BURSA ATMOSFERİNDEKİ POLİSİKLİK AROMATİK HİDROKARBON KONSANTRASYONLARI VE MUHTEMEL KAYNAKLARININ BELİRLENMESİ
Abstract
Bu çalışmada Bursa’da 6 farklı noktada pasif hava örnekleyici kullanarak bir yıl boyunca dış ortam havasındaki PAH’ların konsantrasyon değerleri ve muhtemel kaynaklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. En düşük konsantrasyon değeri arka plan olarak nitelendirilen Keles örnekleme noktasında ölçülmüş iken, en yüksek konsantrasyon değeri Sanayi/Tarım olarak nitelendirilen Hasanağa örnekleme noktasında ölçülmüştür. Elde edilen konsantrasyon değerleri Bursa’da daha önceki yıllarda yapılan çalışmalardan yüksek bulunmuştur. Bunun nedeninin yıllara göre sanayinin ve nüfusun artmasına bağlı olarak atmosferik PAH girdilerinin artması olduğu düşünülmüştür. PAH’ların muhtemel kaynaklarının belirlenmesinde ise literatürde sıklıkla kullanılan yöntem olan moleküler tanı oranlarından yararlanılmıştır. Elde edilen moleküler tanı oranlarına göre Bursa atmosferindeki PAH’ların en büyük kaynaklarının fosil yakıtların yanması ile trafik olduğu belirlenmiştir. Ayrıca Bursa’da önceki yıllarda yapılan çalışmalarda belirlenen PAH kaynakları ile bu çalışmada belirlenen PAH kaynakları arasında benzerlik bulunmuştur.
Keywords
Supporting Institution
Project Number
Thanks
References
- 1. Akyüz, M. ve Çabuk, H. (2008) Particle-associated polycyclic aromatic hydrocarbons in the atmospheric environment of Zonguldak, Turkey, Science of the Total Environment, 05, 2–10. doi.org/10.1016/j.scitotenv.2008.07.026
- 2. Ambade, B., Sethi, S.S., Giri, B., Biswas, J.K. ve Bauddh, K. (2022) Characterization, Behavior, and Risk Assessment of Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs) in the Estuary Sediments, Bulletin of Environmental Contamination and Toxicology, 108, 243–252. doi.org/10.1007/s00128-021-03393-3
- 3. Aydin, Y.M., Kara, M., Dumanoglu, Y., Odabasi, M. ve Elbir, T. (2014) Source apportionment of polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) and polychlorinated biphenyls (PCBs) in ambient air of an industrial region in Turkey, Atmospheric Environment, 97, 271–285. doi.org/10.1016/j.atmosenv.2014.08.032
- 4. Boonyatumanond, R., Murakami, M., Wattayakorn, G., Togo, A. ve Takada, H. (2007) Sources of polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in street dust in a tropical Asian mega-city, Bangkok, Thailand, Science of the Total Environment, 384, 420–432. doi.org/10.1016/j.scitotenv.2007.06.046
- 5. Bozlaker, A., Muezzinoglu, A. ve Odabasi, M. (2008) Atmospheric concentrations , dry deposition and air – soil exchange of polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in an industrial region in Turkey, Journal of the Hazardous Materials, 153, 1093–1102. doi.org/10.1016/j.jhazmat.2007.09.064
- 6. Cetin, B., Yurdakul, S., Keles, M., Celik, I., Ozturk, F. ve Dogan, C. (2017) Atmospheric concentrations, distributions and air-soil exchange tendencies of PAHs and PCBs in a heavily industrialized area in Kocaeli, Turkey, Chemosphere, 183, 69–79. doi.org/10.1016/j.chemosphere.2017.05.103
- 7. Chun, M.Y. (2011) Relationship between PAHs Concentrations in Ambient Air and Deposited on Pine Needles, Environmental Health and Toxicology, 26, e2011004. doi.org/10.5620/eht.2011.26.e2011004
- 8. Esen, F. ve Kayıkçı, G. (2018) Determination of polyaromatic hydrocarbons (PAHs) in indoor and outdoor air samples in Bursa, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 33, 1531–1541. doi.org/10.17341/gazimmfd.416449
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Environmental Engineering
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 31, 2022
Submission Date
September 27, 2022
Acceptance Date
November 15, 2022
Published in Issue
Year 2022 Volume: 27 Number: 3