ARAP MİLLİYETÇİLİĞİ ÜTOPYASI
Öz
Orta Doğu olarak adlandırılan bölge, Doğu ile Batı’yı, Coğrafi olarak dünyanın üçüncü büyük okyanusunu, Akdeniz’e bağlayan, Rusya’nın sıcak denizlere ulaştığı nokta olmanın yanı sıra ekonomik ve kültürel faaliyetler anlamında en yoğun bölgedir. Yerkürenin bu anlamda jeopolitik en değerli noktası olarak tanımlanabilecek olan geniş Ortadoğu coğrafyası diğer yandan topraklarının altında mevcut yer altı kaynaklarının zenginliği ile özellikle de 20. yüzyıl başında petrolün keşfi sonrasında bir çatışma sahası haline gelmiş ve dünya egemenliği siyasetinde önemi kat be kat artmıştır. İşte tüm bu özellikli durumuyla Orta Doğu kavramı bir coğrafi tanımlamadan çok bir politik ve stratejik tanımlamanın ürünü olmuş ve küresel hakimiyet mücadelesinin merkezine yerleşmiştir. Bu çatışma paradigmalarından birisi de etnik-milliyetçi eksende cereyan etmektedir. Aynı eksen Ortadoğu’nun nüfus yoğunluğu anlamında en geniş kitlesini oluşturan Arapları milliyetçi düşünce etrafında birleştirmek çabalarının da temelini oluşturmuştur. 19. yy ile birlikte Arap dünyasında farklı ekoller etrafında gelişen milliyetçi çabalar, birbirinden bağımsız nedenlerle sonuçsuz kalmıştır. İşte çalışmamız milliyetçilik olgusunu temel alarak, Arap milliyetçiliğinin tarihsel seyrini ve bu seyirler içinde ortaya çıkan ekolleri incelemek, bu çabaların neden sonuçsuz kaldığına yakından bakmak için hazırlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AKGÜN Birol – BOZBAŞ Gökhan, Arap Dünyasında Siyasi Selefizm ve Mısır Örneği, Akademik Ortadoğu Dergisi, Cilt: 7, Sayı: 14, İstanbul 2013
- ANDERSON Benedict, Hayali Cemaatler “Milliyetçiliğin Kökenleri ve Yayılması” (Çev: İskender Savaşır), Metis Yayınları, İstanbul 1993
- ARMAOĞLU Fahir, 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi, Timaş Yayınları, İstanbul 2017
- ATAY Mehmet, Arap BAAS Sosyalist Partisi Üzerine, Avrasya Dosyası, Arap Dünyası Özel Cilt, Cilt: 6, Sayı:1, Ankara 2000
- BİLGENOĞLU Ali, Osmanlı Devleti’nde Arap Milliyetçi Cemiyetleri, Yeniden Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Yayınları, Antalya 2007
- BOSTANCI M. Nadi, Toplum, Kültür ve Siyaset, Vadi Yayınları, Ankara 1995
- CHOUEIRI Yusuf M, Ortadoğu Tarihi (Çev: Fethi Aytuna), İnkılap Yayınları, İstanbul 2017
- ÇAĞATAY Neşet, İslamdan Önce Arap Tarihi ve Cahiliye Çağı, T.C Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayını, Ankara 1957
- GEDİKLİ Ercüment, İslam Asabiye Milliyetçilik, Taş Medrese Yayınları, Ankara 1990
- GELLNER Ernest, Milliyetçiliğe Bakmak (Çev: Simten Coşar, Saltuk Özertürk, Nalan Soyarık), İletişim Yayınları, İstanbul 1998