Konvansiyonel Bir Bankanın İslami Faizsiz Bankaya Dönüştürülmesinin Fıkhi Açıdan Analizi

İslam iktisadı ve finansı son on yıllarda, özellikle de 2008 yılındaki global finansal kriz sonrasında bütün dünyanın dikkatini çeken bir odak noktası haline gelmiştir. Dünyanın farklı ülkelerinde ve Türkiye’de teorik-akademik ve uygulama sahasında çok önemli gelişmeler meydana gelmiştir. Son yıllarda Türkiye’deki en önemli gelişmenin, devletin de müstakil bir tüzel kişilik olarak katılım bankası kurması olmuştur. Bunun neticesinde faizsiz bankacılığın sektör içindekinin payının daha hızlı bir ivme ile artması beklenmektedir. Ancak kanaatimizce bu gelişmeler, İslami bankacılık açısından hedeflenen büyüklüğe ulaşmakta yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle ileriki yıllarda başka bazı ülkelerde olduğu gibi ya yeni satın almalarla ya da faizli bir bankanın kendi içinde aldığı bir kararla, bazı faizli bankaların faizsiz bankacılığa dönüştürülmesi yönünde bir gelişme uzak bir ihtimal gibi görünmemektedir. İşte bu nedenle makalemizde faizli bir bankanın faizsiz bankaya dönüştürülmesi gibi bir durumun ortaya çıkması halinde karşılaşılabilecek temel sorunlar ve İslam hukukçularının bu sorunlarla ilgili bakış açısı ele alınmıştır. Makalede, bu hususta yapılmış bazı özel (kişisel) çalışmalara ve bu alanda en fazla öne çıkan ve muteber sayılan kısa adı AAOIFI olan İslami Finansal Kuruluşlar Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nun Fıkıh Heyeti’nin belirleyip kabul ettiği standartlardan çokça istifade edilmiştir.