Research Article

Van İli Yüzey Araştırması Kapsamında Doğu Anadolu Bölgesi Paleolitik Çağ Kalıntıları

Volume: 1 Number: 1 June 30, 2021
  • İsmail Baykara *
  • Didem Turan
TR EN

Van İli Yüzey Araştırması Kapsamında Doğu Anadolu Bölgesi Paleolitik Çağ Kalıntıları

Abstract

Bu çalışma 2014 – 2021 yılları arasında Van İli’nde gerçekleştirilen yüzey araştırmasının sonuçlarını kapsamaktadır. Çalışmanın amacı Doğu Anadolu’daki Pleistosen Dönem insan varlığı ve hareketliliğini anlamaktır. Araştırma yaygın yaya yüzey ve yoğun / detaylı yüzey araştırması olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Yoğun yüzey araştırması çalışmaları Van-Erciş İlçesi’nde Ulupamir Köyü’nün kuzeyinde yer alan Meydan Dağı obsidiyen yatağı Gürgürbaba Tepesi’nde yapılmıştır. Araştırma sonucunda obsidiyenden üretilmiş çok sayıda Alt ve Orta Paleolitik dönemlere ait yontmataş kalıntısı tespit edilmiştir. Bölgede uygulanan tarihlendirme çalışmaları sonucunda buluntu alanındaki lav akıntısı yaklaşık olarak 420.000±24 yıl öncesine tarihlendirilmiştir. Yontmataş kalıntıların teknolojik ve tipolojik incelemesinin, tarihlendirme çalışmalarıyla desteklenmesiyle alanın Alt Paleolitik Dönem, Geç Acheulean Kültürü’ne ait olduğu tespit edilmiştir. Bu durum Van’ın kuzeyinde yer alan Erciş’in, Orta Pleistosen Dönem’in ortalarından itibaren insan toplulukları tarafından iskân edildiğinin kanıtı olmuştur. Bunun yanı sıra yontmataş kalıntılarının Kafkas Paleolitik Dönem topluluklarına benzer olması, avcı-toplayıcı toplulukların bölgeler arası hareketliliğinin de ortaya çıkarılmasını sağlamıştır.

Keywords

References

  1. Akköprü, E., Mouralis, D., Robin, A. K., Kuzucuoğlu, C. ve Erturaç, M. K. (2017). “Doğu Anadolu’daki Obsidiyen Kaynak Alanlarının Belirlenmesinde Jeomorfolojik ve Volkanolojik Göstergelerin Önemi”, Türkiye Jeoloji Bülteni, 60(1), 49-61.
  2. Akköprü, E., Tunç, R., Robin, A. K. ve Mouralis, D. (2019). “Meydan volkanik alanı ve Gürgürbaba domu çevresinin jeomorfolojik özellikleri”, Coğrafi Bilimler Dergisi, 17(2), 428-452, doi:10.33688/aucbd.615971. Arslan, M. (1994). Mineralogy, geochemistry, petrology and petrogenesis of the Meydan-Zilan (Erciş-Van, Turkey) area volcanic rocks. University of Glasgow, Department of Geology and Applied Geology (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Glasgow.
  3. Baykara, İ., Dinçer, B., Şahin, S., Koç, E., Baykara, D., Özer, İ. ve Sağır, M. (2016). “2014 Yılı Van İli Neojen ve Pleistosen Dönemleri Yüzey Araştırması”, Araştırma Sonuçları Toplantısı, 33(2), 539-552.
  4. Baykara, İ., Dinçer, B., Şahin, S., Baykara, D. ve Bolkan, İ. H. (2017). “2015 Yılı Van İli Pleistosen Dönem Yüzey Araştırması”, Araştırma Sonuçları Toplantısı, 34/1, 295-314.
  5. Baykara, İ., Dinçer, B. ve Şahin, S. (2018a). “Gürgürbaba Tepesi (Erciş, Van) Paleolitik Çağ Araştırmaları”, Colloquium Anatolicum 17, 161-188.
  6. Baykara, İ., Dinçer, B., Şahin, S., Ünal, E., Kuvanç, R., Gülseven, B. ve Birol, Ö. (2018b). “Van İli Neojen ve Pleistosen Dönemleri Yüzey Araştırması-2016”, Araştırma Sonuçları Toplantısı, 35/2, 27-41.
  7. Baykara, İ., Dinçer, B. ve Şahin, S. (2018c). “Gürgürbaba Tepesi: Alt ve Orta Paleolitik Dönem Buluntu Yerleri, Erciş-Van”, Anadolu Araştırmaları 21, 76-104.
  8. Bigazzi, G., Dompnier, E.,.Hadler Neto, J. C, Poupeau, G., Vulliez, E. (1988). “Meydan volkanik alanı ve Gürgürbaba domu çevresinin jeomorfolojik özellikleri”, Coğrafi Bilimler Dergisi, 17(2), 428-452, doi:10.33688/aucbd.615971.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

İsmail Baykara * This is me
0000-0002-3778-0261
Türkiye

Publication Date

June 30, 2021

Submission Date

March 8, 2022

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2021 Volume: 1 Number: 1

APA
Baykara, İ., & Turan, D. (2021). Van İli Yüzey Araştırması Kapsamında Doğu Anadolu Bölgesi Paleolitik Çağ Kalıntıları. Van İnsani Ve Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 77-96. https://izlik.org/JA72XB36YP
AMA
1.Baykara İ, Turan D. Van İli Yüzey Araştırması Kapsamında Doğu Anadolu Bölgesi Paleolitik Çağ Kalıntıları. Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;1(1):77-96. https://izlik.org/JA72XB36YP
Chicago
Baykara, İsmail, and Didem Turan. 2021. “Van İli Yüzey Araştırması Kapsamında Doğu Anadolu Bölgesi Paleolitik Çağ Kalıntıları”. Van İnsani Ve Sosyal Bilimler Dergisi 1 (1): 77-96. https://izlik.org/JA72XB36YP.
EndNote
Baykara İ, Turan D (June 1, 2021) Van İli Yüzey Araştırması Kapsamında Doğu Anadolu Bölgesi Paleolitik Çağ Kalıntıları. Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi 1 1 77–96.
IEEE
[1]İ. Baykara and D. Turan, “Van İli Yüzey Araştırması Kapsamında Doğu Anadolu Bölgesi Paleolitik Çağ Kalıntıları”, Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 1, no. 1, pp. 77–96, June 2021, [Online]. Available: https://izlik.org/JA72XB36YP
ISNAD
Baykara, İsmail - Turan, Didem. “Van İli Yüzey Araştırması Kapsamında Doğu Anadolu Bölgesi Paleolitik Çağ Kalıntıları”. Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi 1/1 (June 1, 2021): 77-96. https://izlik.org/JA72XB36YP.
JAMA
1.Baykara İ, Turan D. Van İli Yüzey Araştırması Kapsamında Doğu Anadolu Bölgesi Paleolitik Çağ Kalıntıları. Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;1:77–96.
MLA
Baykara, İsmail, and Didem Turan. “Van İli Yüzey Araştırması Kapsamında Doğu Anadolu Bölgesi Paleolitik Çağ Kalıntıları”. Van İnsani Ve Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 1, no. 1, June 2021, pp. 77-96, https://izlik.org/JA72XB36YP.
Vancouver
1.İsmail Baykara, Didem Turan. Van İli Yüzey Araştırması Kapsamında Doğu Anadolu Bölgesi Paleolitik Çağ Kalıntıları. Van İnsani ve Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 2021 Jun. 1;1(1):77-96. Available from: https://izlik.org/JA72XB36YP