRAY.>
Doç. Dr., Pamukkale Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Çağdaş Türk Lehçeleri ve
0000-0002-4168-220X

Publication Date August 1, 2013
Application Date August 1, 2013
Acceptance Date
Published in Issue Year 2013, Volume 20, Issue 2

Cite

Bibtex @ { turkoloji526689, journal = {Türkoloji Dergisi}, eissn = {2602-4934}, address = {Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, 06100 Sıhhiye/ANKARA}, publisher = {Ankara University}, year = {2013}, volume = {20}, number = {2}, pages = {1 - 30}, doi = {10.1501/Trkol\_0000000255}, title = {Bugün hava nasıl olacak? Halk bilgisine dayalı takvim ve hava tahmini: “Kazak Türkçesi örneğinde”}, key = {cite}, author = {Biray., Nergis} }
APA Biray., N. (2013). Bugün hava nasıl olacak? Halk bilgisine dayalı takvim ve hava tahmini: “Kazak Türkçesi örneğinde” . Türkoloji Dergisi , 20 (2) , 1-30 . DOI: 10.1501/Trkol_0000000255
MLA Biray., N. "Bugün hava nasıl olacak? Halk bilgisine dayalı takvim ve hava tahmini: “Kazak Türkçesi örneğinde”" . Türkoloji Dergisi 20 (2013 ): 1-30 <https://dergipark.org.tr/en/pub/turkoloji/issue/43313/526689>
Chicago Biray., N. "Bugün hava nasıl olacak? Halk bilgisine dayalı takvim ve hava tahmini: “Kazak Türkçesi örneğinde”". Türkoloji Dergisi 20 (2013 ): 1-30
RIS TY - JOUR T1 - Bugün hava nasıl olacak? Halk bilgisine dayalı takvim ve hava tahmini: “Kazak Türkçesi örneğinde” AU - Nergis Biray. Y1 - 2013 PY - 2013 N1 - doi: 10.1501/Trkol_0000000255 DO - 10.1501/Trkol_0000000255 T2 - Türkoloji Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1 EP - 30 VL - 20 IS - 2 SN - -2602-4934 M3 - doi: 10.1501/Trkol_0000000255 UR - https://doi.org/10.1501/Trkol_0000000255 Y2 - 2022 ER -
EndNote %0 Türkoloji Dergisi Bugün hava nasıl olacak? Halk bilgisine dayalı takvim ve hava tahmini: “Kazak Türkçesi örneğinde” %A Nergis Biray. %T Bugün hava nasıl olacak? Halk bilgisine dayalı takvim ve hava tahmini: “Kazak Türkçesi örneğinde” %D 2013 %J Türkoloji Dergisi %P -2602-4934 %V 20 %N 2 %R doi: 10.1501/Trkol_0000000255 %U 10.1501/Trkol_0000000255
ISNAD Biray., Nergis . "Bugün hava nasıl olacak? Halk bilgisine dayalı takvim ve hava tahmini: “Kazak Türkçesi örneğinde”". Türkoloji Dergisi 20 / 2 (August 2013): 1-30 . https://doi.org/10.1501/Trkol_0000000255
AMA Biray. N. Bugün hava nasıl olacak? Halk bilgisine dayalı takvim ve hava tahmini: “Kazak Türkçesi örneğinde”. Türkoloji Dergisi. 2013; 20(2): 1-30.
Vancouver Biray. N. Bugün hava nasıl olacak? Halk bilgisine dayalı takvim ve hava tahmini: “Kazak Türkçesi örneğinde”. Türkoloji Dergisi. 2013; 20(2): 1-30.
IEEE N. Biray. , "Bugün hava nasıl olacak? Halk bilgisine dayalı takvim ve hava tahmini: “Kazak Türkçesi örneğinde”", Türkoloji Dergisi, vol. 20, no. 2, pp. 1-30, Aug. 2013, doi:10.1501/Trkol_0000000255