Research Article

Fatıma Mernissi’nin Eserlerinde Din ve Kadın

Volume: 9 Number: 1 July 31, 2026
TR EN

Fatıma Mernissi’nin Eserlerinde Din ve Kadın

Abstract

Bu çalışma, ünlü Faslı yazar ve feminist düşünür Fatıma Mernissi’nin eserlerinde din ve kadın temalarını konu edinmektedir. Nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi kullanılan bu çalışma Mernissi’nin eserlerinden elde edilen metinlerin sistematik bir analizini içermektedir. Bu çalışma Mernissi’nin din ve kadın temalarında düşüncelerini daha iyi anlamayı ve literatüre önemli bir kaynak sunmayı hedeflemektedir. Mernissi özellikle İslam toplumlarındaki kadınların maruz kaldığı baskıları, toplumsal rolleri ve dinin bu rolleri belirlemedeki etkisini inceleyen eserleriyle dikkat çekmektedir. Mernissi’nin eserleri üzerinden yapılan bu çalışma kadın ve din ilişkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın sonucunda Fatıma Mernissi’nin din ve kadın konusundaki bakış açısının feminist düşünce ve din sosyolojisi literatürü açısından önemli katkılar sağladığı tespit edilmiştir. Mernissi, İslam toplumlarındaki kadınların karşılaştığı zorlukları, dinin toplumsal cinsiyet rollerini nasıl şekillendirdiğini ve bu rollerin kadınların kimlikleri üzerindeki etkisini sorgulamakta ve okuyucuya derinlemesine bir bakış açısı sunmaktadır. Araştırmanın sonuçları dinî metinlerin yorumlanmasındaki cinsiyetçi yorumları ve kadınların dini ve toplumsal alandaki rollerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya çıkarmaktadır. Mernissi, İslamî metinlerin tarihsel, sosyo-politik ve kültürel bağlamlarını anlamanın kadın hakları mücadelesi ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması konusunda önemini vurgulamaktadır. Mernissi’nin eserleri bu bağlamda kadınların inanç sistemlerindeki konumu ve bu sistemlerin toplumsal yapılar üzerindeki etkilerini anlamak için önemli bir kaynak niteliğindedir. Mernissi’nin yazım tarzı ve eleştirel yaklaşımı, günümüz feminist düşüncesi için önemli bir kaynak mahiyetindedir. Ayrıca dinin toplumsal cinsiyet normları üzerindeki etkilerini anlamak için kapsamlı bir çerçeve sağlamaktadır. Çalışmanın sonucunda bu temaların daha fazla araştırılması gerektiği, özellikle farklı kültür ve bağlamlarda, kadınların dini ve toplumsal deneyimlerinin daha detaylı bir şekilde incelenmesi gerektiği ortaya çıkmaktadır. Sonuç olarak bu çalışmada Mernissi’nin eserleri ışığında, feminist düşünce ve din sosyolojisi alanında daha derin bir anlayış geliştirilmeye çalışılmaktadır.

Keywords

Din Sosyolojisi, Mernissi, Din, Kadın, Feminist Düşünce.

References

  1. Abidi, Sihem Arfaoui. “Nationalist Didacticism in Fatima Mernissi’s Dreams of Trespass:" Tales of a Harem Girlhood"”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 1/1 (2011), 1-11.
  2. Ayaz, Hacer. “Methodological Approaches Used in the Works of Fatima Mernissi on Issues of Islam and Gender Equality” Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 7/29 (2023), 236-246.
  3. Badran, Margot. "Engaging Islamic Feminism." Islamic Feminism: Current Perspectives ed. Anitta Kynsilehto. Tampere: Juvenes Print 96 (2008): 25-36.
  4. Berg, Bruce Lawrence - Lune, Howard. Qualitative Research Methods for the Social Sciences. California: Pearson Education Limited, 2017.
  5. Bruce, Steven - Steven, Yearley. The Sage Dictionary of Sociology. Thousand Oaks, London: SAGE Publications, 2006.
  6. Butler, Judith. Gender Trouble Feminism and the Subversion of Identity. New York and London: Routledge, 1999.
  7. Donovan, Josephine. Feminist Teori. Çev. A. Bora, M. A Gevrek ve F. Sayılan. İstanbul: İletişim Yayıncılık, 2014.
  8. Kızzı, Akıla. “The Mernissian Autobiography, or the Limits of Self Disclosure”. Fatema Mernissi for Our Times. ed. Minoo Moallem, Paola Bacchettta, 41-60. New York: Syracuse University Press, 2025.
  9. Kümbetoğlu, Belkıs. Sosyolojide ve Antropolojide Niteliksel Yöntem ve Araştırma. İstanbul: Bağlam Yayıncılık, 2005.
  10. Md Yousuf, Ali. “A Contextual Approach to the Views of Muslim Feminist Interpretation of the Qur’an Regarding Women and Their Rights.” International Journal of Arts and Sciences 3/13 (2010), 313-331.
APA
Kardaş Yalçın, R. (2026). Fatıma Mernissi’nin Eserlerinde Din ve Kadın. ULUM, 9(1), 115-140. https://doi.org/10.54659/ulum.1963105
AMA
1.Kardaş Yalçın R. Fatıma Mernissi’nin Eserlerinde Din ve Kadın. ULUM. 2026;9(1):115-140. doi:10.54659/ulum.1963105
Chicago
Kardaş Yalçın, Rukiye. 2026. “Fatıma Mernissi’nin Eserlerinde Din Ve Kadın”. ULUM 9 (1): 115-40. https://doi.org/10.54659/ulum.1963105.
EndNote
Kardaş Yalçın R (July 1, 2026) Fatıma Mernissi’nin Eserlerinde Din ve Kadın. ULUM 9 1 115–140.
IEEE
[1]R. Kardaş Yalçın, “Fatıma Mernissi’nin Eserlerinde Din ve Kadın”, ULUM, vol. 9, no. 1, pp. 115–140, July 2026, doi: 10.54659/ulum.1963105.
ISNAD
Kardaş Yalçın, Rukiye. “Fatıma Mernissi’nin Eserlerinde Din Ve Kadın”. ULUM 9/1 (July 1, 2026): 115-140. https://doi.org/10.54659/ulum.1963105.
JAMA
1.Kardaş Yalçın R. Fatıma Mernissi’nin Eserlerinde Din ve Kadın. ULUM. 2026;9:115–140.
MLA
Kardaş Yalçın, Rukiye. “Fatıma Mernissi’nin Eserlerinde Din Ve Kadın”. ULUM, vol. 9, no. 1, July 2026, pp. 115-40, doi:10.54659/ulum.1963105.
Vancouver
1.Rukiye Kardaş Yalçın. Fatıma Mernissi’nin Eserlerinde Din ve Kadın. ULUM. 2026 Jul. 1;9(1):115-40. doi:10.54659/ulum.1963105