Research Article

ARIMA YÖNTEMİYLE TÜRKİYE ’NİN HAVA YOLU KARGO TALEP TAHMİN MODELLEMESİ VE ÖNGÖRÜSÜ

Volume: 18 Number: 4 December 31, 2020
EN TR

ARIMA YÖNTEMİYLE TÜRKİYE ’NİN HAVA YOLU KARGO TALEP TAHMİN MODELLEMESİ VE ÖNGÖRÜSÜ

Abstract

Hava yolu ile taşınan yıllık kargo yük miktarının daha doğru tahmin edilmesi ve buna bağlı kargo talep tahmin modeliinin belirlenmesinin pratikte iki önemli katkısı bulunmaktadır. Birincisi, mikro açıdan bu konuda sektörde faaliyet gösteren lojistik firmalarına fiyatlamalarını doğru yapabilmeleri, kapasitelerini iyi yönetebilmeleri, tedarik ve satın alma ihtiyaçlarını doğru bir şekilde planlayabilmeleri, taşıyıcıların etkin filo planlamalarına olanak sağlamaları ve bu alandaki yatırımcılara bir öngörü sağlanması amacıyla bir girdi kaynağı oluşturabilmesi, ikincisi de, makro açıdan ülkemizin ekonomik ve kalkınma planlarını geliştirebilmelerine bir fırsat yaratmasıdır. Bu açıklanan nedenlerle, çalışmada 1978–2017 yılları arasında yurt içi ve yurt dışı gerçekleşen toplam hava kargo yükü verilerinden yararlanılarak tek değişkenli zaman serileri analizi kullanılarak bu analizler için geliştirilen Bütünleşik Otoregresif Hareketli Ortalama (ARIMA) yöntemiyle Türkiye’nin toplam havayolu kargo talebi modelinin belirlenmesi ve bu modelden yararlanılarak 2019-2023 yıllarına yönelik yıllık toplam kargo yük miktarlarının tahmin edilmesi çalışmanın amacı olarak belirlenmiştir. Çalışmadatek değişkene dayalı zaman serileri analizi kapsamında Box Jenkins yöntemine dayalı olarak Oto Regresif Bütüneşik Hareketli Ortalamalar (ARIMA) modeli kullanılarak en uygun ARIMA modeli oluşturulmuş ve bu model çerçevesinde dinamik tahminleme yöntemiyle ileriye dönük tahminlemeler yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda belirlenen en uygun ARIMA modelinin ardından 2019-2023 yılları için modelin dinamik tahminlemesi yapılarak Türkiye’nin havayolu kargo yükü talepleri tahmini olarak tespit edilmiştir. Elde edilen gerçek ve tahmini değerlerin %95 güven aralığı içinde olduğu ve modelin ortalama mutlak hata payı yüzdesinin (OMHP), Theil Eşitsizlik Katsayısının, ve “Bias” Oranı değerlerinin kabul edilebilir seviyede değerler olduğu belirlenerek tek değişkenli denkleme dayalı oluşturulan ARIMA modelinin uygun ve modelin tahmin gücünün güvenilir olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Hava Kargo Taşımacılığı, Lojistik Talep Tahminleme, ARIMA, Box Jenkins

Keywords

Supporting Institution

Rumeli Universitesi

Thanks

ICAOEF'e seçtiği için teşekkür ederim

References

  1. Asteriou, D., & Hall, S. G. (2011). ARIMA models and the Box–Jenkins methodology. Applied Econometrics, 2(2), 265-286.
  2. Atag (2007). Air Transport Drives Economic and Social Progress, The Economic &Social Benefits of Air transportation.
  3. Balık. M. (2015). Hava Kargo Taşımacılığı Ve Türkiye’deki Gelişimini Etkileyen Faktörler (Master's thesis, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü).
  4. Basak, M., West, M., & Narang, S. (2013). Forecasting Air Cargo Demand in India. International Journal of Engineering Science and Innovative Technology, 2(6), 39-401.
  5. Batur, B. S. (2008). Hava yolcu ve kargo taşımacılığı dünyadan ve Türkiye'den Uygulamalar (Doctoral dissertation,DEÜ Sosyal Bilimleri Enstitüsü).
  6. Bircan, H., ve Karagöz, Y. (2003). Box-Jenkins Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama.
  7. Box, G.E.P & Jenkins, G.M.(1976) Time Series Analysis Forecasting and Control, Revised Edition, Holden. DayInc., California, 170p.
  8. Bozkurt, H.Y. (2013). Zaman Serileri Analizi, Ekin Yayınevi, Kocaeli.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

December 31, 2020

Submission Date

January 20, 2020

Acceptance Date

December 16, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 18 Number: 4

APA
Önen, V. (2020). ARIMA YÖNTEMİYLE TÜRKİYE ’NİN HAVA YOLU KARGO TALEP TAHMİN MODELLEMESİ VE ÖNGÖRÜSÜ. Journal of Management and Economics Research, 18(4), 29-53. https://doi.org/10.11611/yead.677319
AMA
1.Önen V. ARIMA YÖNTEMİYLE TÜRKİYE ’NİN HAVA YOLU KARGO TALEP TAHMİN MODELLEMESİ VE ÖNGÖRÜSÜ. Journal of Management and Economics Research. 2020;18(4):29-53. doi:10.11611/yead.677319
Chicago
Önen, Vahap. 2020. “ARIMA YÖNTEMİYLE TÜRKİYE ’NİN HAVA YOLU KARGO TALEP TAHMİN MODELLEMESİ VE ÖNGÖRÜSÜ”. Journal of Management and Economics Research 18 (4): 29-53. https://doi.org/10.11611/yead.677319.
EndNote
Önen V (December 1, 2020) ARIMA YÖNTEMİYLE TÜRKİYE ’NİN HAVA YOLU KARGO TALEP TAHMİN MODELLEMESİ VE ÖNGÖRÜSÜ. Journal of Management and Economics Research 18 4 29–53.
IEEE
[1]V. Önen, “ARIMA YÖNTEMİYLE TÜRKİYE ’NİN HAVA YOLU KARGO TALEP TAHMİN MODELLEMESİ VE ÖNGÖRÜSÜ”, Journal of Management and Economics Research, vol. 18, no. 4, pp. 29–53, Dec. 2020, doi: 10.11611/yead.677319.
ISNAD
Önen, Vahap. “ARIMA YÖNTEMİYLE TÜRKİYE ’NİN HAVA YOLU KARGO TALEP TAHMİN MODELLEMESİ VE ÖNGÖRÜSÜ”. Journal of Management and Economics Research 18/4 (December 1, 2020): 29-53. https://doi.org/10.11611/yead.677319.
JAMA
1.Önen V. ARIMA YÖNTEMİYLE TÜRKİYE ’NİN HAVA YOLU KARGO TALEP TAHMİN MODELLEMESİ VE ÖNGÖRÜSÜ. Journal of Management and Economics Research. 2020;18:29–53.
MLA
Önen, Vahap. “ARIMA YÖNTEMİYLE TÜRKİYE ’NİN HAVA YOLU KARGO TALEP TAHMİN MODELLEMESİ VE ÖNGÖRÜSÜ”. Journal of Management and Economics Research, vol. 18, no. 4, Dec. 2020, pp. 29-53, doi:10.11611/yead.677319.
Vancouver
1.Vahap Önen. ARIMA YÖNTEMİYLE TÜRKİYE ’NİN HAVA YOLU KARGO TALEP TAHMİN MODELLEMESİ VE ÖNGÖRÜSÜ. Journal of Management and Economics Research. 2020 Dec. 1;18(4):29-53. doi:10.11611/yead.677319

Cited By