Research Article

SICAKLIK VE YAĞIŞ VERİLERİNİN YENİLİKÇİ TREND ANALİZİ YÖNTEMLERİYLE ANALİZ EDİLMESİ: KÜÇÜK MENDERES HAVZASI ÖRNEĞİ, TÜRKİYE

Volume: 29 Number: 2 August 30, 2024
EN TR

SICAKLIK VE YAĞIŞ VERİLERİNİN YENİLİKÇİ TREND ANALİZİ YÖNTEMLERİYLE ANALİZ EDİLMESİ: KÜÇÜK MENDERES HAVZASI ÖRNEĞİ, TÜRKİYE

Abstract

İklim değişikliği, aşırı yağış/sıcaklık, taşkın veya kuraklık gibi ekstrem olaylara sebebiyet verebilmektedir. Bu çalışmada ülkemizin önemli havzalarından biri olan Küçük Menderes Havzasının uzun vadeli bölgesel eğilimlerinin yönünü belirlemek için Yenilikçi Şen (ITA) ve Yenilikçi Poligon Trend (IPTA) Analizi yöntemleri kullanılmıştır. 6 istasyonun (Kuşadası, İzmir Bölge, Çeşme, Ödemiş, Seferihisar ve Selçuk) 1972-2023 periyodu aylık ortalama sıcaklık ve toplam yağış verileri çalışmada analiz edilmiştir. Bu verilerin homojenliği Buishand, Pettitt, Standard Normal Homogeneity Test (SNHT) ve von Neumann Ratio Test yöntemleri ile sınanmıştır. ITA yönteminde veriler düşük, orta ve yüksek olarak sınıflandırılmış ve grafiklere %1,%2 ve %3 eğilim çizgileri çizilmiştir. Toplam yağışlar incelendiğinde orta sınıfta trend gözlenmezken, yüksek sınıfta ortalama %0,33 oranında artan trend gözlenmiştir. Ortalama sıcaklık verileri incelendiğinde ise düşük, orta ve yüksek sınıfta sırasıyla ortalama %0,92, %1,67 ve %2,42 oranında artan trend gözlenmiştir. IPTA yönteminde ise istasyonların ay bazında trend uzunlukları, eğimleri ve yönleri bulunmuştur. Sıcaklık verileri hemen hemen tüm istasyonlarda artan trend bölgesi içinde kalmıştır. Yağış verilerindeyse dinamik bir tabloyla karşılaşılmaktadır. Analizler sonucunda ilerleyen periyotta hem sıcaklık hem de yağışlar için artan trend gözlenmiştir.

Keywords

Supporting Institution

TÜBİTAK

Project Number

1919B012311476

Thanks

Çalışma TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında desteklenmiştir. Yazarlar veri temini için Meteoroloji Genel Müdürlüğüne teşekkürlerini sunar.

References

  1. Akyüz, Y. ve ATIŞ, E (2018) Küçük Menderes Havzasında İklim Değişikliğinin Olası Etkileri ve Üreticilerin Konuya İlişkin Farkındalıkları, KSÜ Tarım ve Doğa Derg21(Özel Sayı): 109-115. doi : https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.472836
  2. Al-Bazaz, H. J. (2023). A Study of the Homogeneity of Climatic Data for Rain, Temperature and Humidity for Nineveh Governorate. Al-Rafidain Engineering Journal (AREJ), 28(2), 173-185. doi : https://doi.org/10.33899/rengj.2023.137763.1225
  3. Alexandersson, H.(1986). A homogeneity test applied to precipitation data. Journal of Climatology, 6, 661-675. doi : https://doi.org/10.1002/joc.3370060607
  4. Babacan, H. T., & Yüksek, Ö. (2022). Yağış ve Sıcaklık Anomali Hesaplanmasında Referans Veri Etkinliğinin Araştırılması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 22(5), 1108-1121. doi : https://doi.org/10.35414/akufemubid.1072464
  5. Buishand, T. A. (1982). Some methods for testing the homogeneity of rainfall records. Journal of Hydrology, 58, 11-27. doi : https://doi.org/10.1016/0022-1694(82)90066-X
  6. Gümüş V., Şimşek O. (2022). http://dergipark.org.tr/humder Artvin ve Rize İstasyonlarına ait Aylık Toplam Yağış Verilerinin Trendinin Farklı Yöntemlerle Değerlendirilmesi. doi https://doi.org/10.46578/humder.1207593
  7. Karaca, S. (2021). İklim Değişikliğinin Tarımsal Üretime Etkileri. Tarım ve Su Yönetimi Dergisi.
  8. Keskin, A. Ü., Kır, G., & Zeybekoğlu, U. Karadeniz Bölgesi Yağış, Sıcaklık ve Rüzgar Hızı Parametrelerinin Homojenliklerinin ve Eğilimlerinin Değerlendirilmesi. Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları ve Teknolojik Gelişmeler Dergisi, 6(1), 129-145. doi : https://doi.org/10.51764/smutgd.1260628

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Environmental Engineering (Other), Civil Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

August 20, 2024

Publication Date

August 30, 2024

Submission Date

April 25, 2024

Acceptance Date

June 26, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 29 Number: 2

APA
Güneş, B., Demirtaş, B., Tuncer, G., & Sönmez, O. (2024). SICAKLIK VE YAĞIŞ VERİLERİNİN YENİLİKÇİ TREND ANALİZİ YÖNTEMLERİYLE ANALİZ EDİLMESİ: KÜÇÜK MENDERES HAVZASI ÖRNEĞİ, TÜRKİYE. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 29(2), 443-462. https://doi.org/10.17482/uumfd.1473532
AMA
1.Güneş B, Demirtaş B, Tuncer G, Sönmez O. SICAKLIK VE YAĞIŞ VERİLERİNİN YENİLİKÇİ TREND ANALİZİ YÖNTEMLERİYLE ANALİZ EDİLMESİ: KÜÇÜK MENDERES HAVZASI ÖRNEĞİ, TÜRKİYE. UUJFE. 2024;29(2):443-462. doi:10.17482/uumfd.1473532
Chicago
Güneş, Begüm, Batuhan Demirtaş, Gamze Tuncer, and Osman Sönmez. 2024. “SICAKLIK VE YAĞIŞ VERİLERİNİN YENİLİKÇİ TREND ANALİZİ YÖNTEMLERİYLE ANALİZ EDİLMESİ: KÜÇÜK MENDERES HAVZASI ÖRNEĞİ, TÜRKİYE”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 29 (2): 443-62. https://doi.org/10.17482/uumfd.1473532.
EndNote
Güneş B, Demirtaş B, Tuncer G, Sönmez O (August 1, 2024) SICAKLIK VE YAĞIŞ VERİLERİNİN YENİLİKÇİ TREND ANALİZİ YÖNTEMLERİYLE ANALİZ EDİLMESİ: KÜÇÜK MENDERES HAVZASI ÖRNEĞİ, TÜRKİYE. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 29 2 443–462.
IEEE
[1]B. Güneş, B. Demirtaş, G. Tuncer, and O. Sönmez, “SICAKLIK VE YAĞIŞ VERİLERİNİN YENİLİKÇİ TREND ANALİZİ YÖNTEMLERİYLE ANALİZ EDİLMESİ: KÜÇÜK MENDERES HAVZASI ÖRNEĞİ, TÜRKİYE”, UUJFE, vol. 29, no. 2, pp. 443–462, Aug. 2024, doi: 10.17482/uumfd.1473532.
ISNAD
Güneş, Begüm - Demirtaş, Batuhan - Tuncer, Gamze - Sönmez, Osman. “SICAKLIK VE YAĞIŞ VERİLERİNİN YENİLİKÇİ TREND ANALİZİ YÖNTEMLERİYLE ANALİZ EDİLMESİ: KÜÇÜK MENDERES HAVZASI ÖRNEĞİ, TÜRKİYE”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 29/2 (August 1, 2024): 443-462. https://doi.org/10.17482/uumfd.1473532.
JAMA
1.Güneş B, Demirtaş B, Tuncer G, Sönmez O. SICAKLIK VE YAĞIŞ VERİLERİNİN YENİLİKÇİ TREND ANALİZİ YÖNTEMLERİYLE ANALİZ EDİLMESİ: KÜÇÜK MENDERES HAVZASI ÖRNEĞİ, TÜRKİYE. UUJFE. 2024;29:443–462.
MLA
Güneş, Begüm, et al. “SICAKLIK VE YAĞIŞ VERİLERİNİN YENİLİKÇİ TREND ANALİZİ YÖNTEMLERİYLE ANALİZ EDİLMESİ: KÜÇÜK MENDERES HAVZASI ÖRNEĞİ, TÜRKİYE”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, vol. 29, no. 2, Aug. 2024, pp. 443-62, doi:10.17482/uumfd.1473532.
Vancouver
1.Begüm Güneş, Batuhan Demirtaş, Gamze Tuncer, Osman Sönmez. SICAKLIK VE YAĞIŞ VERİLERİNİN YENİLİKÇİ TREND ANALİZİ YÖNTEMLERİYLE ANALİZ EDİLMESİ: KÜÇÜK MENDERES HAVZASI ÖRNEĞİ, TÜRKİYE. UUJFE. 2024 Aug. 1;29(2):443-62. doi:10.17482/uumfd.1473532

Cited By

Announcements:

30.03.2021-Beginning with our April 2021 (26/1) issue, in accordance with the new criteria of TR-Dizin, the Declaration of Conflict of Interest and the Declaration of Author Contribution forms fulfilled and signed by all authors are required as well as the Copyright form during the initial submission of the manuscript. Furthermore two new sections, i.e. ‘Conflict of Interest’ and ‘Author Contribution’, should be added to the manuscript. Links of those forms that should be submitted with the initial manuscript can be found in our 'Author Guidelines' and 'Submission Procedure' pages. The manuscript template is also updated. For articles reviewed and accepted for publication in our 2021 and ongoing issues and for articles currently under review process, those forms should also be fulfilled, signed and uploaded to the system by authors.