TÜRK HALK HUKUKUNDA BİR ANT (YEMİN) ŞEKLİ OLARAK DEĞNEKTEN ATLAMA: KONYA (MERAM/YATAĞAN) ÖRNEĞİ
Öz
İnsanoğlunun ortak yaşam paydasında buluşmasını sağlayan birçok etken vardır. Bu etkenlerden en önemlisi, toplum düzenini sağlayan kurallardır. Toplum hayatını düzenleyen, insanların huzur ve güven içerisinde yaşamasını temin eden bu kurallar, yazılı (anayasa, kanun, yönetmelik, vb.) ve sözlü (töre, örf, âdet, vb.) olmak üzere iki şekilde karşımıza çıkmaktadır. Yüzyılların deneyim ve birikimlerinden süzülüp kuşaktan kuşağa aktarılarak günümüze kadar gelen; töre örf, âdet, gelenek, görenek gibi sözlü hukuk kuralları, modern hukukun kaynaklarından bir tanesini oluşturmaktadır. Geçmişten günümüze kadar uzanan tarihsel süreçte insanların yaşamında varlığını devam ettiren ant (yemin) olgusu da sözlü hukuk kuralları içerisinde değerlendirilebilir. Yaratılıştan beri ruhunda bir güven eksikliği hisseden insanoğlu, bu noksanlığı tamamlama gayreti içerisine girmiş ve bunun sonucunda ant ritüeli doğmuştur. Kutsal bir eylem, mitik bir tecrübe olarak ortaya çıktığı düşünülen ant, insanların olduğu kadar toplumların hayatında da büyük bir yer tutmaktadır. Bu makalede, Türk kültüründe önemli bir yeri olan ant olgusunun tarihî ve kültürel yansımaları hakkında kısaca bilgi verildikten sonra, Konya ili Meram ilçesi Yatağan Mahallesinde yakın zamana kadar uygulanan değnekten atlama ritüeli üzerinde durulacaktır.
Anahtar Kelimeler
References
- ALPTEKİN, Ali Berat (2011), Halk Bilimi Araştırmaları, Akçağ Yayınları, Ankara.
- BAŞAR, Zeki (1973), Tarihte-Tıp Tarihinde Yemin, Atatürk Üniversitesi Yayınları, Ankara.
- BAYAT, Fuzuli (2013), Ana Hatlarıyla Türk Şamanlığı, Ötüken Neşriyat, İstanbul.
- ÇETİN, Ayşe Yücel (2013), “Türk Masallarında Ant-Yemin ve Söz Verme İle İlgili Unsurlar”, (Ed. Metin Ergun), Türk Halk Edebiyatı İncelemeleri-Saim Sakaoğlu Armağanı, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, Ankara, s.155-164.
- DEMİR, Erkan (2013), “Üç And Bir Günde, Yalan Üçü De”, (Ed. Emine Gürsoy Naskali) Yemin Kitabı, Kitabevi Yayınları, İstanbul, s.139-145.
- DURMUŞ, İlhami (2009), “Türk Kültür Çevresinde Ant”, Millî Folklor, S.84, s.97-106.
- DURMUŞ, İlhami (2011), “Türklerde Kan Kardeşliği ve Antla İlgili Unsurlar”, Millî Folklor, S.89, s.100-108.
- DURSUN, Aysun (2016), Türk Halk Hukuku, Ötüken Neşriyat, İstanbul.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
April 25, 2018
Submission Date
January 1, 2018
Acceptance Date
January 30, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 1 Number: 12