THE FABRICATED PONTUS NARRATIVE AND HATE SPEECH

Year 2016, Issue: 17, 165 - 188, 06.02.2026

Teoman Ertuğrul Tulun

https://doi.org/10.54842/ustich.1883823

Abstract

This article aims to examine the genocide story invented during the late 1980’s and 90’s called the “Pontic Greek Genocide” by way of referring both to the Greek academic sources and Pontic Greek allegations. This article also examines this invented story by referring to the Turkish evaluation of the “Pontus question” before, during, and after the World War I with a special emphasis on the period corresponding to the establishment of the Republic of Turkey. In this general framework, this article reviews the ethnic background of the Pontic Greeks, the fragmentation of the Byzantine Empire and its successor states, the conquest of the Greek Trebizond Empire by the Ottoman Empire, Pontus Greek narratives and claims concerning the World War I developments, Pontic Greek activities and efforts to establish a Pontian state during World War I, and the invented story of genocide. It also elaborates the elements of the hate speech developed
against Turks on the basis of the fabricated “Pontic Greek Genocide”

Keywords

Pontus , Pontian Narrative , Byzantine Empire , Ottoman Empire , Republic of Turkey , Hate Speech

ÜRETİLMİŞ PONTUS ANLATISI VE NEFRET SÖYLEMİ

Abstract

Bu makale, 1980’li yılların sonlarından bu yana olgulara dayanmayan bir şekilde öne sürülmeye başlanan, “Pontus Rum Soykırımı” anlatısına odaklanmaktadır. Makale bu soykırım anlatısını,
bu anlatıyı kabul eden ve etmeyen iki tarafın kaynaklarına atıfta bulunarak incelemektedir. Taraflardan bir tanesinin kaynakları, Yunan akademik çalışmaları, bir kısım Yunan elitinin iddiaları ve Birinci Dünya Savaşı gelişmeleri ile ilgili Pontus Rum anlatımlarından ve iddialarından oluşmaktadır. Diğer tarafın kaynakları ise Birinci Dünya Savaşı öncesinde, sırasında ve sonrasında “Pontus meselesi” konusundaki Türk değerlendirmelerinden oluşmaktadır. Bu çerçevede makale, soykırım anlatısı sebebiyle oluşan anlaşmazlığın kökenine inebilmek için; Pontus Rumlarının etnik geçmişi, Bizans İmparatorluğu’nun parçalanması ve ardıl devletleri, Trabzon Rum İmparatorluğu’nun Osmanlı İmparatorluğu tarafından fethedilmesi gibi bazı tarihi olguları da inceleme altına almaktadır. Makale aynı zamanda Pontus Rumlarının Birinci Dünya Savaşı öncesinde ve süresince Pontus Rum devleti kurulması amacıyla yaptıkları faaliyetler ile bu yöndeki gayretlerini ele almaktadır. Son olarak makale, “Pontus Rum Soykırımı” anlatısı üzerinden Türklere yönelik olarak geliştirilen nefret söyleminin unsurları üzerinde durmaktadır.

References

• Atatürk, Kemal. A Speech Delivered by Mustafa Kemal Atatürk, 1927. Istanbul: Ministry of Education Print. Plant, 1963.
• Bruneau, Michel. “The Pontic Greeks, from Pontus to the Caucasus, Greece and the Diaspora.” Journal of Alpine Research | Revue de Géographie Alpine 101, Vol. 2 (Décembre 2013). pp. 1-11
• Çokona, Ari. 20.Yüzyıl Başlarında Anadolu ve Trakya’daki Rum Yerleşimleri. İstanbul: Literatür Yayıncılık, 2016.
• Danişmend, İsmail Hami. İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi. Vol. 2. 6 vols. İstanbul: Doğu Kütüphanesi, 1947.
• Demir, Yorgo. “Belgeler ve tanıklıklarla 1914-1923 Pontus Rum Tehciri.” AGOS. January 6, 2014, sec. Yazı.
• European Court of Human Rights. Press Unit. “European Court of Human Rights. Press Unit. Factsheet.” European Court of Human Rights., March 2017. http://www.echr.coe.int/Documents/FS_Hate_speech_ENG.pdf.
• Fırat, Melek. “Relations With Greece.” In Turkish Foreign Policy, 1919 2006: Facts and Analyses with Documents, edited by Baskın Oran; Translated by Mustafa Aksin. pp. 347-367. Salt Lake City: University of Utah Press, 2010.
• Freely, J. The Grand Turk: Sultan Mehmet II - Conqueror of Constantinople, Master of an Empire and Lord of Two Seas. New Brunswick: I.B. Tauris, 2009.
• Gavriilidis, Akis. “Parkhàr Studies: Or, Towards an Anarchic History of South-Western Asia.” International Journal of Science Culture and Sport, (IntJSCS) 3, no. 4 (2015): pp.140–55.
• Kitromilides, Paschalis, and Alexis Alexandris. “Ethnic Survival,Nationalism, and Forced Migration.” Bulletin For Asia MinorStudies, Vol. V (1985 1984): pp.9–44.
• Kurt, Yılmaz. Pontus Meselesi. Vol. 68. Ankara: TBMM Kültür, SanatVe Yayın Kurulu Yayınları, 1995. acikerisim.tbmm.gov.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11543/.../19960 0519.pdf?
• Liddle, Valerie. “Exile and Migration O F Pontic Greeks: The Experience of Loss as the Presence of Absence.” Ph.D. diss. , University of Adelaide, 2013.
• Palabayık, Mustafa Serdar, and Yıldız Deveci Bozkuş. “The Pontus Question: An Overview.” Uluslararası Suçlar ve Tarih/International Crimes and History, Vol. 7–8 (2009): pp. 23–93.
• Pontian Greek Society of Chicago “Xeniteas.” A Brief History of the Pontian Greek Genocide (1914- 1923). Online, n.d. http://www.stbasiltroy.org/pontos/pontoshistory.pdf.
• “Pontus AB’ye gidiyor.” Milliyet. May 17, 2006, sec. Dünya. Pratsinakis, Manolis. “Contesting National Belonging: An Established Outsider Figuration on the Margins of Thessaloniki, Greece.” PhD diss., University of Amsterdam, 2013.
• Ostrogorski, G. History of the Byzantine State. Rutgers University Press, 1969. 188 “Recommendation No. R (97) 20 of the Committee of Ministers to Member States on ‘hate Speech.’” Council of Europe, October 30, 1997. https://go.coe.int/URzjs
• Sarınay, Yusuf. “Pontus Meselesi ve Yunanistan’ın Politikası.” In Pontus Meselesi ve Yunanistan’ın Politikası: Makaleler, edited by Abdullah Saydam, Hamit Pehlivanlı, and Yusuf Sarınay, pp. 1-79. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi, 1999.
• Varjabedyan, Rupen. “Resmi tarihin unutturulan sayfası: Pontos Rum Soykırımı.” AGOS. October 12, 2016, sec. Yazı. Yerasimos, Stefanos. “Pontus Meselesi.” Toplum ve Bilim, Vol. 43–44 (Güz - Kış 1989 1988): pp. 33 - 76.
• Yücel, İdris. “A Missionary Society at the Crossroads: American Missionaries on the Eve of the Turkish Republic.” Journal for the Study of Religions and Ideologies, Vol. 14, (Spring 2015): pp. 47–71