FUZÛLÎ VE AZİZ NESİN’İN “LEYLÂ İLE MECNÛN”LARININ MUKAYESESİ
Abstract
Kökleri Arap toplumundaki halk anlatılarına dayanan Leylâ ile Mecnûn, ilk olarak İran edebiyatı şairlerinden Nizâmî-i Gencevî (öl. 1204) tarafından planlı bir hikâye şekline getirilerek kaleme alınmıştır. Hikâye, yazıldığı tarihten itibaren pek çok şairin ilgisini çekmiş ve yeniden üretilmiştir. XVI. yüzyıl Klâsik Türk edebiyatı şairlerinden Fuzûlî tarafından kaleme alınan Leylâ vü Mecnûn adlı eser Türk edebiyatındaki en güzel Leylâ ile Mecnûn olarak kabul edilir. Söz konusu hikâye Fuzûlî’den sonra da yazılmaya devam etmiştir. Bunun yanında Klâsik Türk edebiyatı ile sınırlı kalmamış, yeni türlerin Türk edebiyatına yerleşmeye başladığı modernleşme döneminde ve sonrasında da üretilmiştir. Fuzûlî’den yaklaşık dört asır sonra Leylâ ile Mecnûn kaleme alan isimlerden biri de Aziz Nesin’dir. Daha çok mizahi ve eleştirel yönleri ağır basan eserleri ile tanınan Aziz Nesin, Fuzûlî’ye ait mesnevîden hareketle hikâye tarzında bir Leylâ ile Mecnûn kaleme almıştır. Söz konusu hikâyeyi yazarken kurguda yaptığı küçük değişikliklerin haricinde olay örgüsünde Fuzûlî’ye bağlı kalan Aziz Nesin, asıl özgünlüğü hikâyenin içinde yer yer kullandığı şiirlerde yakalamıştır. Bu çalışmada, Fuzûlî’ye ait Leylâ vü Mecnûn mesnevîsi ve Aziz Nesin’e ait Leylâ ile Mecnun hikâyesi mukayese edilecek, eserlerde yer alan şiirler dil ve üslûp açısından incelenecektir.
Keywords
References
- AKTULUM, Kubilây, Metinlerarası İlişkiler, Öteki Yayınevi, İstanbul 2007.
- AYTAÇ, Gürsel, “Mukayeseli Edebiyat”, Türk Dünyası Edebiyat Kavram ve Terimleri Ansiklopedisi, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı, C.4, 2004, Ankara.
- _______, Karşılaştırmalı Edebiyat Bilimi, Say Yayınları, Genişletilmiş 3. Baskı, İstanbul 2013.
- BAYRAM, Yavuz, “Karşılaştırmalı Edebiyatı Bilimi ve Bir Uygulama”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, S.16, 2004, s.69-93.
- ÇAPAN, Pervin, “Ali Şîr Nevâyî ve Fuzûlî’nin Leylâ ve Mecnûn Mesnevîlerinin Anlatım Tarzlarının Mukayeseli Tahlili” I. Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat Kongresi, Eskişehir 2003, s. 225-241.
- FUZÛLÎ, Leylâ vü Mecnûn, (haz. Hüseyin Ayan), Dergâh Yayınları, İstanbul 2015.
- GENÇ, İlhan, Leyla ile Mecnun’un İki Şairi, Fuzûlî ve Sezai Karakoç, Şûle Yayınları, İstanbul 2006.
- İPEKTEN, Haluk, Fuzûlî Hayatı Sanatı Eserleri, Akçağ Yayınları, Ankara 1996.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
April 25, 2018
Submission Date
January 15, 2018
Acceptance Date
February 26, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 1 Number: 12