TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTSİZLİKLERİ VE ÖZ YETERLİK İLİŞKİSİ ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME
Öz
Toplumsal cinsiyet, biyolojik cinsiyetler üzerinden üretilen eşitsizlikleri ifade etmektedir. Biyolojik eşitsizlikler toplumsal bir takım eşitsizliklerin üretilmesine neden olurken öz yeterlik kavramı, biyolojik farklılıklar üzerinden yaratılan toplumsal ifadelerin yeniden biyolojik bir takım sorunlara neden olduğunu ortaya koymaktadır. Birey, toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinden etkilenerek psikolojik iyi oluş ve fiziksel sağlıklarına olumsuz yönde etki edebilecek bir takım etkileşimler içerisinde bulunabilmektedir. Literatürde kadın sağlığının toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinden olumsuz yönde etkilendiği yer almaktadır. Ancak bu çalışma ile amaçlanan psikolojik temelli yeni bir kavramın olan öz yeterliğin de toplumsal cinsiyet eşitsizliğinden etkilenecek şekilde sosyal hayatta olumlu veya olumsuz bir takım sonuçlar doğurabilecek etkilere sebep olabileceğinin ortaya konulmasıdır. Bu çok yönlü etkileşimin ortaya konulmasında eleştirel yaklaşımla literatürde yer alan öz yeterlik ve toplumsal cinsiyet konulu çalışmalardan yararlanılmıştır. Derleme niteliğindeki bu çalışma ile toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin sebep ve sonuçları üzerinden öz yeterlik kavramı arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abramson, L. Y., Seligman, M. E. P., & Teasdale, J. D. (1978). Learned helplessness in humans: Critique and reformulation. Journal of Abnormal Psychology, 87, 49–74.
- B.J. Young (2000). Gender differences in student attitudes toward computers. Journal of Research on Computing in Education, 33, 204-216.
- Bandura, A. (1977). Self-efficacy: The exercise of control. New York: W.H. Freeman.
- Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
- Bandura, A. (1989). Human agency in social cognitive theory. American Psychologist, 44, 1175–1184.
- Bandura, A. (1995). Self-efficacy in changing societies. New York: Cambridge University.
- Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: Freeman.
- Beauvoir, de S. (2019). İkinci cinsiyet. (G. Savran, Çev.). İstanbul: Koç Üniversitesi Yay.
- Compton, D.M. , Burkett, W.H. & G.G. Burkett (2003). No difference in perceived competence of computer use among male and female college students in 2002 Psychological Reports, 92, 503-511
- Cooper, J. (2006). The digital divide: The special case of gender. Journal of computer assisted learning, 22, 320-334.