Abstract
Bu araştırmada, toplumsal cinsiyet kimliklerinin ve pratiklerinin toplumsal yapının tüm
unsurlarıyla bağlantılı olduğu gerçekliğine yönelik öğrencilerde farkındalık oluşturmayı
amaçlayan Toplumsal Cinsiyet ve Türkiye’de Kadın adlı derste uygulanan interaktif öğretim
yöntemlerin bu amaca etkisi sorgulanmıştır. Çalışmada örneklem uygulamasına gidilmemiştir.
Çalışmanın evrenini, Toplumsal Cinsiyet ve Türkiye’de Kadın adlı dersi seçen Çankırı
Karatekin Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Felsefe Bölümü öğrencileri oluşturmuştur. Çalışma
23 erkek, 57 kız olmak üzere toplamda 80 öğrenciyle tamamlanmıştır. Tek gruplu ön test-son
test deseninde yürütülen bu çalışmada farklı konuları içeren teorik okumalar, görsel-işitsel
materyaller (3 tane sinema filmi, iki tane reklam filmi, 2 tane röportaj, toplumsal cinsiyet eğitim
videosu), ara sınav yerine teorik bilgiyi kullanmayı amaçlayan ödevler ve teorik bilgi seviyesini
ölçmeyi amaçlayan final sınavı üzerinde öğrencilerin dersin amaçlarına uygun farkındalığın
geliştirilmesi sağlanmaya çalışılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak bazı demografik
bilgileri içeren soru kâğıdının yanında Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği (TCTÖ) ve
Kontrol Odağı Ölçeği (KOÖ) kullanılmıştır. SPSS 21.00 ile yapılan veri analizlerinde, veri
toplama araçlarının çalışmamdaki cronbach alpha değerleri TCTÖ için r: 0.72, KOÖ için ise
0.54 olarak bulunmuştur. Yapılan analizlerde, derste kullanılan interaktif yöntemlerin eşitlikçi
cinsiyet rolü puanında anlamlı düzeye yakın bir artışa, evlilik cinsiyet rolü ve geleneksel
cinsiyet rolü puanlarında anlamlı düzeye yakın bir düşüşe, erkek cinsiyet rolü puanında anlamlı
düzeyde bir düşüşe, kadın cinsiyet rolünde ise anlamlı düzeyden uzak bir düşüşe etki ettiği
bulgulanmıştır. Bununla birlikte, KOÖ son-test puanının da ön-test puanına göre anlamlı
düzeyde olmasa da bir düştüğü bulgulanmıştır. Bu bulgular derste kullanılan interaktif öğretim
yöntemlerinin öğrencilerin eşitlikçi cinsiyet rolü algısını anlamlı düzeyde arttırdığını,
öğrencilerde iç-kontrole doğru bir eliğim oluşturmaya etki ettiğini göstermiştir.