Research Article

Kavramsal Sanatta Meşruiyet Sorunu: Belge ve Otorite Arasında Giuseppe Panza Örneği

Number: 16 October 31, 2025
EN TR

Kavramsal Sanatta Meşruiyet Sorunu: Belge ve Otorite Arasında Giuseppe Panza Örneği

Abstract

Bu çalışma, kavramsal sanatın doğasında bulunan ontolojik ve kurumsal belirsizlikleri, sanat eserinin meşruiyeti bağlamında ele almakta ve Giuseppe Panza örneği üzerinden değerlendirmektedir. 1960’lı yıllardan itibaren gelişen kavramsal sanat, sanat eserini maddi bir nesne olmaktan çıkarıp fikir temelli bir yapıya dönüştürmüş; bu dönüşüm, eserin tanımı, mülkiyeti ve dolaşımı gibi alanlarda yeni tartışmaları beraberinde getirmiştir. Fiziksel üretimin geri planda kaldığı bu bağlamda, eserlerin varlığı büyük ölçüde sanatçının niyeti, yazılı talimatlar, belgeler ve kurumsal onay mekanizmalarıyla tanımlanır hâle gelmiştir. İtalyan koleksiyoner Giuseppe Panza, bu dönüşümün merkezinde yer alan belirleyici bir figür olarak, birçok kavramsal ve minimal sanat eserini henüz gerçekleştirilmemiş planlar ve sertifikalar aracılığıyla toplamıştır. Ancak Panza’nın bu belgeler üzerinden ileri sürdüğü geniş hak iddiaları, Carl Andre, Donald Judd, Dan Flavin ve Bruce Nauman gibi sanatçılarla hukuki ve etik düzeyde çeşitli gerilimlere neden olmuştur. Çalışma, Panza örneği üzerinden şu sorulara odaklanmaktadır: Bir kavramsal sanat eseri ne zaman ve kim tarafından ‘var’ kabul edilir? Sanatçının niyeti belge yoluyla nasıl temsil edilir? Ve bu belgeler hangi koşullarda hukuki ya da kurumsal otorite taşır? Arşiv belgeleri, sanatçı yazışmaları ve özgün sertifikaların çözümlemesi yoluyla yapılan inceleme, kavramsal sanatın yalnızca estetik bir yaklaşım değil, aynı zamanda belge, sözleşme ve otoriteye dayalı karmaşık bir pratik olduğunu ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. Buskirk, M. (2003). The contingent object of contemporary art. The MIT Press.
  2. Buskirk, M. (2011). Certifiable. S. Hapgood & C. Lauf (Der.), Indeed: Certificates of authenticity in art İçinde (ss. 98-100). Roma Publications.
  3. Buchloh, B. H. D. (1990). Conceptual Art 1962-1969: From the aesthetic of administration to the critique of institutions. October, 55, 105-143. https://www.jstor.org/stable/778941
  4. Barthes, R. (1968). The death of the author. (S. Heath, Çev.). Image, music, text içinde (ss. 142-148). Hill and Wang.
  5. Cray, W. D. (2014). Conceptual art, ideas, and ontology. The Journal of Aesthetics and Art Criticism, 72(3), 235–245. https://www.jstor.org/stable/43282342
  6. Danto, A. C. (1964). The Artworld. The Journal of Philosophy, 61, 571–584. https://www.jstor.org/stable/2012905
  7. Danto, A. C. (2012). Sıradan olanın başkalaşımı: Bir sanat felsefesi (Ö. Ejder, & E. Berktaş, Çev.). Ayrıntı Yayınları
  8. Demir, S. (2009). Heykelde anlamlama / Signification in sculpture (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

New Media

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

October 28, 2025

Publication Date

October 31, 2025

Submission Date

May 28, 2025

Acceptance Date

September 25, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 16

APA
Dere, M. (2025). Kavramsal Sanatta Meşruiyet Sorunu: Belge ve Otorite Arasında Giuseppe Panza Örneği. Etkileşim, 16, 184-210. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2025.8.16.310
AMA
1.Dere M. Kavramsal Sanatta Meşruiyet Sorunu: Belge ve Otorite Arasında Giuseppe Panza Örneği. Etkileşim. 2025;(16):184-210. doi:10.32739/etkilesim.2025.8.16.310
Chicago
Dere, Mehmet. 2025. “Kavramsal Sanatta Meşruiyet Sorunu: Belge Ve Otorite Arasında Giuseppe Panza Örneği”. Etkileşim, nos. 16: 184-210. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2025.8.16.310.
EndNote
Dere M (October 1, 2025) Kavramsal Sanatta Meşruiyet Sorunu: Belge ve Otorite Arasında Giuseppe Panza Örneği. Etkileşim 16 184–210.
IEEE
[1]M. Dere, “Kavramsal Sanatta Meşruiyet Sorunu: Belge ve Otorite Arasında Giuseppe Panza Örneği”, Etkileşim, no. 16, pp. 184–210, Oct. 2025, doi: 10.32739/etkilesim.2025.8.16.310.
ISNAD
Dere, Mehmet. “Kavramsal Sanatta Meşruiyet Sorunu: Belge Ve Otorite Arasında Giuseppe Panza Örneği”. Etkileşim. 16 (October 1, 2025): 184-210. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2025.8.16.310.
JAMA
1.Dere M. Kavramsal Sanatta Meşruiyet Sorunu: Belge ve Otorite Arasında Giuseppe Panza Örneği. Etkileşim. 2025;:184–210.
MLA
Dere, Mehmet. “Kavramsal Sanatta Meşruiyet Sorunu: Belge Ve Otorite Arasında Giuseppe Panza Örneği”. Etkileşim, no. 16, Oct. 2025, pp. 184-10, doi:10.32739/etkilesim.2025.8.16.310.
Vancouver
1.Mehmet Dere. Kavramsal Sanatta Meşruiyet Sorunu: Belge ve Otorite Arasında Giuseppe Panza Örneği. Etkileşim. 2025 Oct. 1;(16):184-210. doi:10.32739/etkilesim.2025.8.16.310

doaj-logo-colour.pngebsco-logo-color-scree.png