Türkiye’de Okul Sosyal Hizmeti Üzerine Yazılmış Lisansüstü Tezlere Yönelik Bir Bibliyografik Analiz Çalışması

Abstract

Bu çalışma, Türkiye'de 2000-2024 yılları arasında yazılmış 69 yüksek lisans ve doktora tezini inceleyerek okul sosyal hizmeti alanındaki akademik üretimi bibliyografik analiz yöntemiyle değerlendirmeyi amaçlamaktadır. İçerik ve tematik analiz teknikleri kullanılarak tezlerin yıllara, üniversitelere, araştırma desenlerine, örneklem yöntemlerine, veri toplama ve analiz araçlarına göre dağılımı incelenmiştir. Bulgular, 2018 ve 2019 yıllarında bu alanda belirgin bir akademik artış olduğunu, çalışmaların çoğunlukla nicel yöntemle ve betimleyici yaklaşımla yürütüldüğünü göstermektedir. Tezlerde en sık öğrencilerle çalışılmış, öğretmen ve velilerin sürece sınırlı biçimde dahil edildiği görülmüştür. Konu başlıkları sıklıkla akran zorbalığı, okul terki, madde bağımlılığı, teknoloji kullanımı ve göçmen öğrencilerin uyumu gibi sorun odaklı temalara yoğunlaşmıştır. Araştırmalar, okul sosyal hizmeti uygulamasının Türkiye’de kurumsallaşma düzeyinin yetersiz olduğunu, bu alandaki mevzuat ve profesyonel uygulama eksikliklerini ortaya koymaktadır. Çalışma, uygulamaya dönük, çözüm ve politika üretme kapasitesi yüksek araştırmalara duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır.

Keywords

• Okul sosyal hizmeti
• Bibliyografik analiz
• Kurumsallaşma süreci
• Sosyal hizmet eğitimi
• Lisansüstü tezler

A Bibliographic Analysis Study on Postgraduate Theses Written on School Social Work in Türkiye

Abstract

This study aims to evaluate academic production in the field of school social work by examining 69 master's and doctoral theses written in Turkey between 2000 and 2024 using bibliographic analysis methods. Using content and thematic analysis techniques, the distribution of theses by year, university, research design, sampling method, and data collection and analysis tools were examined. The findings indicate a significant increase in academic activity in this field in 2018 and 2019, with most studies conducted using quantitative methods and a descriptive approach. The theses most frequently involved students, with teachers and parents being included in the process to a limited extent. The topics frequently focused on problem-oriented themes such as peer bullying, school dropout, substance abuse, technology use, and the adaptation of immigrant students. The studies reveal that the institutionalization level of school social work practice in Turkey is insufficient, highlighting deficiencies in legislation and professional practice in this field. The study emphasizes the need for research with a high capacity for producing solutions and policies that are applicable to practice.

Keywords

• School social work
• Bibliographic analysis
• Institutionalization process
• Social work education
• Postgraduate theses

References

1. Aydemir, İ., & Yiğit, T. (2017). The social work education in Turkey. International Journal of Social Work and Human Services Practice, 3(5), 133-145.
2. Braun, V., & Clarke, V. (2019). Psikolojide tematik analizin kullanımı. Journal Of Qualitative Research İn Education, 7(2), 873-898.
3. Cebeci, F., & Artan, T. (2024). Okul sosyal hizmetinin Türkiye’deki durumu. The Journal of Academic Social Science, 152(152), 194-213.
4. Çifci, E. (2009). Social work profession and social work education in Turkey. Procedia- Social and Behavioral Sciences, 1, 2063-2065.
5. Ding, X., Berkowitz, R., DiNitto, D., Franklin, C., Lightfoot, E., & Guz, S. (2023). Characteristics and outcomes of school social work services: A scoping review of published evidence 2000–June 2022. School Mental Health,15, 787-811. https://doi.org/10.1007/s12310-023-09584-z
6. Finigan-Carr, N. M., & Shaia, W. E. (2018). School social workers as partners in the school mission. Phi Delta Kappan, 99(7), 26-30. https://doi.org/10.1177/0031721718767856
7. Fisher, R. (2020). History and development of school social work within professional organizations. Encyclopedia of Social Work. https://doi.org/10.1093/acrefore/9780199975839.013.1328
8. Homoki, A., & Czinderi, K. (2021). Kindergarten and school social assistance during the covid-19 pandemic in Hungary. Papers in Arts and Humanities, 1(2), 1-17. https://doi.org/10.52885/pah.v1i2.62

9. Huxtable, M. (2022). A global picture of school social work in 2021. Online Submission, 7(1), 1-25. https://doi.org/10.4148/2161-4148.1090
10. Isaksson, C., & Sjöström, S. (2017). Looking for ‘Social Work’in School Social Work. European Journal of Social Work, 20(2), 191-202. https://doi.org/10.1080/13691457.2016.1188775
11. Kalkan, K. (2019). Okul sosyal hizmetinin Türkiye'de değerlendirilmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Üsküdar Üniversitesi.