BOR SEKTÖRÜNDE AUTOML VE AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMİ İLE TALEP TAHMİNİ UYGULAMASI
Abstract
Bu çalışmada, bir kurumun sevkiyat verileri kullanılarak talebi doğru tahmin etmeyi amaçlayan bir model önerisi sunulmuştur. AutoML (Otomatik Makine Öğrenmesi) yaklaşımı kapsamında AutoTS (Otomatik Zaman Serisi) kütüphanesi ile yedi farklı zaman serisi modeli test edilmiş ve performansları çeşitli hata metrikleriyle değerlendirilmiştir. Modelleme sürecinde ürün adı, torbalama türü ve şekli esas alınarak oluşturulan 5 farklı grup için ayrı tahminler yapılmıştır. Tahmin sonuçları ağırlıklandırma yöntemiyle birleştirilerek nihai tahminlere ulaşılmıştır. Çalışma, AutoML temelli zaman serisi tahminlerinin karar destek süreçlerinde etkin bir biçimde kullanılabileceğini göstermektedir. Ayrıca önerilen ağırlıklı modelleme yaklaşımı, dinamik yapısıyla tahmin doğruluğunu artırmaya katkı sağlamaktadır. Kurumun birden fazla ürünü için yapılan tahminler değerlendirilmiş; ancak bu makalede bir ürün üzerinden dört çeyrek dönemlik tahminler ile gerçekleşen değerler karşılaştırılmıştır. Seçilen ürün için çeyrek sonlarında sırasıyla %33, %-82, %-15 ve %0,63 oranlarında sapmalar gözlemlenmiştir. Sonuçlar, modelin bazı dönemlerde sapmalar gösterdiğini, bazı dönemlerde tahmin doğruluğu yüksek olduğunu göstermektedir.
Keywords
References
- Alpay, H., & Yüzügüllü, B. (2005). Eskişehir ve çevresindeki üretim işletmelerinde üretim yönetimi uygulamaları. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.
- Cerqueira, V., Torgo, L., & Soares, C. (2022). A case study comparing machine learning with statistical methods for time series forecasting: Size matters. Journal of Intelligent Information Systems, 59(2), 415–433. https://doi.org/10.1007/s10844-022-00713-9
- Contreras, J., Espinola, R., Nogales, F. J., & Conejo, A. J. (2003). ARIMA models to predict next-day electricity prices. IEEE Transactions on Power Systems, 18(3), 1014–1020. https://doi.org/10.1109/TPWRS.2002.804943
- Dietterich, T. G. (2000). Ensemble methods in machine learning. In J. Kittler & F. Roli (Eds.), Multiple classifier systems (pp. 1–15). Springer. https://doi.org/10.1007/3-540-45014-9_1
- Fox, J., & Weisberg, S. (2018). Time-series regression and generalized least squares in R: An appendix to An R companion to applied regression (3rd ed.). SAGE Publications
- He, X., Zhao, K., & Chu, X. (2019). AutoML: A Survey of the State-of-the-Art. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.1908.00709
- Heckbert, P. S. (1998). Fourier transforms and the fast Fourier transform (FFT) algorithm. (Revize edilmiş basım). [Yayınlanmamış çalışma veya Teknik Rapor]. Carnegie Mellon University.
- Hyndman, R. J., & Athanasopoulos, G. (2018). Forecasting: Principles and practice (2nd ed.). OTexts. https://otexts.com/fpp2/
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Software Engineering (Other)
Journal Section
Research Article
Publication Date
April 10, 2026
Submission Date
May 28, 2025
Acceptance Date
January 18, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 31 Number: 1