Buğdayın Makarnaya Dönüşümünün Ekonomik Analizi

Öz

Bu çalışmada Türkiye'de makarnalık buğdayın üretim maliyeti ve makarna haline getirildikten sonra son tüketiciye ulaşana kadar oluşan fiyat değişimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Türkiye, makarna üretiminin ana hammaddesi olan makarnalık buğday üretiminde dünyanın en önemli üretici ülkeleri arasında yer almakta olup, aynı zamanda gen merkezlerinden biridir. Ayrıca Türkiye, dünyanın en önemli makarna üretici ülkeleri arasında yer almaktadır. Çalışmanın verileri, 2019 yılında Türkiye'nin makarnalık buğday ekiminin önemli illerinden olan Ankara, Çorum ve Yozgat'ta 280 tarım işletmesi ile yüz yüze anket uygulanarak elde edilmiştir. Araştırma sonucunda, işletmelerde makarnalık buğday üretim maliyeti 0.11 ABD doları/kg, makarna fabrikasında makarnanın çıkış fiyatı 0.35 ABD doları/kg ve makarna fabrikalarında üretilen makarnanın tüketici satın alma etiket fiyatı 0.70 ABD doları/kg olarak hesaplanmıştır. Böylece işletmede kg başına 0.11 ABD dolar maliyeti olan durum buğdayının, makarna tüketicisinin eline geçtiğinde %288.9 katma değere ulaştığı tespit edilmiştir. İşletmelerde ve makarna fabrikalarında tarımsal girdilerin fazlalığı üretim maliyetlerini artırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Durum buğdayı
• makarna üretimi
• karlılık
• üretim maliyeti

The Economic Analysis of the Conversion of Wheat to Pasta

Öz

This study aims to determine the production cost of durum wheat in Türkiye and the price changes that occur until it reaches the end consumer after being processed into pasta. Türkiye is one of the most important producer countries in the world in durum wheat production, which is the main raw material of pasta production, and it is also one of the gene centers of the situation. Moreover, Türkiye is one of the most important pasta producer countries in the world. The data of the study were obtained in 2019 by applying a face-to-face survey with 280 agricultural farms in Ankara, Çorum, and Yozgat, which are some of the important provinces of Türkiye's durum wheat planting. As a result of the research, the production cost of durum wheat in farms is calculated as USD $0.11/kg, the output price of the pasta in the pasta factory is USD $0.35/kg, and the consumer purchase label price of the pasta produced in pasta factories was calculated as USD $0.70/kg. Thus, it has been determined that the durum wheat, which costs USD $0.11/kg on the farm, reached a 288,9% added value when pasta passes into the consumer's hand. The excess of agricultural inputs in farms and pasta factories increases production costs.

Anahtar Kelimeler

• Durum wheat
• pasta production
• profitability
• production cost.

Kaynakça

1. Açıl, A. F. (1974). Tarımsal ürün maliyetlerinin hesaplanması ve memleketimiz tarımsal ürün maliyetlerindeki gelişmeler. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları, (567).
2. Açıl, A. F., & Demirci, R. (1984). Tarım Ekonomisi Ders Kitabı. Ankara Üni. Ziraat Fak. Yayınları, (880).
3. Akın, M. (2017). Investigation of the relationships between the quality characteristics of wheat, semolina and pasta at ındustry level (Unpublished master's thesis). Harran University Graduate School of Natural and Applied Sciences, Sanlıurfa, Turkey.
4. Anonymous. (2001). Türkiye'de Bazı Bölgeler İçin Önemli Ürünlerde Girdi Kullanımı ve Üretim Maliyetleri (Tarımsal Ekonomi Araştırma Enstitüsü Yayınları No. 64).
5. Ataman, G. (2002). Tedarik Zinciri Ve Yönetimi: Değişim Mühendisliği ve Dış Kaynaklardan yararlanma İlişkisi Üzerine Bir İrdeleme. Öneri Dergisi, 5(17), 35-42.
6. Bayav, A., & Gül, H. (2024). Global evaluation of the Turkish pasta industry in terms of competitiveness. Scientific Papers Series Management, Economic Engineering in Agriculture and Rural Development, 24(1), 97-106.
7. Baltacı, A., & Akaydın, H. (2020). Covıd-19 pandemi sürecinin tüketicilerin gıda ürünlerini satın alma davranışları üzerindeki etkisi. Yüksek İhtisas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 57-64.
8. Cubadda, R., & Carcea, M. (2003). Pasta and Macaroni: Methods and Manufacture. In B. Caballero, P. Finglas, & L. Trugo (Eds.), Encyclopedia of Food Sciences and Nutrition (2nd Edition) (pp. 4374-4378). Academic Press, Elsevier Ltd.

9. Demirci, R. (1978). Kırşehir merkez ilçesi hububat işletmelerinde optimal işletme organizasyonları ve yeter gelirli işletme büyüklüklerinin saptanması üzerine bir araştırma (Unpublished doctoral dissertation). Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zirai Ekonomi Ana Bilim Dalı, Ankara, Turkey.
10. FAO. (2022). Food and Agriculture Organization. Accessed 22 January 2022 via https://www.fao.org/statistics/en/
11. IPO. (2022). International Pasta Organization. Accessed 7 February 2022 via https://internationalpasta.org/ Janssen, M., Chang, B. P., Hristov, H., Pravst, I., Profeta, A., & Millard, J. (2021). Changes in food consumption during the COVID-19 pandemic: Analysis of consumer survey data from the first lockdown period in Denmark, Germany, and Slovenia. Frontiers in Nutrition, 8, 60.
12. Özkan, E. (1996). Trakya bölgesinde tarımsal ürünlerin üretim girdileri ve maliyetleri. Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Atatürk Köy Hizmetleri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Ankara, Türkiye.
13. Talim, M. (1973). Ege Bölgesi Gediz havzasında bazı önemli tarımsal ürünlerde maliyet. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları (225).
14. TMSD. (2022). Turkish Pasta Industrialists Association. Accessed 22 January 2022 via https://www.makarna.org.tr/anasayfa
15. Yamane, T. (1967). Elementary sampling theory (First Edition). Prentice Hall.
16. Yazar, S., & Karadoğan, T. (2008). Bazı makarnalık buğday genotiplerinin orta Anadolu bölgesinin taban ve kıraç arazi koşullarında verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 3(2), 32-41.
17. Yüksel, F., Koyuncu, M., & Sayaslan, A. (2011). Makarnalık buğday (Triticum durum) kalitesi. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi, 4(2), 25-30..