Research Article

HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ: AĞRI İLİ ÖRNEĞİ

Volume: 30 Number: 2 August 20, 2025
EN TR

HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ: AĞRI İLİ ÖRNEĞİ

Abstract

Biyogaz, yenilenebilir enerji kaynakları arasında hem çevresel hem de ekonomik açıdan önemli bir yere sahiptir. Özellikle hayvancılığın yaygın olduğu kırsal bölgelerde, hayvansal atıkların enerjiye dönüştürülmesi, hem atık yönetimi hem de sürdürülebilir kalkınma açısından fırsatlar sunmaktadır. Bu çalışmada, Ağrı ilinde hayvansal atıklardan elde edilebilecek biyogaz üretim potansiyelinin belirlenmesi amaçlanmış ve çalışmada 2024 yılına ait Türkiye İstatistik Kurumu ve Tarım ve Orman Bakanlığı verileri doğrultusunda ildeki büyükbaş ve küçükbaş hayvan varlığı değerlendirilmiştir. Literatürde kabul görmüş katsayılar kullanılarak atık miktarları ve biyogaz üretim potansiyeli hesaplanmıştır. Sonuçlara göre ilde günlük yaklaşık 245.091 Nm³ biyogaz ve 1.470.546 kWsa enerji üretim potansiyeli bulunmaktadır. Elde edilen bulgular, Ağrı ilinin hayvansal atıklardan elde edilebilecek biyogaz ile önemli bir enerji kaynağı yaratabileceğini göstermektedir. Ayrıca bu üretim sonucunda ortaya çıkan fermantasyon artıkları, organik gübre olarak kullanılabilmekte ve kimyasal gübre ihtiyacını azaltmaktadır. Netice olarak, Ağrı ilinde biyogaz üretimi yalnızca çevresel fayda sağlamakla kalmayıp, kırsal kalkınma ve enerji arz güvenliği açısından da önemli bir stratejik potansiyele sahiptir. Bu çalışmanın elde ettiği bulgular, yerel ve ulusal düzeyde biyogaz yatırımlarının planlanmasında yol gösterici olabilir.

Keywords

References

  1. Abbasi, T., Tauseef, S.M. ve Abbasi, S.A. (2012) Biogas Energy. Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4614-1040-9 ISBN 978-1-4614-1040-9.
  2. Atılğan, S. ve Yılmaz, A. (2021) Mardin İlinin Hayvansal Gübre Kaynaklı Biyogaz Potansiyelinin Belirlenmesi, Mühendis ve Makina, 62(704), 429-445, DOI: 10.46399/muhendismakina.874857.
  3. Ay, Ö.F. ve Kaya, A. (2020) Kahramanmaraş ilinin hayvansal atık kaynaklı biyogaz potansiyeli, Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 10(4), 2822-2830, DOI: 10.21597/jist.660101.
  4. Berglund, M. ve Börjesson, P. (2006) Assessment of energy performance in the life-cycle of biogas production, Biomass and Bioenergy, 30(3), 254-266, https://doi.org/10.1016/j.biombioe.2005.11.011.
  5. BiogasWorld. (2020). Biogas FAQ. Erişim adresi: https://biogasworld.com/biogas-faq/ Erişim tarihi: 03.06.2025
  6. Çağlayan, G.H. (2020) Doğu anadolu bölgesindeki büyükbaş ve küçükbaş hayvan atıklarının biyogaz potansiyelinin incelenmesi, Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 7(3), 672-681, https://doi.org/10.30910/turkjans.699879.
  7. Doğdu, G. (2023) Hayvansal atıkların yüzeysel ve yeraltı su kalitesine etkisi, Sıfır Atık Vizyonu İle Hayvansal Atıkların Yönetimi Çalıştayı Bildiriler Kitabı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yayınları, Ankara.
  8. EPDK, (2024) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu elektrik piyasası 2024 yılı tarifeleri, https://www.epdk.gov.tr Erişim tarihi: 25.04.2025

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Environmental Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

July 30, 2025

Publication Date

August 20, 2025

Submission Date

May 9, 2025

Acceptance Date

June 13, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 30 Number: 2

APA
Yalılı Kılıç, M., & Topaç, F. O. (2025). HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ: AĞRI İLİ ÖRNEĞİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 30(2), 407-418. https://doi.org/10.17482/uumfd.1696095
AMA
1.Yalılı Kılıç M, Topaç FO. HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ: AĞRI İLİ ÖRNEĞİ. UUJFE. 2025;30(2):407-418. doi:10.17482/uumfd.1696095
Chicago
Yalılı Kılıç, Melike, and Fatma Olcay Topaç. 2025. “HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ: AĞRI İLİ ÖRNEĞİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30 (2): 407-18. https://doi.org/10.17482/uumfd.1696095.
EndNote
Yalılı Kılıç M, Topaç FO (August 1, 2025) HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ: AĞRI İLİ ÖRNEĞİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30 2 407–418.
IEEE
[1]M. Yalılı Kılıç and F. O. Topaç, “HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ: AĞRI İLİ ÖRNEĞİ”, UUJFE, vol. 30, no. 2, pp. 407–418, Aug. 2025, doi: 10.17482/uumfd.1696095.
ISNAD
Yalılı Kılıç, Melike - Topaç, Fatma Olcay. “HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ: AĞRI İLİ ÖRNEĞİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 30/2 (August 1, 2025): 407-418. https://doi.org/10.17482/uumfd.1696095.
JAMA
1.Yalılı Kılıç M, Topaç FO. HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ: AĞRI İLİ ÖRNEĞİ. UUJFE. 2025;30:407–418.
MLA
Yalılı Kılıç, Melike, and Fatma Olcay Topaç. “HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ: AĞRI İLİ ÖRNEĞİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, vol. 30, no. 2, Aug. 2025, pp. 407-18, doi:10.17482/uumfd.1696095.
Vancouver
1.Melike Yalılı Kılıç, Fatma Olcay Topaç. HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ: AĞRI İLİ ÖRNEĞİ. UUJFE. 2025 Aug. 1;30(2):407-18. doi:10.17482/uumfd.1696095

Cited By

Announcements:

30.03.2021-Beginning with our April 2021 (26/1) issue, in accordance with the new criteria of TR-Dizin, the Declaration of Conflict of Interest and the Declaration of Author Contribution forms fulfilled and signed by all authors are required as well as the Copyright form during the initial submission of the manuscript. Furthermore two new sections, i.e. ‘Conflict of Interest’ and ‘Author Contribution’, should be added to the manuscript. Links of those forms that should be submitted with the initial manuscript can be found in our 'Author Guidelines' and 'Submission Procedure' pages. The manuscript template is also updated. For articles reviewed and accepted for publication in our 2021 and ongoing issues and for articles currently under review process, those forms should also be fulfilled, signed and uploaded to the system by authors.