Salâhuddîn Halîl b. Aybek es-Safedî’nin Tefsîru Sûreti’l-Vakıa Adlı Risâlesinin Tahkik ve Tahlili

Başlangıcından bu yana İslam tarihinde Kur’an-ı Kerîm’in çeşitli tefsirleri yapılmış ve yazılmıştır. Bunların önemli bir kısmını tam tefsirler oluşturur. Öte yandan müstakil olarak bazı sure ve ayetlerin tefsirleri de yapılmıştır. Bu çalışma, ilim sahasında Safedî olarak da bilinen Salâh’ud- dîn Halîl b. Aybek’nin (-693/1296 764/1363) Tefsîru sûreti’l-vakıʿa adlı risâlesinin tahkikini ele almaktadır. Safedȋ birçok şerh eserleri kaleme alan üretken bir yazar olarak tanınmaktadır. O ilk olarak şiir, resim, edebiyat ve hat gibi ilimlerle meşgul olmuştur, daha sonra el-Mizzî, İbnu Seyyidünnâs ve Ebu Hayyân el-Endelüsî gibi büyük âlimlerden fıkıh, hadis ve tefsir ilimlerin tahsili yapmış hem de onlardan icazet almıştır. O, ardında birçok kitap ve öğrenci bırakmıştır. Tefsir ilmiyle ilgili bize ulaşan çalışmalarından biri de Tefsîru sûreti’l- vakıʿa’dır. Tespit edebildiğimiz kadarıyla Türkiye kütüphanelerinde bu sure hakkında altı adet yazma risale vardır. Bunlardan biri de Salâh’ud- dîn es- Safedȋ’nin telif ettiği risaledir. Bu risâle adından belli ki Vakıʿa suresiyle ilgilidir. Dili Arapça olan eserin tespit edilebilen tek nüshası Milli Kütüphanesi’nde bulunmaktadır. Safedȋ’nin mevcut eseri, Muînüddîn Muhammed b. Abdürrahman el-Îcî’nin (905/1500-1429/832) Cevâmiʿu’t-tibyân fî tefsîri’l-Ḳurʾân adlı tefsirinde Vakıʿa suresinin tamamı bağlamında ortaya koyduğu açıklamaları ele almakta ve bununla ilgili değerlendirmelere yer vermektedir.