RECEP TAYYİP ERDOĞAN'IN 'YERLİ VE MİLLİ' RETORİĞİNİN GÜNDEM BELİRLEME VE KÜRESEL GÜÇ İNŞASINDAKİ ROLÜ

Abstract

Bu çalışma, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kamuoyunda sıklıkla gündeme gelen savunma sanayii söylemlerini siyasal iletişim açısından ele almaktadır. Çalışmada, üçlü analiz yöntemi olarak retorik, gündem belirleme ve çerçeveleme teorileri kullanılmış olup “İHA/SİHA/TİHA, TCG Anadolu, KAAN ve Kızılelma, Çelik Kubbe ve Oğulbey Teknoloji Üssü Projeleri” incelenmiştir. Netice itibariyle, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “yerli ve milli” vurgusu yaptığı savunma sanayii söylemlerinin sadece teknik bir başarıdan ibaret olmadığı, ulusal güvenlik/bağımsızlık, ulusal strateji, milli aidiyet ve gurur, aynı zamanda küresel liderlik/güç iddiasını dillendiren bir siyasal iletişim stratejisi olduğu ortaya çıkmaktadır.

Keywords

• Recep Tayyip Erdoğan
• Savunma Sanayii
• Siyasal İletişim
• Yerli ve Milli
• Retorik
• Gündem Belirleme
• Çerçeveleme.

The Role of Recep Tayyip Erdoğan's 'Domestic and National' Rhetoric in Agenda-Setting and Global Power Construction

Abstract

This study examines the defense industry discourse of President Recep Tayyip Erdoğan from a political communication perspective. The study employs a tripartite analytical method using the theories of rhetoric, agenda-setting, and framing; specific cases such as "(IHA/SİHA/TİHA), the TCG Anadolu vessel, the KAAN and Kızılelma projects, the 'Steel Dome' and the Oğulbey Technology Base Projects" have been selected for analysis. The findings reveal that President Recep Tayyip Erdoğan's discourse is not merely a transmission of technological success but a political communication strategy that reinforces claims of national security/independence, national belonging and pride, as well as global leadership/power.

Keywords

• Recep Tayyip Erdoğan
• Defense Industry
• Political Communication
• Domestic and National
• Rhetoric
• Agenda-Setting
• Framing.

References

1. Akan, Ali Kemal, Fatma Sevinç Çetin ve İsa Toprak. “Cumhurbaşkanı Erdoğan, Milli Muharip Uçağın adının ‘KAAN’ olduğunu açıkladı.” Anadolu Ajansı, 1 Mayıs 2023. https://www.aa.com.tr/tr/gundem/cumhurbaskani-erdogan-milli-muharip-ucagin-adinin-kaan-oldugunuacikladi/2885949
2. Anadolu Ajansı. “Cumhurbaşkanı Erdoğan: İHA, SİHA ve TİHA Üretiminde Artık Dünyanın İlk 3 Ülkesi İçindeyiz.” 6 Aralık 2022. https://www.aa.com.tr/tr/gundem/cumhurbaskani-erdogan-iha-siha-vetiha-uretiminde-artik-dunyanin-ilk-3-ulkesi-icindeyiz/2467172.
3. Bahçecioğlu, Ebru Hacer. 2021. “Retoriğin Temel Unsurları Olan Ethos-Pathos-Logos Perspektifinden İkna Sanatı.”
4. Başarır, Murat. “Retorik İkna Bileşenlerinin Siyasi Liderlerce Kullanımı: İktidar ve Ana Muhalefet Liderlerinin TBMM Grup Konuşmaları Üzerine Bir Analiz.” Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi 4, no. 2 (2016). https://doi.org/10.19145/gujofoc.63239
5. Bayraklı, Enes. Cumhuriyetin 100. Yılında T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı. İstanbul: Türkiye Araştırmaları Vakfı Yayınları, 2024.
6. Çankaya, Ece. Siyasal İletişim: Dünyada ve Türkiye’de. Ankara: İmge Yayınları, 2015.
7. Demirören Haber Ajansı. “Cumhurbaşkanı Erdoğan: Ambargolara Rağmen Başardık, Kendi Göbeğimizi Kendimiz Kestik.” 30 Ağustos 2024. https://www.dha.com.tr/politika/cumhurbaskanierdogan- ambargolara-ragmen-basardik-kendi-gobegimizi-kendimizkestik-2377579.
8. Doğmuş, Ebru. “Siyasal İletişim ve Dijital Halkla İlişkiler Temelinde Aristoteles’in Retorik Yaklaşımı: Siyasi Liderler Üzerinden Bir Analiz.” Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Dergisi, no.20 (2022): 92–120.

9. Kurt, Veysel, ve Yiğit, Murat . Türk Savunma Sanayiinin Gelişimi: Siyasal ve Bürokratik Arka Plan. İstanbul: Türkiye Araştırmaları Vakfı, 2024.
10. Melikoğlu, Mehmet Yusuf, Kaan Bozdoğan, Kübra Kara ve Fatih Ulaş. “Cumhurbaşkanı Erdoğan: TCG Anadolu’yu Türkiye Yüzyılı’nda dünyada konumumuzu perçinleyecek bir sembol olarak görüyoruz.” Anadolu Ajansı, 10 Nisan 2023; günc. 11 Nisan 2023. https://www.aa.com.tr/tr/gundem/cumhurbaskani-erdogan-tcg-anadoluyu-turkiyeyuzyilinda-dunyada-konumumuzu-percinleyecek-bir-sembol-olarakgoruyoruz/2868257
11. Mevlütoğlu, Arda. “Savunma Sanayiinin Dönüşümü.” Perspektif Online, 17 Nisan 2020. https://www.perspektif.online/turk-savunmasanayiinin-donusumu/
12. NTV. “Cumhurbaşkanı Erdoğan TEKNOFEST Mavi Vatan’da: TCG Anadolu’nun bir büyüğünü yapıyoruz.” 28 Ağustos 2025. https://www.ntv.com.tr/turkiye/cumhurbaskani-erdogan-teknofest-mavi-vatanda-tcganadolunun-bir-buyugunu-yapiyoruz,0R0qEKDExU6XVOl4UozZqQ
13. Pınar, Latif. 2018. “Türkiye’nin Savunma Sanayi Alanındaki Gelişiminin Türk Dış Politikasına Olan Etkisi.” İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 7 (4): 2356–2369. http://www.itobiad.com/issue/39481/458822
14. Sabah. “Son Dakika: Başkan Erdoğan’dan Önemli Açıklamalar.” 31 Ağustos 2021. https://www.sabah.com.tr/gundem/2021/08/31/sondakika-baskan-erdogandan-onemli-aciklamalar
15. SavunmaSanayiST. 2023. “Cumhurbaşkanı Erdoğan Kızılelma’nın Motoru İçin Tarih Verdi.” 22 Kasım 2023. https://www.savunmasanayist.com/cumhurbaskani-erdogan-kizilelmanin-motoru-icin-tarih-verdi/.
16. Seren, Merve. “Cumhuriyetten Günümüze Türk Savunma Sanayiinin Gelişimi.” Kriter Dergi, Dosya/100. Yıl (Kasım 2023). Erişim 29 Ekim 2025. https://kriterdergi.com/dosya-100-yil/cumhuriyetten-gunumuzeturk- savunma-sanayiinin-gelisimi
17. TRT Haber. “Kabine Toplantısı Sona Erdi: Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan Önemli Açıklamalar.” Erişim 11 Kasım 2025. https://www.trhaber.com/gundem/kabine-toplantisi-sona-erdi-cumhurbaskani-erdogan-danonemli-aciklamalar-h935441.html.
18. Tunca, Elif Asude. “İletişim Perspektifinden Siyasal İletişim ve Seçim Kampanyaları.” İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 8, no.4 (2019): 2785–2809. https://doi.org/10.15869/itobiad.591096
19. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı.Dokuzuncu Kalkınma Planı 2007–2013. Ankara: T.C. Başbakanlık
20. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı. Türk Savunma Sanayii: Türkiye’de Savunma Sanayiinin Tarihsel Gelişimi. Ankara: Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, n.d. https://www. yuzuncuyil.gov.tr/files/projeler/Kitaplar/Türk%20Savunma%20Sanayii’nin%20Stratejik%20Dönüşüm%20Hikayesinin%20Anlatımı.pdfDevlet Planlama Teşkilatı, 2006
21. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı. “Günü kurtarmak yerine,enflasyonu düşürerek kalıcı refah artışını sağlayacağız.” 17 Nisan 2024.https://www.iletisim.gov.tr/turkce/haberler/detay/-.
22. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı. “Cumhurbaşkanı Erdoğan:Şehirlerimizi Türkiye Yüzyılı’na Hazır Hâle Getirmek İçin Yoğun BirÇabanın İçindeyiz.” T.C. Cumhurbaşkanlığı, 26 Mart 2024. https:// www.iletisim.gov.tr/turkce/haberler/detay/cumhurbaskani-erdoğansehirlerimizi-turkiye-yuzyilina-hazir-hale-getirmek-icin-yogun-bircabanin-icindeyiz-151870
23. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı. “İstikbalin Yüzyılı TanıtımProgramı’nda Yaptıkları Konuşma.” T.C. Cumhurbaşkanlığı, 1 Mayıs2023. https://www.tccb.gov.tr/konusmalar/353/146971/istikbalinyuzyili- tanitim-programi-nda-yaptiklari-konusma
24. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı. “Bilecik Toplu AçılışTöreni’nde Yaptıkları Konuşma.” T.C. Cumhurbaşkanlığı, 27 Ocak 2023. https://www.tccb.gov.tr/konusmalar/353/142686/bilecik-topluacilis- toreni-nde-yaptiklari-konusma
25. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı. “Cumhurbaşkanı Erdoğan, Samsun’da düzenlenen TEKNOFEST 2022’ye katılarak bir konuşma yaptı.” İletişim Başkanlığı, 16 Eylül 2022. https://www.iletisim.gov.tr/turkce/yerel_basin/detay/ cumhurbaskani-erdogan-samsunda-duzenlenen-teknofest-2022yekatilarak-bir-konusma-yapti
26. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı. “Cumhurbaşkanı Erdoğan, Dünyanın İlk SİHA, Türkiye’nin En Büyük Savaş Gemisi TCG Anadolu’nun Teslim Törenine Katıldı.” 11 Nisan 2023. Erişim 1 Kasım 2025. https://www.iletisim.gov.tr/turkce/yerel_basin/detay/cumhurbaskani-erdogan-dunyanin-ilk-siha-turkiyenin-enbuyuk-savas-gemisi-tcg-anadolunun-teslim-torenine-katildi
27. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı.“Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye, Savaşlar ve Gerilimlerle Dolu BirCoğrafyanın İstikrar Abidesidir.” İletişim Başkanlığı, 31 Ağustos 2023.Erişim 12 Kasım 2025. https://www.iletisim.gov.tr/turkce/haberler/detay/cumhurbaskani-erdogan-turkiye-savaslar-ve-gerilimlerle-dolubir-cografyanin-istikrar-abidesidir.
28. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı. “Cumhurbaşkanı Erdoğan, canlı yayında soruları yanıtladı.” İletişim Başkanlığı, 22 Mayıs 2023. https://www.iletisim.gov.tr/turkce/ haberler/detay/cumhurbaskani-erdogan-canli-yayinda-sorulariyanitladi-22-05-2023