Açık Alan Rekreatif Etkinliklere Katılan Bireylerin Risk Alma ve Motivasyon Düzeylerinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, özellikle macera, heyecan ve risk unsurları içeren açık hava rekreasyon faaliyetlerine katılan bireylerin katılım nedenlerini, risk alma eğilimlerini ve motivasyon düzeylerini incelemektir. Veriler, kişisel bilgi formu, Alan Spesifik Risk Alma Ölçeği Kısa Formu ve Rekreasyon Faaliyetleri Katılım Motivasyon ölçeği kullanılarak, 185 kadın katılımcıdan (ortalama yaş = 30,31 ± 5,38 yıl) ve 240 erkek katılımcı (ortalama yaş = 31,05 ± 5,74 yıl) olmak üzere toplam 425 kişiden (ortalama yaş 30,73 ± 5,59 yıl) toplanmıştır. Veri analizinde parametrik olmayan testler (Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, Spearman Korelasyonu) kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, erkeklerin risk alma ve motivasyon düzeyleri kadınlardan anlamlı derecede daha yüksektir. Bekar bireylerin evli bireylere göre daha fazla risk alma eğiliminde olduğu gözlemlenirken, sağlık/güvenlik risk algısının eğitim seviyesi yükseldikçe arttığı tespit edildi. Eğlence aktivitesi türü ve bölge gibi değişkenler de bazı alt boyutlarda önemli farklılıklar gösterdi. Risk alma ile motivasyon arasında anlamlı bir pozitif korelasyon bulundu; bu da risk alma davranışının motivasyonel bir faktör olduğunu göstermektedir. Eğlence aktivitelerindeki eğitmenlere düzenli risk yönetimi eğitimi verilmeli ve olası tehlikelere karşı hazırlıklı olmaları sağlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Motivasyon
• Risk alma
• Rekreatif aktiviteler

Examination of Risk Taking and Motivation Levels of Individuals Participating in Outdoor Recreative Activities

Öz

The aim of this study is to examine the reasons for participation, risk-taking tendencies, and motivation levels of individuals participating in outdoor recreational activities, particularly those involving elements of adventure, excitement, and risk. Data were collected from a total of 425 individuals (mean age 30.73 ± 5.59 years), including 185 female participants (mean age = 30.31 ± 5.38 years) and 240 male participants (mean age = 31.05 ± 5.74 years), using a personal information form, the Short Form of the Area-Specific Risk-Taking Scale, and the Recreational Activities Participation Motivation Scale. Non-parametric tests (Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, Spearman Correlation) were used in data analysis. According to the research findings, men have significantly higher risk-taking and motivation levels than women. While it was observed that single individuals tend to take more risks than married individuals, it was found that the perception of health/safety risks increased with higher education levels. Variables such as type of recreational activity and region also showed significant differences in some sub-dimensions. A significant positive correlation was found between risk-taking and motivation; indicating that risk-taking behavior is a motivational factor. Instructors in recreational activities should receive regular risk management training and be prepared for potential hazards.

Anahtar Kelimeler

• Motivation
• Risk taking
• Recreative activities

Kaynakça

1. Akyüz, O., Alper, R., & Bayazıt, B. (2023). Üniversite öğrencilerinin rekreasyon aktivitelerine katılım motivasyonu üzerine karşılaştırmalı bir çalışma. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(2), 439-454.
2. Beşikçi, T. (2023). Macera rekreasyonu katılımcılarının risk alma davranışları ve mutluluk düzeylerinin incelenmesi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 6(1-Cumhuriyet'in 100. Yılı Özel Sayısı), 1083-1099.
3. Blais, A. R., & Weber, E. U. (2006). A domain-specific risk-taking (dospert) scale for adult populations. Judgment and Decision Making, 1, 33-47.
4. Buckley, R. (2012). Rush as a key motivation in skilled adventure tourism: resolving the risk paradox. Tourism. https://doi.org/10.1016/J.Tourman.2011.10.002.
5. Çelebi, A., & Özbey, B. (2020). Rekreasyon. Mirzeoğlu, N. (Edt.) Spor bilimlerine giriş içinde (265-294). Spor Yayınevi ve Kitabevi.
6. Demirtaş, M., & Kılıç, S. (2022). Etkinlik türünün motivasyon düzeyleri üzerindeki etkisi. Spor Bilimleri Dergisi, 4(2), 123-137.
7. Dinç, S. C. (2018). Doğa sporları etkinliklerine ilişkin liderlik ölçeğinin geliştirilmesi. Spor Yayınevi ve Kitapevi. Dinç, S. C., & Tez, Ö. Y. (2019). Alana özgü risk alma ölçeği-kısa formu’nun (dospert) türkçeye uyarlama çalışması. Spor Bilimleri Dergisi, 30(3), 107-120.
8. Dinç, S. C., & Yavaş Tez, Ö. (2021). Macera rekreasyonu katılımcılarının risk alma davranışlarında farklılık yaratan değişkenlerin incelenmesi. International Journal of Sport Exercise and Training Sciences- Ijsets, 7(4), 203-219. https://doi.org/10.18826/Useeabd.1002314

9. Ewert, A. (1985). Why people climb: The relationship of participant motives and experience level to mountaineering. Journal of Leisure Research, 17(3), 241-250. https://doi.org/10.1080/00222216.1985.11969619
10. Gözen, E. (2020). Açık alan rekreasyon aktivitelerine katılmayı motive eden faktörlere yönelik ölçek geliştirme çalışması. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(3), 2197-2209. https://doi.org/10.26677/TR1010.2020.475
11. Hardiman, N., & Burgin, S. (2011). Canyoning adventure recreation ın the blue mountains world heritage area (Australia): The canyoners and canyoning trends over the last decade. Tourism Management, 32, 1324-1331.
12. Jenkins, J., & Pigram, J. (2006). Outdoor recreation management (Second Edt.). Routledge.
13. Karaca, H., & Demir, E. (2020). Medeni durumun rekreatif motivasyon üzerindeki etkisi. Spor ve Rekreasyon Araştırmaları Dergisi, 3(1), 33-47.
14. Karakaya, İ. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Tanrıöğen A. (Ed). Bilimsel araştırma yöntemleri (s.59). Anı Yayıncılık.
15. Kinczel, A., Maklári, G., & Müller, A. (2020). Recreational activities and motivation among young people. Geosport For Society, 12(1), 53-65. https://doi.org/10.30892/gss.1206-059
16. Müderrisoğlu, H., Aşıkkutlu, H. S., Kalaycı, A., & Salantur, B. (2006). Rekreasyonel motivasyonların belirlenmesi: Spor tesisi örneği. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 2(2), 15-23.
17. Umaç, E. (2021). Rekreasyon ve sosyal beceriler. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 12(2), 67-78.
18. Raadik, J., Cottrell, S. P., Fredman, P., Ritter, P., & Newman, P. (2010). Understanding recreational experience preferences: Application at fulufjället national park, sweden. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 10(3), 231-247.
19. Szabo, A., & Ábrahám, J. (2013). Rekreasyonun sosyal becerilere etkisi. Journal of Social Psychology, 45(3), 123-135.
20. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6. Edt.). Pearson.
21. Yolcu, A. F. (2024). Sportif rekreasyon faaliyeti olarak doğa ve macera sporları yapan bireylerin akış deneyimleri ve risk alma eğilimlerinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
22. Yıldız, A., Demirtaş, M., & Kılıç, S. (2021). Cinsiyetin risk alma eğilimi üzerindeki etkisi. Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 45-59.
23. Weber, K. (2001). Outdoor adventure tourism a review of research approaches. Annals of Tourism Research, 28(2), 360-377.
24. Weber, E. U., Blais, A. R., Betz, N. (2002). A Domain specific risk attitude scale: Measuring risk perceptions and risk behaviors. Journal of Behaviroal Decision Making, 15, 263-290.
25. Zuckerman, M. (2007). Sensation seeking and risky behavior. American Psychological Association.