Sosyal Medya Ve Aşı Karşıtı Hareketler: COVID-19 Pandemisinde Sosyal Medyanın Aşı Karşıtlığı Üzerine Etkileri

Ersel Kiraz

Sosyal Medya Ve Aşı Karşıtı Hareketler: COVID-19 Pandemisinde Sosyal Medyanın Aşı Karşıtlığı Üzerine Etkileri

Abstract

2019 yılında sonra tüm dünyaya yayılan ve COVID-19 olarak bilinen yeni tip Koronavirüs salgını, COVID-19 pozitif vakalarına paralel olarak Mart 2020'de Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından küresel bir salgın olarak ilan edilmiştir. Pandemi aynı zamanda virüs, hastalık, tedavi, standart çalışma prosedürleri, tecrit ve aşı gibi konularda çeşitli sahte haberlerin ve aşırı miktarda bilginin yayılmasına neden olmuştur. İnfodemi olarak bilinen bu olgu aşı karşıtı hareketlerin artmasına neden olarak konuyla ilgili çözümlerin üretilmesini de zorlaştırmıştır. Sahte haberlerin yayılımı endişe verici bir hale gelmiş, dünya çapındaki devlet kurumları bu yayılmayı azaltabilmek adına halkı şüpheli haberleri doğrulamaya teşvik etmek zorunda kalmış ve geleneksel medya aracılığıyla araştırmaya yönlendirmek gibi çeşitli önlemler almak zorunda kalmıştır. Makale bu çerçevede aşı karşıtı hareketlerin tarihçesine inerek, COVID-19 pandemisinde sosyal medyada yaşanan aşı karşıtı hareketlerin etiyolojisini açıklamaktadır. Makale COVID-19 pandemisinde komplo teorilerinin neden bu kadar artış gösterdiği ile ilgili çeşitli saptamalarda bulunarak bu teorilerin sosyal medyada nasıl geliştiği ve çoğaldığına dair açıklamalara gitmektedir.

Keywords

References

Abul-Fottouh, D., Song, M. Y., and Gruzd, A. (2020). Examining algorithmic biases in YouTube’s recommendations of vaccine videos. International Journal of Medical Informatics, 140, 104175.
Allam, A. and Schulz, P. (2014). The Impact of Search Engine Selection and Sorting Criteria on Vaccination Beliefs and Attitudes: Two Experiments Manipulating Google Output. Journal Of Medical Internet Research. 16 (4), 1-20
Averbeck, M. and Claude, Miller. (2014) Expanding Language Expectancy Theory: The Suasory Effects of Lexical Complexity and Syntactic Complexity on Effective Message Design, Communication Studies, 65:1, 72-95
Bangerter, A., Krings, F., Mouton, A., Gilles, I., Green, E. G., & Clémence, A. (2012). Longitudinal investigation of public trust in institutions relative to the 2009 H1N1 pandemic in Switzerland. PLoS One, 7(11)
Barkun, M. (2013). A Culture of Conspiracy. Apocalyptic Visions in Contemporary America. USA: University of California Press
Betsch, C., Renkewitz, F., Betsch, T., and Ulshöfer, C. (2010). The influence of vaccine-critical websites on perceiving vaccination risks. Journal of health psychology, 15(3), 446-455.
Blankenship, E. B., Goff, M. E., Yin, J., Tse, Z. T. H., Fu, K. W., Liang, H., ... and Fung, I. C. H. (2018). Sentiment, contents, and retweets: a study of two vaccine-related twitter datasets. The Permanente Journal, 22. 17-138
Blume, S. (2006). Anti-vaccination movements and their interpretations. Social science & medicine, 62(3), 628-642. Bradburn, J. (2020). Stop the slaughter of the innocents’: Meet the anti-vaxxers of 1919. https://www.tvo.org/article/stop-the-slaughter-of-the-innocents-meet-the-anti-vaxxers-of-1919 (Erişim Tarihi: 11.01.2022)

Burgoon, M., Hunsaker, F.G. and Dawson, J. (1993). Human Communication. USA: SAGE Publications Centers for Disease Control and Prevention (1999). Impact of vaccines universally recommended for children--United States, 1990-1998. MMWR Morb Mortal Wkly Rep.;48 (12), 243-248
Davies, P., Chapman, S. and Leask, J. (2002). Antivaccination activists on the world wide web. Arch Dis Child, 87, 22–25
Dempsey AF, Schaffer S, Singer D, Butchart A, Davis M, Freed GL. (2011) Alternative vaccination schedule preferences among parents of young children. Pediatrics. 128(5), 848–856
Dubé, E., Vivion, M., and MacDonald, N. E. (2015). Vaccine hesitancy, vaccine refusal and the anti-vaccine movement: influence, impact and implications. Expert review of vaccines, 14 (1), 99-117.
Durbach, N. (2000) They might as well brand us: Working class resistance to compulsory vaccination in Victorian England. The Society for the Social History of Medicine..13: 45-62
Earl, E. (2020). The Victorian Anti-Vaccination Movement. https://www.theatlantic.com/health/archive/2015/07/victorian-anti-vaccinators-personal-belief-exemption/398321/ (Erişim Tarihi: 11.01.2022)
Ercan, D. (2021). COVID-19 Aşılarındaki Spike Proteinlerinin Vücutta Sitotoksik Etkilere Neden Olduğu İddiası. https://www.malumatfurus.org/asi-sitotoksik-etki/ (Erişim Tarihi: 20.06.2022)
Evrony, A. ve Caplan, A. (2017). The overlooked dangers of anti-vaccination groups' social media presence. Human Vaccines & Immunotherapeutics. 13 (6), 1475-1476
Evstatieva M. (2020). Anatomy Of A COVID-19 Conspiracy Theory. https://www.npr.org/2020/07/10/889037310/anatomy-of-a-covid-19-conspiracy-theory (Erişim Tarihi: 19.08.2022)
Freed GL, Clark SJ, Butchart AT, Singer DC and Davis MM. (2011) Sources and perceived credibility of vaccine-safety information for parents. Pediatrics. 127 107–S112
Funke, D. (2021). Fact check: COVID-19 vaccines aren't magnetic. https://www.usatoday.com/story/news/factcheck/2021/06/21/fact-check-covid-19-vaccines-arent-magnetic/7698556002/ (Erişim Tarihi: 22.08.2022)
Gangarosa, E. J., Galazka, A. M., Wolfe, C. R., Phillips, L. M., Miller, E., Chen, R. T., and Gangarosa, R. E. (1998). Impact of anti-vaccine movements on pertussis control: the untold story. The Lancet, 351(9099), 356-361.
Glesne, C. (2016). Becoming qualitative researchers: An introduction. Pearson. One Lake Street, Upper Saddle River: New Jersey
Gunaratne, K., Coomes, E. A., and Haghbayan, H. (2019). Temporal trends in anti-vaccine discourse on Twitter. Vaccine, 37(35), 4867-4871.
Ireton, C., and Posetti, J. (2018). Journalism, fake news & disinformation: handbook for journalism education and training: Unesco Publishing.
Islam, M. S., Sarkar, T., Khan, S. H., Kamal, A. H. M., Hasan, S. M., Kabir, A.,and Seale, H. (2020). COVID-19–related infodemic and its impact on public health: A global social media analysis. The American journal of tropical medicine and hygiene, 103(4), 1621 -1629
Iwendi, C., Mohan, S., Ibeke, E., Ahmadian, A., and Ciano, T. (2022). Covid-19 fake news sentiment analysis. Computers and electrical engineering, 101, 107967 1-22
Joseph, N., Kar, A.K. and Ilavarasan, P.V. (2021), "How do network attributes impact information virality in social networks?", Information Discovery and Delivery, 49 (2) 162-173.
Kata, A. (2010). A postmodern Pandora's box: Anti-vaccination misinformation on the Internet. Vaccine. 28 (7), 1709-1716
Kata, A. (2012). Anti-vaccine activists, Web 2.0, and the postmodern paradigm – An overview of tactics and tropes used online by the anti-vaccination movement. Vaccine. 30 (25), 3778-3789
Korkmaz, B. (2021). Romanya’nın aşılamayı ölüme neden olduğu için durdurduğu iddiası. https://teyit.org/analiz-romanyanin-asilamayi-olume-neden-oldugu-icin-durdurdugu-iddiasi (Erişim Tarihi: 17.05.2022)
Korkmaz, B. (2021). Covid-19 aşılarının mıknatıslanmaya sebep olacak miktarda metal içerdiği iddiası. https://teyit.org/analiz-covid-19-asilarinda-agir-metaller-oldugu-iddiasi (Erişim Tarihi: 22.08.2022)
Korkmaz, B. (2020). Covid-19 sürüntü testi yapılırken insanlara çip entegre edildiği iddiası. https://teyit.org/covid-19-suruntu-testi-yapilirken-insanlara-cip-entegre-edildigi-iddiasi (Erişim Tarihi: 22.08.2022) Korkmaz, B. (2020). Aşılarla insanlara maymun ve domuz geni enjekte edildiği iddiası. https://teyit.org/asilarla-insanlara-maymun-ve-domuz-geni-enjekte-edildigi-iddiasi (Erişim Tarihi: 29.08.2022)
Kouzy, R., Abi Jaoude, J., Kraitem, A., El Alam, M. B., Karam, B., Adib, E., ... & Baddour, K. (2020). Coronavirus goes viral: quantifying the COVID-19 misinformation epidemic on Twitter. Cureus, 12 (3).
Kulenkampff, M., and Schwartzman, J. S.(1974). Neurological complications of pertussis inoculation. Archives of disease in childhood, 49 (1), 46–49.
Li, H. O. Y., Bailey, A., Huynh, D., and Chan, J. (2020). YouTube as a source of information on COVID-19: a pandemic of misinformation?. BMJ global health, 5(5), e002604.
Memorial Sloan Kettering Cancer Center (2022). What To Know About Myocarditis, a Rare COVID-19 Vaccine Side Effect in Young People. https://www.mskcc.org/coronavirus/what-know-about-covid-19-vaccines-linked-heart-problems-young-people (Erişim Tarihi: 25.08.2022)
Moffitt, J. D., King, C., and Carley, K. M. (2021). Hunting conspiracy theories during the COVID-19 pandemic. Social Media+ Society, 7(3), 1-17
Nemr, C., and Gangware, W. (2019). Weapons of mass distraction: Foreign state-sponsored disinformation in the digital age: Park Advisors.
Oliver, J.E. and Wood, T.J. (2014). Conspiracy Theories and the Paranoid Style(s) of Mass Opinion. 58 (4), 952-966 Ortiz, R. R., Smith, A., & Coyne-Beasley, T. (2019). A systematic literature review to examine the potential for social media to impact HPV vaccine uptake and awareness, knowledge, and attitudes about HPV and HPV vaccination. Human vaccines & immunotherapeutics, 15(7-8), 1465-1475.
Oster, M. E., Shay, D. K., Su, J. R., Gee, J., Creech, C. B., Broder, K. R., ... & Shimabukuro, T. T. (2022). Myocarditis cases reported after mRNA-based COVID-19 vaccination in the US from December 2020 to August 2021. Jama, 327 (4), 331-340.
Poland, G. A., and Jacobson, R. M. (2012). The clinician’s guide to the anti-vaccinationists’ galaxy. Human immunology, 73(8), 859-866.
Porter, D. and Porter R. (1988). The politics of prevention: Anti-vaccination and public health in 19th century England. (2.8 MB). Medical History. 1988; 32 231-252
Reuters, (2021). Fact Check-No evidence vaccination efforts are causing new COVID-19 variants. https://www.reuters.com/article/factcheck-vaccine-variants-idUSL2N2NL1M2 (Erişim Tarihi: 28.09.2022)
Schmidt, A. L., Zollo, F., Scala, A., Betsch, C., and Quattrociocchi, W. (2018). Polarization of the vaccination debate on Facebook. Vaccine, 36(25), 3606-3612.
Schauer, J., Buddhe, S., Gulhane, A., Sagiv, E., Studer, M., Colyer, J., ... & Portman, M. A. (2022). Persistent cardiac magnetic resonance imaging findings in a cohort of adolescents with post-coronavirus disease 2019 mRNA vaccine myopericarditis. The Journal of Pediatrics.233-237
Sturm, T., and Albrecht, T. (2021). Constituent Covid-19 apocalypses: contagious conspiracism, 5G, and viral vaccinations. Anthropology & medicine, 28(1), 122-139.
Tafuri, S., Gallone, M. S., Cappelli, M. G., Martinelli, D., Prato, R., and Germinario, C. (2014). Addressing the anti-vaccination movement and the role of HCWs. Vaccine, 32(38), 4860-4865.
Tomeny, T. S., Vargo, C. J., and El-Toukhy, S. (2017). Geographic and demographic correlates of autism-related anti-vaccine beliefs on Twitter, 2009-15. Social science & medicine, 191, 168-175.
Yakubu, K. M., Eric, M. A. and Idris, M. (2021). Digital images on social media and proliferation of fake news on covid-19 in Kano, Nigeria. Galactica Media: Journal of Media Studies, (1), 103-124.
Yıldız, Ö. (2021). Aşı Karşıtlığı ve Reddi Neden Artıyor. https://www.gossive.com/asi-karsitligi-ve-reddi-neden-artiyor/ (Erişim Tarihi: 06.01.2021)
Vankatraman, A.,Garg, N, and Kumar, N. (2015). Greater freedom of speech on Web 2.0 correlates with dominance of views linking vaccines to autism, Vaccine, 33 (12), 1422-1425
Vaxopedia; (2018). Vaccinated vs Unvaccinated – Smallpox Edition. https://vaxopedia.org/2018/06/18/vaccinated-vs-unvaccinated-smallpox-edition/ (Erişim Tarihi: 1.12.2022)
Wang, Y., McKee, M., Torbica, A., & Stuckler, D. (2019). Systematic literature review on the spread of health-related misinformation on social media. Social science & medicine, 240, 112552.
Watson, G. (2019). The anti-vaccination movement that gripped Victorian England. https://www.bbc.com/news/uk-england-leicestershire-50713991 (Erişim Tarihi: 7.12.2022)
WHO; (2021). The effects of virus variants on COVID-19 vaccines. https://www.who.int/news-room/feature-stories/detail/the-effects-of-virus-variants-on-covid-19-vaccines (Erişim Tarihi: 28.09.2022)
Wolfe, R. M., and Sharp, L. K. (2002). Anti-vaccinationists past and present. BMJ (Clinical research ed.), 325 (7361), 430–432.
Zeng, J., and Schäfer, M. S. (2021). Conceptualizing “dark platforms”. Covid-19-related conspiracy theories on 8kun and Gab. Digital Journalism, 9(9), 1321-1343.
Zizic, B. (2021). The COVID-19 vaccine does not change human DNA. https://www.unicef.org/montenegro/en/stories/covid-19-vaccine-does-not-change-human-dna (Erişim Tarihi: 22.08.2022)

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Business Administration

Journal Section

Research Article

Authors

Ersel Kiraz ^*
Türkiye

Early Pub Date

August 2, 2023

Publication Date

July 31, 2023

Submission Date

May 22, 2023

Acceptance Date

July 31, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 3 Number: 1

IZ

https://izlik.org/JA96HT89ZX

Cite

RIS / Bibtex

APA

Kiraz, E. (2023). Sosyal Medya Ve Aşı Karşıtı Hareketler: COVID-19 Pandemisinde Sosyal Medyanın Aşı Karşıtlığı Üzerine Etkileri. İşletme Bilimi Ve Uygulamaları Dergisi, 3(1), 53-79. https://izlik.org/JA96HT89ZX

AMA

1.Kiraz E. Sosyal Medya Ve Aşı Karşıtı Hareketler: COVID-19 Pandemisinde Sosyal Medyanın Aşı Karşıtlığı Üzerine Etkileri. İşletme Bilimi ve Uygulamaları Dergisi. 2023;3(1):53-79. https://izlik.org/JA96HT89ZX

Chicago

Kiraz, Ersel. 2023. “Sosyal Medya Ve Aşı Karşıtı Hareketler: COVID-19 Pandemisinde Sosyal Medyanın Aşı Karşıtlığı Üzerine Etkileri”. İşletme Bilimi Ve Uygulamaları Dergisi 3 (1): 53-79. https://izlik.org/JA96HT89ZX.

EndNote

Kiraz E (July 1, 2023) Sosyal Medya Ve Aşı Karşıtı Hareketler: COVID-19 Pandemisinde Sosyal Medyanın Aşı Karşıtlığı Üzerine Etkileri. İşletme Bilimi ve Uygulamaları Dergisi 3 1 53–79.

IEEE

[1]E. Kiraz, “Sosyal Medya Ve Aşı Karşıtı Hareketler: COVID-19 Pandemisinde Sosyal Medyanın Aşı Karşıtlığı Üzerine Etkileri”, İşletme Bilimi ve Uygulamaları Dergisi, vol. 3, no. 1, pp. 53–79, July 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA96HT89ZX

ISNAD

Kiraz, Ersel. “Sosyal Medya Ve Aşı Karşıtı Hareketler: COVID-19 Pandemisinde Sosyal Medyanın Aşı Karşıtlığı Üzerine Etkileri”. İşletme Bilimi ve Uygulamaları Dergisi 3/1 (July 1, 2023): 53-79. https://izlik.org/JA96HT89ZX.

JAMA

1.Kiraz E. Sosyal Medya Ve Aşı Karşıtı Hareketler: COVID-19 Pandemisinde Sosyal Medyanın Aşı Karşıtlığı Üzerine Etkileri. İşletme Bilimi ve Uygulamaları Dergisi. 2023;3:53–79.

MLA

Kiraz, Ersel. “Sosyal Medya Ve Aşı Karşıtı Hareketler: COVID-19 Pandemisinde Sosyal Medyanın Aşı Karşıtlığı Üzerine Etkileri”. İşletme Bilimi Ve Uygulamaları Dergisi, vol. 3, no. 1, July 2023, pp. 53-79, https://izlik.org/JA96HT89ZX.

Vancouver

1.Ersel Kiraz. Sosyal Medya Ve Aşı Karşıtı Hareketler: COVID-19 Pandemisinde Sosyal Medyanın Aşı Karşıtlığı Üzerine Etkileri. İşletme Bilimi ve Uygulamaları Dergisi [Internet]. 2023 Jul. 1;3(1):53-79. Available from: https://izlik.org/JA96HT89ZX