GRUBEL-LLOYD ENDEKSİ İLE ENDÜSTRİ-İÇİ TİCARET ANALİZİ: TÜRKİYE İLE GÜNEY KORE OTOMOTİV SEKTÖRÜ

Otomotiv endüstrisi, bulunduğu ülkede ihracatı ve istihdamı artırarak vergi geliri kaynağı oluşturmaktadır. Bu nedenle, bir ülkenin ekonomik büyümesi için kritik öneme sahiptir. Otomotiv sektörünün ekonomideki sürükleyici-lokomotif etkisi, diğer sanayi dalları ile bağlantısı, ülkeler arasında otomotiv ticaretinin nasıl gerçekleştiği sorusunu gündeme getirmektedir. Aynı ya da benzer endüstrilerde üretilmiş ürünlerin eşanlı olarak hem ithalatının hem de ihracatının yapıldığı ticaret şekli olan endüstri-içi ticaret kavramı günümüz uluslararası ticaretini açıklamakta kullanılan Yeni Dış Ticaret Teorileri’nin içinde yer almaktadır. Otomotiv devi olarak kabul edilen Güney Kore ile yakın zamanda yerli otomobil markasını piyasaya sunan Türkiye’nin otomotiv ticaretinin endüstri-içi ticaret değeri bu çerçevede çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Bir ülkenin belirli bir sektörde endüstri-içi ticaretinin varlığının tespit edilmesine yönelik farklı yöntemler bulunmakla birlikte bu yöntemlerden en yaygın kullanılanı Grubel-Lloyd’un Endüstri-İçi Ticaret Endeksi'dir. Bu yöntem ile ülkelerin dış ticaret verileri kullanılarak 0-1 arasında değer alan bir endeks oluşturulmaktadır. Türkiye ile Güney Kore’nin otomotiv sektöründe endüstri-içi ticaretinin tespit edildiği bu çalışmada, HS ürün sınıflaması ve dört haneli ürün grubu (7843) verileri kullanılmıştır. Bu veriler ile yazar tarafından Grubel-Lloyd Endüstri-İçi Ticaret Endeksi hesaplanmıştır. Analiz sonuçlarına göre, 2000 ile 2023 yılları arasında Türkiye ile Güney Kore otomotiv endüstri-içi ticaret endeksinin en yüksek olduğu yıllar sırasıyla 2009 (0,37) ve 2010 (0,20) 2021-2022 (0.16) olarak belirlenmiştir. Türkiye'nin ara mal ithalatında bulunması, sektördeki AR-GE çalışmalarının henüz tamamlanmamış olması ve Güney Kore'nin piyasa gücü endüstri-içi ticaret değerlerinin düşük olmasının temel nedenleri arasında yer alabilmektedir. Endüstri-içi ticaretin, ölçek ekonomilerinin etkin bir şekilde işlemesine ve maliyet avantajı sağlamasına bağlı olarak artırılması gerektiği sonucuna varılmaktadır. Özellikle Türkiye'de otomotiv sektöründe endüstri-içi ticaretin geliştirilmesi için AR-GE faaliyetlerinin artırılması ve beşerî sermayenin iyileştirilmesi gerekmektedir.

The automotive industry is a source of tax revenue by increasing exports and employment in the country where it is located. Therefore, it is of critical importance for the economic growth of a country. The automotive sector's dragging-locomotive effect in the economy and its connection with other industrial branches raises the question of how automotive trade is realized between countries. The concept of intra-industry trade, which is a form of trade in which products produced in the same or similar industries are both imported and exported simultaneously, is included in the New Foreign Trade Theories used to explain today's international trade. The intra-industry trade value of the automotive trade of South Korea, which is considered as an automotive giant, and Turkey, which has recently launched a domestic automobile brand, is the subject of this study in this framework. Although there are different methods for determining the existence of a country's intra-industry trade in a particular sector, the most widely used of these methods is Grubel-Lloyd's Intra-Industry Trade Index. With this method, an index with a value between 0-1 is created by using the foreign trade data of countries. In this study, HS product classification and four-digit product group (7843) data were used to determine the intra-industry trade of Turkey and South Korea in the automotive sector. With these data, the Grubel-Lloyd Intra-Industry Trade Index was calculated by the author. According to the results of the analysis, the highest intra-industry trade indices between Turkey and South Korea between 2000 and 2023 are 2009 (0.37), 2010 (0.20) and 2021-2022 (0.16). Turkey's imports of intermediate goods, the incomplete R&D activities in the sector and South Korea's market power may be among the main reasons for low intra-industry trade values. It is concluded that intra-industry trade should be increased depending on the effective functioning of economies of scale and cost advantages. In particular, in order to improve intra-industry trade in the automotive sector in Turkey, R&D activities should be increased and human capital should be improved.