İklim Değişikliği ve Sağlık Farkındalığı: Artvin’de Çalışan Hekimler Örneği

Öz

İklim koşullarında yaşanan değişiklikler, çevresel ve sosyal krizler yaratma ihtimali taşır. Sıcaklık artışı, özellikle okyanuslarda yaşanan seviye yükselmesi ve yıllık yağış miktarında ve rejiminde ortaya çıkan değişiklikler, kriz potansiyeli taşır. Değişikliklerin çevresel etkilerinin yanında ve bunula bağlantılı olarak insan sağlığı üzerinde de etkileri vardır. Çevresel etkilerin uzun sürelere yayılması veya belirli bölgelerle sınırlı kalması, iklim değişikliğinin yol açacağı krizlerin önemsenmemesi gibi bir sonuç yaratmaktadır. Oysa, insan sağlığı üzerindeki etkileri ön plana çıkartılırsa, iklim değişikliğinin yarattığı krizlerin önemi daha çok vurgulanmış olacaktır. Bu nedenle, bu çalışma iklim değişikliğinin insan sağlığı üzerinde yaratmakta olduğu etkilerin, insan sağlığının doğrudan öznesi olan, hekimler tarafından bilinirliğini ve hekimlerin hastalarıyla kurdukları ilişkideki varlığını incelemektedir. Bu kapsamda, Artvin ili Merkez ilçesinde görev yapmakta olan toplam 41 uzman hekime uygulanan bir anket çalışması yapılmıştır. Çalışma sahası olarak belirlenen Artvin, Türkiye’nin Doğu Karadeniz Bölgesi’nde bulunması nedeniyle, iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkilerine karşı savunmasız bölgelerden biridir. Bölgede değişen yağış rejimi neticesinde artan yağışlar ve bu yağışların neden olduğu ani sel baskınları ve heyelanlar, bir yandan fiziksel zararlara yol açarken bir yandan da yöre halkının psikolojisinde travmalara yol açmaktadır. Yapılan çalışma ile fiziksel ve ruhsal sağlığın doğrudan tarafı olan uzman hekimlerin, iklim değişikliği farkındalıkları ve farkındalıklarını hastalarına yansıtmaları ölçülmüştür. Verilerin elde edilmesinde, nicel veri anal

Anahtar Kelimeler

• iklim değişikliği
• iklim ve sağlık
• iklim farkındalığı

Climate Change and Health Awareness: The Case of Medical Doctors Working in Artvin

Abstract

Climate change can lead to environmental and social crises, including rising temperatures, changing precipitation patterns, and sea-level increases. These environmental shifts not only affect ecosystems but also have significant consequences for human health. Since environmental impacts often unfold over long periods or in specific regions, they are sometimes underestimated. However, highlighting their direct effects on human health can emphasize the severity of climate-related crises. This study investigates physicians' awareness of climate change’s health impacts and how they convey this awareness to their patients. A survey was conducted with 41 specialist physicians in Artvin (Merkez), a region in Turkey’s Eastern Black Sea area that is particularly vulnerable to climate-related health issues. The region experiences increased precipitation, leading to flash floods and landslides, which cause physical destruction and psychological distress among residents. Given their role in addressing both physical and mental health, physicians' awareness of climate change is crucial. The study aimed to assess their knowledge and how they integrate it into their patient interactions. Quantitative data analysis methods, including descriptive analysis, cross-tabulations, and correlation analysis, were used to examine the findings. The results provide insights into the role of healthcare professionals in climate change awareness and their potential to enhance public understanding of climaterelated health risks.

Keywords

• Climate Awareness
• Climate Change
• Climate and Health

References

1. Akay, D. S., Akca, G., Atik, A. D., & Erkoç, F. (2020). Yaşam bilimleri profesyonellerinin iklim değişikliğinin sağlık etkileri konusunda eğitim ihtiyaçları var mı?. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences, 6(1), 141-151, https://doi.org/10.34137/jilses.684622
2. Atay, H., Tüvan, A., Demir, Ö., & Balta, İ. (2012). İklim değişikliğinin sağlık üzerine etkileri, iklim ve sağlık alanındaki ilişkilere genel bakış, hastalıklar, hassas gruplar, adaptasyon ve öneriler. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Ankara.
3. Bell, S. A., Czerwinski, M., Horowitz, J., Iwashyna, T. J., & Sarfaty, M. (2019). Climate change and health beliefs, knowledge, and educational needs among disaster providers. International journal of public health research, 9(2), 1127-1134.
4. Cheng, X., & Su, H. (2010). Effects of climatic temperature stress on cardiovascular diseases. European Journal of Internal Medicine, 21(3), 164-167, doi: 10.1016/j.ejim.2010.03.001.
5. Çelik, S., Bacanlı, & H., Görgeç, H. (2008). Küresel iklim değisikliği ve insan sağlığına etkileri. MGM: Ankara.
6. Çimen, M., & Öztürk, S. (2010). Küresel isınma, iklim değişikliğinin solunum sistemi üzerine etkisi ve büyükşehir bronşiti. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Tıp Dergisi, 24(2), 141-146.
7. D’Amato, G., Cecchi, L., D’Amato, M., & Annesi-Maesano, I. (2014). Climate change and respiratory diseases. European Respiratory Review, 23(132), 161-169, doi: 10.1183/09059180.00001714.
8. Eguiluz‐Gracia, I., Mathioudakis, A. G., Bartel, S., Vijverberg, S. J., Fuertes, E., Comberiati, P., ... & Hoffmann, B. (2020). The need for clean air: the way air pollution and climate change affect allergic rhinitis and asthma. Allergy, 75(9), 2170-2184, doi: 10.1111/all.14177.

9. Giorgini, P., Di Giosia, P., Petrarca, M., Lattanzio, F., Stamerra, C. A., & Ferri, C. (2017). Climate changes and human health: a review of the effect of environmental stressors on cardiovascular diseases across epidemiology and biological mechanisms. Current pharmaceutical design, 23(22), 3247-3261, doi: 10.2174/1381612823666170317143248.
10. Greenwald, L., Blanchard, O., Hayden, C., & Sheffield, P. (2023). Climate and health education: A critical review at one medical school. Frontiers in Public Health, 10, 1092359, doi: 10.3389/fpubh.2022.1092359.
11. Hacısalihoğlu, A., & Balcı, S. (2023). İklim değişikliğinin çocuk sağlığına etkisi ve çözüm önerileri. Artuklu International Journal of Health Sciences, 3(1), 93-97, doi: 10.58252/artukluder.1180448.
12. Kavuncuoğlu, D., & Kiraz, E. D. E. (2022). Hastalık yüküne yeni yük: İklim değişikliğinin sağlık etkileri. Climate and Health Journal, 2(2), 22-30.
13. Kotcher, J., Maibach, E., Miller, J., Campbell, E., Alqodmani, L., Maiero, M., & Wyns, A. (2021). Views of health professionals on climate change and health: a multinational survey study. The Lancet Planetary Health, 5(5), e316-e323, doi: 10.1016/S2542- 5196(21)00053-X
14. McMichael, A. J., & Lindgren, E. (2011). Climate change: present and future risks to health, and necessary responses. Journal of Internal Medicine, 270(5), 401-413, doi: 10.1111/j.1365-2796.2011.02415.x.
15. Olgun Eker, E., & Kantarlı, S. (2020). İklim değişikliğinin sağlik üzerine etkileri. Doğanın Sesi, 5, 13-23.
16. Özmen, A., & Kiraz, E. D. E. (2022). Sağlıkta iklim değişikliği müfredatı: Türkiye tıp fakülteleri içerik analizi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 31(5), 388-400, doi: 10.17942/sted.1034730
17. Rocque, R. J., Beaudoin, C., Ndjaboue, R., Cameron, L., Poirier-Bergeron, L., Poulin-Rheault, R. A., ... & Witteman, H. O. (2021). Health effects of climate change: An overview of systematic reviews. BMJ Open, 11(6), doi: 10.1136/bmjopen-2020-046333.
18. Salas, R. N. (2020). Climate change and health: A call to action. American Journal of Public Health, 110(S2), S. 589-591, doi: 10.1111/all.15229.
19. Silva, R. A., West, J. J., Lamarque, J. F., Shindell, D. T., Collins, W. J., Faluvegi, G., ... & Zeng, G. (2017). Future global mortality from changes in air pollution attributable to climate change. Nature Climate Change, 7(9), 647-651, doi: 10.1038/nclimate3354.
20. Sunar, L., Kaya, Y., & Otrar, M. (2016). Türkiye sosyoekonomik statü endeksi (Araştırma Raporu Sy 113K506).
21. World Bank (2023). Türkiye Flood and Drought Management Project. https://projects.worldbank.org/en/projects-operations/projectdetail/P179313
22. World Health Organization. Climate change and health toolkit. https://www.who.int/teams/environment-climate-change-andhealth/climate-change-and-health/capacity-building/toolkit-on-climate-change-and-health
23. Zell, R. (2004). Global climate change and the emergence/re-emergence of infectious diseases. International Journal of Medical Microbiology Supplements, 293, 16-26, doi: 10.1016/s1433-1128(04)80005-6.