Research Article

SATIŞ TAHMİNİ İÇİN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

Volume: 29 Number: 2 August 30, 2024
TR EN

SATIŞ TAHMİNİ İÇİN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

Abstract

Dijital dönüşüm ile tedarik zinciri yönetiminde büyük veri analitiğinin önemi gün geçtikçe artmaktadır. Özellikle müşteri taleplerinin hızlı ve doğru tahmin edilmesinde büyük verinin kullanımı firmalara rekabet avantajı sağlamaktadır. Bu doğrultuda, yapay zekâ tekniklerinden biri olan derin öğrenme modelleri büyük verideki karmaşık örüntülerin keşfedilmesinde öne çıkmaktadır. Son yıllarda literatürde çok sayıda derin öğrenme yöntemi önerilmiştir. Bu çalışmada, satış tahmini problemi için derin öğrenme yöntemlerinin performansları karşılaştırılmıştır. Bu kapsamda derin sinir ağı (DNN), derin otokodlayıcı (Deep AE), evrişimli sinir ağı (CNN), tekrarlayan sinir ağı (RNN), uzun kısa-süreli bellek (LSTM) ağı, çift yönlü LSTM (Bi-LSTM) ağı, kapılı tekrarlayan birim (GRU), CNN-LSTM ve evrişimli LSTM (ConvLSTM) yöntemleri uygulanmıştır. Çeşitli sektörlere ait satış verileri kullanılarak deneysel çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Hiperparametre optimizasyonu ardından ele alınan yöntemlerin performansları tahmin doğruluğu ve eğitim süreleri açısından karşılaştırılarak sonuçların istatistiksel anlamlılığı değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, LSTM ve GRU modellerinin tahmin doğruluğunda başarılı sonuçlar verdiği, CNN modelinin ise eğitim süresini kısalttığı görülmüştür.

Keywords

Supporting Institution

Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ) Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Birimi

Project Number

FDK2021-518

Ethical Statement

Etik beyana gerek bulunmamaktadır.

Thanks

Bu araştırma Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ) Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Birimi tarafından desteklenmiştir (Proje Kodu: FDK2021-518).

References

  1. Acı, M., and Doğansoy G. A. (2022) Demand forecasting for e-retail sector using machine learning and deep learning methods, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 37(3), 1325-1339. doi: 10.17341/gazimmfd.944081
  2. Belas, A., and Bidyuk, P. (2021) Convolutional neural networks for modeling and forecasting nonlinear nonstationary processes, ScienceRise, (3), 12-20. doi:10.21303/2313-8416.2021.001924
  3. Bousqaoui, H., Slimani, I., and Achchab, S. (2021) Comparative analysis of short-term demand predicting models using ARIMA and deep learning, International Journal of Electrical & Computer Engineering, 2088-8708, 11(4). doi:10.11591/ıjece.v11ı4.pp3319-3328
  4. Buyar, V., and Abdel-Raouf, A. (2019) A convolutional neural networks-based model for sales prediction, In Proceedings of the 2019 International Conference on Artificial Intelligence, Robotics and Control, 61-67. doi:10.1145/3388218.3388228
  5. Chandriah K. K., Naraganahalli, R. V. (2021) RNN/LSTM with modified Adam optimizer in deep learning approach for automobile spare parts demand forecasting, Multimedia Tools and Applications, 1-15. doi:10.1007/s11042-021-10913-0
  6. Cho, K., Van M. B., Gulcehre, C., Bahdanau, D., Bougares, F., Schwenk, H., and Bengio, Y. (2014) Learning phrase representations using RNN encoder-decoder for statistical machine translation, arXiv. doi:10.48550/arXiv.1406.1078
  7. Chung, J., Gulcehre, C., Cho, K., and Bengio, Y. (2014) Empirical evaluation of gated recurrent neural networks on sequence modeling, arXiv. doi: 10.48550/arXiv.1412.3555
  8. Demšar J. (2006) Statistical comparisons of classifiers over multiple data sets, The Journal of Machine Learning Research, 7, 1-30.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Industrial Engineering

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

August 20, 2024

Publication Date

August 30, 2024

Submission Date

November 15, 2023

Acceptance Date

July 14, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 29 Number: 2

APA
Erol, B., & İnkaya, T. (2024). SATIŞ TAHMİNİ İÇİN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 29(2), 535-554. https://doi.org/10.17482/uumfd.1382971
AMA
1.Erol B, İnkaya T. SATIŞ TAHMİNİ İÇİN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. UUJFE. 2024;29(2):535-554. doi:10.17482/uumfd.1382971
Chicago
Erol, Begüm, and Tülin İnkaya. 2024. “SATIŞ TAHMİNİ İÇİN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 29 (2): 535-54. https://doi.org/10.17482/uumfd.1382971.
EndNote
Erol B, İnkaya T (August 1, 2024) SATIŞ TAHMİNİ İÇİN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 29 2 535–554.
IEEE
[1]B. Erol and T. İnkaya, “SATIŞ TAHMİNİ İÇİN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI”, UUJFE, vol. 29, no. 2, pp. 535–554, Aug. 2024, doi: 10.17482/uumfd.1382971.
ISNAD
Erol, Begüm - İnkaya, Tülin. “SATIŞ TAHMİNİ İÇİN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 29/2 (August 1, 2024): 535-554. https://doi.org/10.17482/uumfd.1382971.
JAMA
1.Erol B, İnkaya T. SATIŞ TAHMİNİ İÇİN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. UUJFE. 2024;29:535–554.
MLA
Erol, Begüm, and Tülin İnkaya. “SATIŞ TAHMİNİ İÇİN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, vol. 29, no. 2, Aug. 2024, pp. 535-54, doi:10.17482/uumfd.1382971.
Vancouver
1.Begüm Erol, Tülin İnkaya. SATIŞ TAHMİNİ İÇİN DERİN ÖĞRENME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. UUJFE. 2024 Aug. 1;29(2):535-54. doi:10.17482/uumfd.1382971

Cited By

Announcements:

30.03.2021-Beginning with our April 2021 (26/1) issue, in accordance with the new criteria of TR-Dizin, the Declaration of Conflict of Interest and the Declaration of Author Contribution forms fulfilled and signed by all authors are required as well as the Copyright form during the initial submission of the manuscript. Furthermore two new sections, i.e. ‘Conflict of Interest’ and ‘Author Contribution’, should be added to the manuscript. Links of those forms that should be submitted with the initial manuscript can be found in our 'Author Guidelines' and 'Submission Procedure' pages. The manuscript template is also updated. For articles reviewed and accepted for publication in our 2021 and ongoing issues and for articles currently under review process, those forms should also be fulfilled, signed and uploaded to the system by authors.