TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTSİZLİKLERİ VE ÖZ YETERLİK İLİŞKİSİ ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME

Zeynep Başerer Berber; Esra Karakuş

EN TR

TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTSİZLİKLERİ VE ÖZ YETERLİK İLİŞKİSİ ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME

Abstract

Toplumsal cinsiyet, biyolojik cinsiyetler üzerinden üretilen eşitsizlikleri ifade etmektedir. Biyolojik eşitsizlikler toplumsal bir takım eşitsizliklerin üretilmesine neden olurken öz yeterlik kavramı, biyolojik farklılıklar üzerinden yaratılan toplumsal ifadelerin yeniden biyolojik bir takım sorunlara neden olduğunu ortaya koymaktadır. Birey, toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinden etkilenerek psikolojik iyi oluş ve fiziksel sağlıklarına olumsuz yönde etki edebilecek bir takım etkileşimler içerisinde bulunabilmektedir. Literatürde kadın sağlığının toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinden olumsuz yönde etkilendiği yer almaktadır. Ancak bu çalışma ile amaçlanan psikolojik temelli yeni bir kavramın olan öz yeterliğin de toplumsal cinsiyet eşitsizliğinden etkilenecek şekilde sosyal hayatta olumlu veya olumsuz bir takım sonuçlar doğurabilecek etkilere sebep olabileceğinin ortaya konulmasıdır. Bu çok yönlü etkileşimin ortaya konulmasında eleştirel yaklaşımla literatürde yer alan öz yeterlik ve toplumsal cinsiyet konulu çalışmalardan yararlanılmıştır. Derleme niteliğindeki bu çalışma ile toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin sebep ve sonuçları üzerinden öz yeterlik kavramı arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir.

Keywords

Toplumsal Cinsiyet, Öz yeterlik, Eşitsizlik

References

Abramson, L. Y., Seligman, M. E. P., & Teasdale, J. D. (1978). Learned helplessness in humans: Critique and reformulation. Journal of Abnormal Psychology, 87, 49–74.
B.J. Young (2000). Gender differences in student attitudes toward computers. Journal of Research on Computing in Education, 33, 204-216.
Bandura, A. (1977). Self-efficacy: The exercise of control. New York: W.H. Freeman.
Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
Bandura, A. (1989). Human agency in social cognitive theory. American Psychologist, 44, 1175–1184.
Bandura, A. (1995). Self-efficacy in changing societies. New York: Cambridge University.
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: Freeman.
Beauvoir, de S. (2019). İkinci cinsiyet. (G. Savran, Çev.). İstanbul: Koç Üniversitesi Yay.
Compton, D.M. , Burkett, W.H. & G.G. Burkett (2003). No difference in perceived competence of computer use among male and female college students in 2002 Psychological Reports, 92, 503-511
Cooper, J. (2006). The digital divide: The special case of gender. Journal of computer assisted learning, 22, 320-334.

Crain, W. (2000). Theories of development: Concepts and applications. (4th ed.). London: Prentice-Hall.
DiClemente, C. C., Fairhurst, S. K., & Piotrowski, N. A. (1995). Self-efficacy and addictive behaviors. In J. E. Maddux (Ed.), Self-efficacy, adaptation, and adjustment: Theory, research, and application (pp. 109–142). New York: Plenum.
Ecevit, Y. (2013). Emek. iç. Y. Ecevit ve N. Karkıner (Ed.), Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları, Anadolu Üniversitesi Yayını, No.2312, 24-47. Günindi-Ersöz, A. (2016). Toplumsal cinsiyet sosyolojisi. İstanbul: Anı Yayınları.
Hartman, R.L. and Barber, E.G. (2020). Women in the workforce: The effect of gender on occupational self-efficacy, work engagement and career aspirations, Gender in Management, 35(1),92-118.
Hedges, L.V & Nowell, A. (1995). Sex Differences in Mental Test Scores and Number of High- scoring individuals, Science 269 (5220), 41-45. Huffman, A. H. , Whetten, J. ,Huffman, W. H. (2013). Using technology in higher education: The influence of gender roles on technology self-efficacy, Computers in Human Behavior,29. 4:1779-1786.
Kottak, C. P. (2002). Antropoloji, Ankara: Ütopya Yayınları.
Kutlu, Y. (2011). Kadının Madde Kullanımı ve Bağımlılığı. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi , 2(2), 90-93.
Maddux, J. E. (1995). Self-efficacy theory: An introduction. In J. E. Maddux (Ed.), Self-efficacy, adaptation, and adjustment: Theory, research, and application (pp. 3–36). New York: Plenum.
Maddux, J. E. (2009). Self-efficacy: The power of believing you can. In S. J. Lopez & C. R. Snyder (Eds.), Oxford handbook of positive psychology (pp.335–343). Oxford University Press.
Maddux, J. E., & Meier, L. J. (1995). Self-efficacy and depression. In J. E. Maddux (Ed.), Self-efficacy, adaptation, and adjustment: Theory, research, and application (pp. 143–169). New York: Plenum.
Maddux, J. E., Brawley, L., & Boykin, A. (1995). Self-efficacy and healthy decision-making: Protection, promotion, and detection. In J. E. Maddux (Ed.), Self-efficacy, adaptation, and adjustment: Theory, research, and application (pp. 173–202). New York: Plenum.
McClelland, D. C., Atkinson, J. W., Clark, R. W., & Lowell, E. L. (1953). The achievement motive. New York: Appleton-Century-Croft.
O’Leary, A., & Brown, S. (1995). Self-efficacy and the physiological stress response. In J. E. Maddux (Ed.), Self-efficacy, adaptation, and adjustment: Theory, research, and application (pp. 227–248). New York: Plenum.
Oakley A. (1985). Sex, gender and society. Aldershot, Hants: Gower/Maurice Temple Smith.
Rotter, J.B. (1966). Generalized expectancies for internal versus external control of reinforcement. Psychological Monographs, 80(1, Whole No. 609).
Russell, B. (1945). A history of Western philosophy. New York: Simon & Schuster.
TUBİM (Türkiye Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı İzleme Merkezi) (2011). EMCDDA 2011 Ulusal Raporu (2010 Verileri): Reitox Ulusal Temas Noktası. Türkiye: Yeni Gelişmeler, Trendler, Seçilmiş Konular Ankara http://www.narkotik.pol.tr/TUBIM/Documents/TURKIYE%20UYUSTURUCU%20RAPORU%202011.pdf
Vessey, G. N. A. (1967). Volition. In P. Edwards (Ed.), Encyclopedia of philosophy (Vol. 8, pp. 258–260). New York: Macmillan Walby, S. (1986). Patriarchy at Work. Minneapolis: University of Minnesota Press.
White, R. W. (1959). Motivation reconsidered: The concept of competence. Psychological Review, 66, 297–333.
Williams, S. L. (1995). Self-efficacy, anxiety, and phobic disorders. In J. E. Maddux (Ed.), Self-efficacy, adaptation, and adjustment: Theory, research, and application (pp. 69–107). New York: Plenum.
Yüceol, H.M. (2017). Kentsel işgücü piyasalarında işgücüne katılım zorlukları ve kadın istihdamı, Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü e-Dergi, 1(1), 49-63.
Ziegler, S. M. (2005). Theory-directed nursing practice (2nd ed.). New York: Springer.
Zulkosky, K. (2009). Self-efficacy:A concept analysis. Nursing Forum, 44 (2), 93-102.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Zeynep Başerer Berber
0000-0002-5422-8532
Türkiye

Esra Karakuş ^*
0000-0003-1764-9394
Türkiye

Publication Date

December 29, 2022

Submission Date

September 7, 2022

Acceptance Date

October 25, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 5 Number: 10

IZ

https://izlik.org/JA33XY27EC

APA

Başerer Berber, Z., & Karakuş, E. (2022). TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTSİZLİKLERİ VE ÖZ YETERLİK İLİŞKİSİ ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME. Ankara Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 5(10), 147-156. https://izlik.org/JA33XY27EC

AMA

1.Başerer Berber Z, Karakuş E. TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTSİZLİKLERİ VE ÖZ YETERLİK İLİŞKİSİ ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME. AUSBD. 2022;5(10):147-156. https://izlik.org/JA33XY27EC

Chicago

Başerer Berber, Zeynep, and Esra Karakuş. 2022. “TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTSİZLİKLERİ VE ÖZ YETERLİK İLİŞKİSİ ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME”. Ankara Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 5 (10): 147-56. https://izlik.org/JA33XY27EC.

EndNote

Başerer Berber Z, Karakuş E (December 1, 2022) TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTSİZLİKLERİ VE ÖZ YETERLİK İLİŞKİSİ ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME. Ankara Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 5 10 147–156.

IEEE

[1]Z. Başerer Berber and E. Karakuş, “TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTSİZLİKLERİ VE ÖZ YETERLİK İLİŞKİSİ ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME”, AUSBD, vol. 5, no. 10, pp. 147–156, Dec. 2022, [Online]. Available: https://izlik.org/JA33XY27EC

ISNAD

Başerer Berber, Zeynep - Karakuş, Esra. “TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTSİZLİKLERİ VE ÖZ YETERLİK İLİŞKİSİ ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME”. Ankara Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 5/10 (December 1, 2022): 147-156. https://izlik.org/JA33XY27EC.

JAMA

1.Başerer Berber Z, Karakuş E. TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTSİZLİKLERİ VE ÖZ YETERLİK İLİŞKİSİ ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME. AUSBD. 2022;5:147–156.

MLA

Başerer Berber, Zeynep, and Esra Karakuş. “TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTSİZLİKLERİ VE ÖZ YETERLİK İLİŞKİSİ ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME”. Ankara Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 5, no. 10, Dec. 2022, pp. 147-56, https://izlik.org/JA33XY27EC.

Vancouver

1.Zeynep Başerer Berber, Esra Karakuş. TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTSİZLİKLERİ VE ÖZ YETERLİK İLİŞKİSİ ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME. AUSBD [Internet]. 2022 Dec. 1;5(10):147-56. Available from: https://izlik.org/JA33XY27EC

AIJSS, is an open access journal.	Ankara International Journal of Social Sciences © 2018 by USDAD is licensed under CC BY-NC 4.0.
Website

TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTSİZLİKLERİ VE ÖZ YETERLİK İLİŞKİSİ ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME

An Evaluation on the Relationship between Gender Inequalities and Self-Efficacy

Abstract

Keywords

TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTSİZLİKLERİ VE ÖZ YETERLİK İLİŞKİSİ ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

IZ

Cite