24 DİVAN ŞAİRİ ADINA TERTİP EDİLMİŞ BİR KUR’A FÂL-NÂMESİ ÜZERİNE
Öz
Yıldız-nâme, tefe’’ül-nâme,
hurşîd-nâme, ihtilâc-nâme, kıyâfet-nâme ve kehânet-nâme gibi farklı birçok adla
yazılmış fâl-nâmeler, geleceğin bilinmesi amacıyla kaleme alınmış yoruma dayalı
eserlerdir.
Osmanlının fal kültürü, edebiyat
geleneğine de yansımıştır. Hamdullah Hamdî’nin Kıyâfet-nâme’si, Cem Sultan’ın
Fâl-i Reyhân-ı Cem Sultan’ı, Zaîfî’nin Fâl-i Murgân’ı, Kefeli Hüseyin’in
Râz-nâme’si, Fedâyî’nin Fâl-nâme-i Kur’ân-ı Azîm’i konuyla ilgili belli başlı
eserlerdir.
Bu makalede; Emrî, Bâkî, Cevrî, Hayretî, Hayâlî, Zerrâkî, Zâtî, Rûhî, Sürûrî, Şehrî, Sun’î, Tıflî, Zuhûrî, Ubeydî, Gınâyî, Fuzûlî, Kabûlî, Keşfî, Lâmi’î, Meşâmî, Nef’î, Visâlî, Hem-demî ve Yahyâ adlı divân şairlerinin mahlasları kullanılarak, onlar adına tertip edilmiş müellifi kesin olarak bilinmeyen manzûm bir fâl-nâme metni incelenmiştir. 24 fal niyeti eserin konusunu oluşturur. Fal-nâme’de, her varağın a ve b sayfalarında; iki divân şairinin adı ve aaxa şeklinde kafiyelenen altışar bent yer almıştır. Divân şiirinde fâl-nâme geleneğinden kısaca bahseden bir girişten sonra eser incelenmiş, Fâl-nâme’nin transkribeli çeviri yazısı ve eski harfli metninin tıpkıbasımı makalenin sonunda yer almıştır.
Anahtar Kelimeler
References
- AKSOYAK İsmail Hakkı, Kefeli Hüseyin-Râz-nâme, Journal of Turkısh Studies, Volume XIII, Harvard University, Harvard 2004.
- Bâkî Divânı, (Haz.: Sabahattin Küçük), Türk Dili Kurumu Yayınları, Ankara 1994.
- BURMAOĞLU Hamit B., Lâmi‘î Çelebi Dîvânı (Hayatı, Edebî Kişiliği, Eserleri ve Dîvân’ının Tenkidli Metni), Atatürk Üniversitesi SBE, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Erzurum 1983.
- ÇINAR Bekir, Tıflî Ahmed Çelebi Hayatı Edebî Kişiliği Eserleri ve Divânı’nın Tenkitli Metni, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi SBE, Elazığ 2000.
- DEMİREL Şener, 17. yüzyıl Şairlerinden Şehrî (Malatyalı Ali Çelebi) Hayatı, Sanatı, Divanı’nın Tenkitli Metni ve Tahlili, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Elazığ 1999.
- DUVARCI Ayşe, Türkiye’de Falcılık Geleneği ile Bu Konuda İki Eser Risâle-i Falnâme Lî Ca’fer-i Sâdık ve Tefe’ülnâme, Ankara, Kültür Bakanlığı, 1993
- ERDOĞAN Mustafa, Kabûlî İbrahim Efendi, Hayatı, Edebî Kişiliği ve Divanı (İnceleme-Tenkitli Metin-Dizin), Gazi Üniversitesi SBE, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara 2008.
- ERSOYLU Halil, “Fal, Falnâme ve “Fâl-i Reyhân-ı Cem Sultan”, İslam Medeniyeti Mecmuası, C.5, S.2, İstanbul Şaban 1401 (1981), s.69-81.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Neslihan Koç Keskin
*
This is me
Publication Date
December 31, 2015
Submission Date
October 26, 2015
Acceptance Date
November 25, 2015
Published in Issue
Year 2015 Volume: 1 Number: 6