Research Article

KAYA ISLAHI ÇALIŞMALARINDA BİRLEŞİK ÇÖZÜMLERİN İNCELENMESİ: TRABZON KAYMAKLI ÖRNEĞİ

Volume: 25 Number: 1 April 30, 2020
EN TR

KAYA ISLAHI ÇALIŞMALARINDA BİRLEŞİK ÇÖZÜMLERİN İNCELENMESİ: TRABZON KAYMAKLI ÖRNEĞİ

Abstract

Karadeniz bölgesi, Türkiye’nin en fazla kaya düşmesi yaşanan bölgelerindendir. Çalışmada incelenen alanda (Trabzon İli Kaymaklı Mahallesi) 16 metre yüksekliğinde 6 adet dik yamaçtan oluşan kaynak kayalıklar bulunmaktadır. Bu riskli kayalar 74 konutu, sanayi alanını ve devlet karayolunu etkilemektedir. Daha önce düşen kayalardan dolayı 2 vatandaş hayatını kaybetmiştir. Çalışmada, aktif olarak kaya düşme riski olan bölgede ıslah çalışması ve önerilen birleşik sistemin etkinliği değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında arazinin üç boyutlu sayısal yüzey modeli oluşturulmuştur. Ardından bölgenin jeolojik etüdü yapılmış ve erişimsiz yamaçtaki riskli kayalar endüstriyel dağcılar tarafından incelenmiştir. Bilgisayar ortamında arazi modeli üzerinden 40 adet kesit alınarak her bir kesit üzerine 50 farklı olasılıkla, toplamda ise 2000 adet kaya düşme analizi gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar incelendiğinde düşen kayaların 11,7m yüksekliğe kadar sıçrayabildiği ve 3000 kJ değerinde kinetik enerjiye ulaşabildiği tespit edilmiştir. Arazi koşulları nedeniyle ıslah yöntemlerinin birçoğu tek başına bölgede kullanılamamaktadır. Bu nedenle birkaç kaya ıslah yönteminin beraber kullanıldığı birleşik çözüm önerisi (BÇÖ) geliştirilmiştir. Oluşturulan çözümde enerji sönümleyici çelik bariyerler betonarme istinat duvar üzerine montajlanarak kaya düşmesi koruma yapısı oluşturulmuştur. Tehlikeli kayalar temizlenerek, ıslah sisteminin ömrü uzatılmış, son olarak çelik ağ ile kaynak kayalıklar kapatılmıştır. Ağ sayesinde kaya düşmesi sırasında sıçrama yüksekliğinin tehlikeli boyutlara çıkması engellenmiştir. BÇÖ alternatifinden 3,2 kat daha az maliyetli olmakla beraber daha fazla güvenlidir.

Keywords

Thanks

Bu çalışma kapsamında bilgi ve veri paylaşımında bulunan Trabzon Büyük Şehir Belediyesi, Trabzon İle Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, Dynamica Mühendislik ve Kuzey Dağcılık yetkililerine teşekkür ederiz.

References

  1. 1. Admassu, Y., Shakoor, A. and Wells, N. A., (2012) Evaluating selected factors affecting the depth of undercutting in rocks subject to differential weathering, Engineering Geology, 124, 1-11. https://doi.org/10.1016/j.enggeo.2011.09.007
  2. 2. Alkan F., Dağ S., (2018) Gümüşhane yöresinde yüzeylenen magmatik kökenli bazı kayaların jeomekanik özellikleri arasındaki ilişkilerin araştırılması, Uludağ University Journal of The Faculty of Engineering , 23 (2) , 203-216 https://doi.org/10.17482/uumfd.409184
  3. 3. Andrea L., Monica B., Daniele M., Daniele P., (2016) Maintenance and risk management of rockfall protection net fences through numerical study of deteriorations, Nat. Hazards Earth Syst. Sci. Discuss, 24 March https://doi.org/10.5194/nhess-2016-78
  4. 4. Aydın, A., Eker, R., (2017) Forest mapping against rockfalls on a regional scale in Inebolu of Turkey, Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University 67(2): 136-149 https://doi.org/10.17099/jffiu.281710
  5. 5. Baillifard, F., Jaboyedoff, M., Rouiller, J. D., Couture, R., Locat, J., Robichaud, G. And Gamel, G. (2004) Towards a GIS-based hazard assessment along the Quebec City promontory, Landslide Evaluation and Stabilization (s. 207-213). Canada. https://doi.org/10.1201/b16816-28
  6. 6. EOTA, (2008) Guideline for European technical approval of falling rock protection kits: ETAG 027.
  7. 7. https://www.rocscience.com/software/rocfall Erişim Tarihi:24.01.2020 Konu: Rocscience Inc. (2013) RocFall 5.0.
  8. 8. Hutchinson, J.N., (1988) Morphological and geotechnical parameters of landsline in relation to geology and hydrogeology, 5th International Symposium on Landslides, 1,3-35, Lausanne,

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Civil Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 30, 2020

Submission Date

January 26, 2020

Acceptance Date

March 13, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 25 Number: 1

APA
Nasery, M. M., & Çelik, M. (2020). KAYA ISLAHI ÇALIŞMALARINDA BİRLEŞİK ÇÖZÜMLERİN İNCELENMESİ: TRABZON KAYMAKLI ÖRNEĞİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 25(1), 539-554. https://doi.org/10.17482/uumfd.680226
AMA
1.Nasery MM, Çelik M. KAYA ISLAHI ÇALIŞMALARINDA BİRLEŞİK ÇÖZÜMLERİN İNCELENMESİ: TRABZON KAYMAKLI ÖRNEĞİ. UUJFE. 2020;25(1):539-554. doi:10.17482/uumfd.680226
Chicago
Nasery, Mohammad Manzoor, and Muhammet Çelik. 2020. “KAYA ISLAHI ÇALIŞMALARINDA BİRLEŞİK ÇÖZÜMLERİN İNCELENMESİ: TRABZON KAYMAKLI ÖRNEĞİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 25 (1): 539-54. https://doi.org/10.17482/uumfd.680226.
EndNote
Nasery MM, Çelik M (April 1, 2020) KAYA ISLAHI ÇALIŞMALARINDA BİRLEŞİK ÇÖZÜMLERİN İNCELENMESİ: TRABZON KAYMAKLI ÖRNEĞİ. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 25 1 539–554.
IEEE
[1]M. M. Nasery and M. Çelik, “KAYA ISLAHI ÇALIŞMALARINDA BİRLEŞİK ÇÖZÜMLERİN İNCELENMESİ: TRABZON KAYMAKLI ÖRNEĞİ”, UUJFE, vol. 25, no. 1, pp. 539–554, Apr. 2020, doi: 10.17482/uumfd.680226.
ISNAD
Nasery, Mohammad Manzoor - Çelik, Muhammet. “KAYA ISLAHI ÇALIŞMALARINDA BİRLEŞİK ÇÖZÜMLERİN İNCELENMESİ: TRABZON KAYMAKLI ÖRNEĞİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 25/1 (April 1, 2020): 539-554. https://doi.org/10.17482/uumfd.680226.
JAMA
1.Nasery MM, Çelik M. KAYA ISLAHI ÇALIŞMALARINDA BİRLEŞİK ÇÖZÜMLERİN İNCELENMESİ: TRABZON KAYMAKLI ÖRNEĞİ. UUJFE. 2020;25:539–554.
MLA
Nasery, Mohammad Manzoor, and Muhammet Çelik. “KAYA ISLAHI ÇALIŞMALARINDA BİRLEŞİK ÇÖZÜMLERİN İNCELENMESİ: TRABZON KAYMAKLI ÖRNEĞİ”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, vol. 25, no. 1, Apr. 2020, pp. 539-54, doi:10.17482/uumfd.680226.
Vancouver
1.Mohammad Manzoor Nasery, Muhammet Çelik. KAYA ISLAHI ÇALIŞMALARINDA BİRLEŞİK ÇÖZÜMLERİN İNCELENMESİ: TRABZON KAYMAKLI ÖRNEĞİ. UUJFE. 2020 Apr. 1;25(1):539-54. doi:10.17482/uumfd.680226

Cited By

Announcements:

30.03.2021-Beginning with our April 2021 (26/1) issue, in accordance with the new criteria of TR-Dizin, the Declaration of Conflict of Interest and the Declaration of Author Contribution forms fulfilled and signed by all authors are required as well as the Copyright form during the initial submission of the manuscript. Furthermore two new sections, i.e. ‘Conflict of Interest’ and ‘Author Contribution’, should be added to the manuscript. Links of those forms that should be submitted with the initial manuscript can be found in our 'Author Guidelines' and 'Submission Procedure' pages. The manuscript template is also updated. For articles reviewed and accepted for publication in our 2021 and ongoing issues and for articles currently under review process, those forms should also be fulfilled, signed and uploaded to the system by authors.