FİRDEVSÎ-İ RUMÎ’NİN KAYIP ESERİ: TĀLİʿ-İ MEVLȖD veya TĀLİʿ-İ MEVLȖD-İ KEBİR (BİR YILDIZNÂME ve 12 HAYVANLI TÜRK TAKVİMİ)

Himmet Büke

FİRDEVSÎ-İ RUMÎ’NİN KAYIP ESERİ: TĀLİʿ-İ MEVLȖD veya TĀLİʿ-İ MEVLȖD-İ KEBİR (BİR YILDIZNÂME ve 12 HAYVANLI TÜRK TAKVİMİ)

Öz

Bu çalışmada 16. yy. müelliflerinden olan Firdevsî-i Rumî’nin varlığı bilinen fakat şimdiye kadar ortaya çıkarılmamış bir eseri olan Tali-i Mevlûd tanıtılmıştır. Pek çok konuda eser yazan ve tercüme eden Firdevsî’nin bu eseri; yazdığı diğer eserlerin birkaçında zikredilmiş olmasına rağmen bu esere bugüne kadar ulaşılamamıştır. Çalışmada müellif ve eserin dış yapısı hakkında tanıtıcı bilgi verildikten sonra eserin içeriği hakkında bilgiler sunulmuştur. Eserde esas itibarıyla yıldızname konusunu ele alınmakla beraber bazı bitki isimleri de bir sayfa halinde verilmiştir. Eseri önemli ve ilginç kılan hususların başında Türklerin İslam öncesi dönemlerde kullandıkları 12 Hayvanlı Türk Takvimi hakkında detaylı bilgiler sunmasıdır. Bu takvimdeki her bir yıl, bu yılın ve bu yıllarda doğan kişilerin özellikleri yıldıznameyle birleştirilerek verilmiştir. Eser bütün iç ve dış yapı özellikleri ile ele alınarak detaylı bir tanıtım yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Firdevsî,Tali-i Mevlûd,Eski Anadolu Türkçesi,12 Hayvanlı Türk Takvimi,Yıldızname

References

AKAY, Asuman (1990), Firdevsî Süleyman-nâme (44. Cilt), Metin ve Fiiller Üzerine Bir İnceleme (Yayımlanmamış Doktora Tezi), İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
AKSOY, Mustafa (2000), Uzun Firdevsî’nin Süleyman-nâme’sindeki Destan Unsurları, cilt:I, II (Giriş-İnceleme)(Yayımlanmamış Doktora Tezi), Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
ARAÇ, Güllü (2010), Uzun Firdevsî ve Hakayık-Nâme’si (İnceleme-Metin-Sözlük) (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
BABİNGER, Franz (1982), Osmanlı Tarih Yazarları Ve Eserleri, (Çev. C. Üçok), Kültür Ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara.
BEYANÎ Mustafa Bin Carullah (1997), Tezkiretü’ş –Şuara, (Haz. İbrahim Kutluk), TTK Yayınları, Ankara.
BİÇER, Bekir (2005), Firdevsî-i Rumî ve Tarihçiliği (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Selçuk Üniversitesi, Konya.
BURSALI M. TAHİR (1972), Osmanlı Müellifleri, C II, (Haz. Fikri Yavuz, İsmail Özen), Meral Yayınevi, İstanbul.
BÜKE, Himmet (2015), Firdevsî-İ Rumî, Hayatı Ve Eserleri Hakkında Yeni Bilgiler, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Yıl: 7 Sayı: 13 Aralık-2015 (s.481-501), Burdur.

BÜYÜKKARCI, Fatma (1993), Firdevsî-i Tavîl ve Davet-nâmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul.
ÇATIKKAŞ, M. Ata (1979), Firdevsî-i Rûmî’nin Süleymân-name-i Kebîr’i: 72. Cilt Gramer-Sentaks-Lugat-Metin (Yayımlanmamış Doktora Tezi), İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
DEVELLİOĞLU, Ferit (2000), Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat, Aydın Kitabevi Yayınları, Ankara.
GELİBOLULU MUSTAFA ÂLİ (1994), Künhü’l-Ahbâr’ ın Tezkire Kısmı, ( Haz. Mustafa İsen), AKM Yayınları, Ankara.
GÜLEÇ, Hamdi (1994), Firdevsî-i Rûmî’nin Süleymân-name’si ( 42. cilt ) ‘Dasitan- ı Ceng-i Aheng-i Efrasiyab- ı Türk’ Üzerinde Bir Metin İncelemesi (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Ege Üniversitesi, İzmir.
JAFAROVA,İlhama (2010), Firdevsi-i Rumi’nin Süleymanname-i Kebir’i (63.Cilt) İnceleme-Metin-Dizin (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Marmara Üniversitesi, İstanbul.
KATİB ÇELEBİ (2007), Keşfü’z-Zünûn, (Çev.R. Balcı), Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.
KINALIZADE HASAN ÇELEBİ (1981), Tezkiretü’ ş–Şuara, (Haz. İbrahim Kutluk), TTK Yayınları, Ankara.
KÖPRÜLÜ, Mehmed Fuad (1945), Firdevsî, İslam Ansiklopedisi C. IV., MEB Yayınları, İstanbul.
LATİFÎ (2000), Tezkiretü’ş-Şuarâ ve Tabsıratü’n Nuzamâ, (Haz. Rıdvan Canım), AKM Yayınları, Ankara.
OLGUN, İbrahim, PARMAKSIZOĞLU (1980), İsmet, Kutb-nâme, TTK Yayınları, Ankara.
ŞAKAR, Sezer Özyaşamış (2009), Terceme-i Câmeşûy-nâme, Simurg Yayınları, İstanbul.
ŞİMŞEK, Yaşar (2013), Firdevsi-i Rumi, Süleyman-name-i Kebir (76. Cilt) Giriş, Ses Bilgisi, Tenkitli Metin, Sözlük, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Samsun.
TANYILDIZ, Ahmet (2005), Firdevsi-i Tavil Münazara-i Seyf ü Kalem (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü , Ankara.
TUMAN, Mehmet Nail (1945), Tuhfe-i Nâili, C. II., Milli Eğitim Yayımları, Ankara.
https://kasif.mkutup.gov.tr/SonucDetay.aspx?MakId=1232657
https://kasif.mkutup.gov.tr/SonucDetay.aspx?MakId=1233677
http://www.kubbealtilugati.com/

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Himmet Büke ^*

Publication Date

December 19, 2016

Submission Date

October 18, 2016

Acceptance Date

November 25, 2016

Published in Issue

Year 2016 Volume: 1 Number: 8

IZ

https://izlik.org/JA67JA84XL

Cite

RIS / Bibtex

APA

Büke, H. (2016). FİRDEVSÎ-İ RUMÎ’NİN KAYIP ESERİ: TĀLİʿ-İ MEVLȖD veya TĀLİʿ-İ MEVLȖD-İ KEBİR (BİR YILDIZNÂME ve 12 HAYVANLI TÜRK TAKVİMİ). TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat Ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, 1(8), 66-74. https://izlik.org/JA67JA84XL

AMA

1.Büke H. FİRDEVSÎ-İ RUMÎ’NİN KAYIP ESERİ: TĀLİʿ-İ MEVLȖD veya TĀLİʿ-İ MEVLȖD-İ KEBİR (BİR YILDIZNÂME ve 12 HAYVANLI TÜRK TAKVİMİ). TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi. 2016;1(8):66-74. https://izlik.org/JA67JA84XL

Chicago

Büke, Himmet. 2016. “FİRDEVSÎ-İ RUMÎ’NİN KAYIP ESERİ: TĀLİʿ-İ MEVLȖD Veya TĀLİʿ-İ MEVLȖD-İ KEBİR (BİR YILDIZNÂME Ve 12 HAYVANLI TÜRK TAKVİMİ)”. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat Ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi 1 (8): 66-74. https://izlik.org/JA67JA84XL.

EndNote

Büke H (December 1, 2016) FİRDEVSÎ-İ RUMÎ’NİN KAYIP ESERİ: TĀLİʿ-İ MEVLȖD veya TĀLİʿ-İ MEVLȖD-İ KEBİR (BİR YILDIZNÂME ve 12 HAYVANLI TÜRK TAKVİMİ). TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi 1 8 66–74.

IEEE

[1]H. Büke, “FİRDEVSÎ-İ RUMÎ’NİN KAYIP ESERİ: TĀLİʿ-İ MEVLȖD veya TĀLİʿ-İ MEVLȖD-İ KEBİR (BİR YILDIZNÂME ve 12 HAYVANLI TÜRK TAKVİMİ)”, TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, vol. 1, no. 8, pp. 66–74, Dec. 2016, [Online]. Available: https://izlik.org/JA67JA84XL

ISNAD

Büke, Himmet. “FİRDEVSÎ-İ RUMÎ’NİN KAYIP ESERİ: TĀLİʿ-İ MEVLȖD Veya TĀLİʿ-İ MEVLȖD-İ KEBİR (BİR YILDIZNÂME Ve 12 HAYVANLI TÜRK TAKVİMİ)”. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi 1/8 (December 1, 2016): 66-74. https://izlik.org/JA67JA84XL.

JAMA

1.Büke H. FİRDEVSÎ-İ RUMÎ’NİN KAYIP ESERİ: TĀLİʿ-İ MEVLȖD veya TĀLİʿ-İ MEVLȖD-İ KEBİR (BİR YILDIZNÂME ve 12 HAYVANLI TÜRK TAKVİMİ). TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi. 2016;1:66–74.

MLA

Büke, Himmet. “FİRDEVSÎ-İ RUMÎ’NİN KAYIP ESERİ: TĀLİʿ-İ MEVLȖD Veya TĀLİʿ-İ MEVLȖD-İ KEBİR (BİR YILDIZNÂME Ve 12 HAYVANLI TÜRK TAKVİMİ)”. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat Ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, vol. 1, no. 8, Dec. 2016, pp. 66-74, https://izlik.org/JA67JA84XL.

Vancouver

1.Himmet Büke. FİRDEVSÎ-İ RUMÎ’NİN KAYIP ESERİ: TĀLİʿ-İ MEVLȖD veya TĀLİʿ-İ MEVLȖD-İ KEBİR (BİR YILDIZNÂME ve 12 HAYVANLI TÜRK TAKVİMİ). TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi [Internet]. 2016 Dec. 1;1(8):66-74. Available from: https://izlik.org/JA67JA84XL