Research Article

BOR SEKTÖRÜNDE AUTOML VE AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMİ İLE TALEP TAHMİNİ UYGULAMASI

Volume: 31 Number: 1 April 10, 2026
TR EN

BOR SEKTÖRÜNDE AUTOML VE AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMİ İLE TALEP TAHMİNİ UYGULAMASI

Abstract

Bu çalışmada, bir kurumun sevkiyat verileri kullanılarak talebi doğru tahmin etmeyi amaçlayan bir model önerisi sunulmuştur. AutoML (Otomatik Makine Öğrenmesi) yaklaşımı kapsamında AutoTS (Otomatik Zaman Serisi) kütüphanesi ile yedi farklı zaman serisi modeli test edilmiş ve performansları çeşitli hata metrikleriyle değerlendirilmiştir. Modelleme sürecinde ürün adı, torbalama türü ve şekli esas alınarak oluşturulan 5 farklı grup için ayrı tahminler yapılmıştır. Tahmin sonuçları ağırlıklandırma yöntemiyle birleştirilerek nihai tahminlere ulaşılmıştır. Çalışma, AutoML temelli zaman serisi tahminlerinin karar destek süreçlerinde etkin bir biçimde kullanılabileceğini göstermektedir. Ayrıca önerilen ağırlıklı modelleme yaklaşımı, dinamik yapısıyla tahmin doğruluğunu artırmaya katkı sağlamaktadır. Kurumun birden fazla ürünü için yapılan tahminler değerlendirilmiş; ancak bu makalede bir ürün üzerinden dört çeyrek dönemlik tahminler ile gerçekleşen değerler karşılaştırılmıştır. Seçilen ürün için çeyrek sonlarında sırasıyla %33, %-82, %-15 ve %0,63 oranlarında sapmalar gözlemlenmiştir. Sonuçlar, modelin bazı dönemlerde sapmalar gösterdiğini, bazı dönemlerde tahmin doğruluğu yüksek olduğunu göstermektedir. 

Keywords

References

  1. Alpay, H., & Yüzügüllü, B. (2005). Eskişehir ve çevresindeki üretim işletmelerinde üretim yönetimi uygulamaları. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.
  2. Cerqueira, V., Torgo, L., & Soares, C. (2022). A case study comparing machine learning with statistical methods for time series forecasting: Size matters. Journal of Intelligent Information Systems, 59(2), 415–433. https://doi.org/10.1007/s10844-022-00713-9
  3. Contreras, J., Espinola, R., Nogales, F. J., & Conejo, A. J. (2003). ARIMA models to predict next-day electricity prices. IEEE Transactions on Power Systems, 18(3), 1014–1020. https://doi.org/10.1109/TPWRS.2002.804943
  4. Dietterich, T. G. (2000). Ensemble methods in machine learning. In J. Kittler & F. Roli (Eds.), Multiple classifier systems (pp. 1–15). Springer. https://doi.org/10.1007/3-540-45014-9_1
  5. Fox, J., & Weisberg, S. (2018). Time-series regression and generalized least squares in R: An appendix to An R companion to applied regression (3rd ed.). SAGE Publications
  6. He, X., Zhao, K., & Chu, X. (2019). AutoML: A Survey of the State-of-the-Art. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.1908.00709
  7. Heckbert, P. S. (1998). Fourier transforms and the fast Fourier transform (FFT) algorithm. (Revize edilmiş basım). [Yayınlanmamış çalışma veya Teknik Rapor]. Carnegie Mellon University.
  8. Hyndman, R. J., & Athanasopoulos, G. (2018). Forecasting: Principles and practice (2nd ed.). OTexts. https://otexts.com/fpp2/

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Software Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 10, 2026

Submission Date

May 28, 2025

Acceptance Date

January 18, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 31 Number: 1

APA
Çakıroğlu, A., & Özen, P. (2026). BOR SEKTÖRÜNDE AUTOML VE AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMİ İLE TALEP TAHMİNİ UYGULAMASI. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 31(1), 117-132. https://doi.org/10.17482/uumfd.1707981
AMA
1.Çakıroğlu A, Özen P. BOR SEKTÖRÜNDE AUTOML VE AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMİ İLE TALEP TAHMİNİ UYGULAMASI. UUJFE. 2026;31(1):117-132. doi:10.17482/uumfd.1707981
Chicago
Çakıroğlu, Arzu, and Pınar Özen. 2026. “BOR SEKTÖRÜNDE AUTOML VE AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMİ İLE TALEP TAHMİNİ UYGULAMASI”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 31 (1): 117-32. https://doi.org/10.17482/uumfd.1707981.
EndNote
Çakıroğlu A, Özen P (April 1, 2026) BOR SEKTÖRÜNDE AUTOML VE AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMİ İLE TALEP TAHMİNİ UYGULAMASI. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 31 1 117–132.
IEEE
[1]A. Çakıroğlu and P. Özen, “BOR SEKTÖRÜNDE AUTOML VE AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMİ İLE TALEP TAHMİNİ UYGULAMASI”, UUJFE, vol. 31, no. 1, pp. 117–132, Apr. 2026, doi: 10.17482/uumfd.1707981.
ISNAD
Çakıroğlu, Arzu - Özen, Pınar. “BOR SEKTÖRÜNDE AUTOML VE AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMİ İLE TALEP TAHMİNİ UYGULAMASI”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 31/1 (April 1, 2026): 117-132. https://doi.org/10.17482/uumfd.1707981.
JAMA
1.Çakıroğlu A, Özen P. BOR SEKTÖRÜNDE AUTOML VE AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMİ İLE TALEP TAHMİNİ UYGULAMASI. UUJFE. 2026;31:117–132.
MLA
Çakıroğlu, Arzu, and Pınar Özen. “BOR SEKTÖRÜNDE AUTOML VE AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMİ İLE TALEP TAHMİNİ UYGULAMASI”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, vol. 31, no. 1, Apr. 2026, pp. 117-32, doi:10.17482/uumfd.1707981.
Vancouver
1.Arzu Çakıroğlu, Pınar Özen. BOR SEKTÖRÜNDE AUTOML VE AĞIRLIKLANDIRMA YÖNTEMİ İLE TALEP TAHMİNİ UYGULAMASI. UUJFE. 2026 Apr. 1;31(1):117-32. doi:10.17482/uumfd.1707981

Announcements:

30.03.2021-Beginning with our April 2021 (26/1) issue, in accordance with the new criteria of TR-Dizin, the Declaration of Conflict of Interest and the Declaration of Author Contribution forms fulfilled and signed by all authors are required as well as the Copyright form during the initial submission of the manuscript. Furthermore two new sections, i.e. ‘Conflict of Interest’ and ‘Author Contribution’, should be added to the manuscript. Links of those forms that should be submitted with the initial manuscript can be found in our 'Author Guidelines' and 'Submission Procedure' pages. The manuscript template is also updated. For articles reviewed and accepted for publication in our 2021 and ongoing issues and for articles currently under review process, those forms should also be fulfilled, signed and uploaded to the system by authors.