Reklamda Ünlü Kullanımına İlişkin Kriterlerin Analitik Hiyerarşi Prosesi ile Önceliklendirilmesi
Abstract
Bu çalışma, reklamda ünlü kullanımında etkili olan kriterlerin çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemi kullanılarak önceliklendirilmesini amaçlamaktadır. Bu doğrultuda araştırma kapsamında dört ana kriter (güvenilirlik, uzmanlık, çekicilik, uyumluluk) ve bu ana kriterlere bağlı on iki alt kriterden oluşan üç seviyeli bir hiyerarşik yapı oluşturulmuştur. Ek olarak reklamcılık alanında çalışan 30 akademisyenden elde edilen uzman görüşlerine dayanarak oluşturulan veri seti üzerinde hesaplamalar yapılmıştır. Çalışmanın bulgularına göre, reklamda ünlü kullanımına ilişkin ana kriterler arasında en yüksek ağırlığa sahip olan kriterin 0,42 ile güvenilirlik olduğu tespit edilmiştir. Güvenilirliği sırasıyla 0,24 ağırlıkla uyumluluk, 0,22 ağırlıkla uzmanlık ve 0,12 ağırlıkla çekicilik kriterleri izlemektedir. Güvenilirlik ana kriteri altında yer alan alt kriterlerden güvenilir bir imaja sahip olmak (0,62) en önemli alt kriter olarak öne çıkarken çekicilik için popülerlik (0,41) alt kriterinin, uyumluluk için hedef kitle ile uyum (0,47) alt kriterinin en yüksek önceliğe sahip alt kriterler olduğu tespit edilmiştir. Uzmanlık ana kriteri için ise kariyer (0,42) ve bilgi düzeyi (0,42) alt kriterlerinin eşit önceliğe sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın reklamcılık literatüründe ve sektör uygulamalarında önemli bir konu olan reklamda ünlü kullanımına yönelik ortaya koyduğu sonuçlarla hem literatüre hem de sektör profesyonellerine faydalı olacağı düşünülmektedir.
Keywords
References
- Ablak, E., & Sağlam, M. (2022). Reklamda ünlü kullanımının tüketici davranışsal niyetlerine etkisinde marka aşkı ve marka itibarının seri aracılık etkisi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(3), 1143-1160.
- Adalarasu, K., Begum, K. G., Priyan, M. V., Devendranath, C., & Sriram, G. V. (2025). Neuro-signaling techniques in advertisement endorsements: Unveiling consumer responses and behavioral trends. Journal of Retailing and Consumer Services, 84, 104175.
- Ahmed, A., Mir, F. A., & Farooq, O. (2012). Effect of celebrity endorsement on customers’ buying behavior: A perspective from Pakistan. Interdisciplinary Journal of Contemporary Research in Business, 4(5), 584-592.
- Albar, B. Ö., & Öksüz, G. (2013). Marka farkındalığı oluşturma sürecinde reklamlarda ünlü kişilerin kullanılmasının tüketicilerin satın alma karar süreçleri üzerindeki etkisi: Giresun ili araştırması. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(8), 417-431.
- Alsmadi, S. (2005). The portrayal of women in television advertising: An empirical investigation of consumer attitudes in Jordan. International Journal of Applied Marketing, 1(2), 1-16.
- --------------- (2006). The power of celebrity endorsement in brand choice behaviour: An empirical study of consumer attitudes in Jordan. Journal of Accounting-Business & Management, 13, 69-84.
- Apejoye, A. (2013). Influence of celebrity endorsement of advertisement on students’ purchase intention. Journal of Mass Communication & Journalism, 3(03), 2-7.
- Belch, G. E., & Belch, M. A. (2003). Advertising and promotion: An integrated marketing communication perspective (6th ed.). Irwin/McGraw-Hill.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Communication and Media Studies (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
İbrahim Kiçir
*
0000-0002-3346-4309
Türkiye
Publication Date
April 30, 2026
Submission Date
June 5, 2025
Acceptance Date
January 22, 2026
Published in Issue
Year 2026 Number: 17

