Araştırma Makalesi

VERGİ ANLAŞMAZLIKLARININ ÖNLENMESİ VE ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ: MÜKELLEFLERE TANINAN BİR HAK MI? MAHKEMEYE ERİŞİM ÖNÜNDE BİR ENGEL Mİ?

Cilt: 6 Sayı: 1 23 Ocak 2024
PDF İndir
TR EN

VERGİ ANLAŞMAZLIKLARININ ÖNLENMESİ VE ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ: MÜKELLEFLERE TANINAN BİR HAK MI? MAHKEMEYE ERİŞİM ÖNÜNDE BİR ENGEL Mİ?

Öz

Türk vergi hukuku uygulamasında verginin kanuniliği ilkesi gereği vergiler, kanunla konulup, değiştirilmekte veya kaldırılmakta; vergileme temel olarak mükellefin beyanına dayalı olarak yapılmaktadır. Her ne kadar vergilemede kanunilik ilkesi ve beyana dayalı vergileme esas ise de mükelleflerin daha az vergi ödeme açısından vergiden kaçınma çabaları yanında başta kanunlar olmak üzere mevzuatın mükellefler ya da idare tarafından farklı anlaşılması, yorumlanması veya uygulanması da söz konusu olabilmektedir. Bu nedenle idarenin beyanlar üzerinde denetim yetkisi olması yanında mükelleflere de vergileme ile ilgili bir kısım uygulamalar nedeniyle idari veya yargısal olmak üzere farklı haklar da tanınmıştır. İdarenin tüm eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açık olduğundan vergileme sürecinde de idari işlemlerde nihai çözüm yol ve yeri yargısal başvurudur. Ancak yargı yoluna gidilmeden önce ya da yargı süreci devam ederken mükelleflerin taleplerine bağlı olarak bir kısım idari çözümler yanında henüz herhangi bir uyuşmazlık yok iken uyuşmazlığa meydan vermemek için de idari başvuru yolları bulunmaktadır. Vergileme işlem ve aşamalarında mükelleflere tanınan haklar birçok şekilde sınıflandırılabilirse de biz bu çalışmada; olası bir anlaşmazlık doğmasının önlenmesi, anlaşmazlık doğmuşsa bunun yargıya intikali öncesi çözümü ya da yargıya intikal eden bir uyuşmazlığın idari yollardan sonlandırılması ile ilgili mükellef hakları şeklinde sınırlı olarak ele alacağız. Bu anlamda aşağıda öncelikle her bir müessese kısaca ele alınmış ve ilgili bölüm sonlarında bunların kullanımımın yargıya erişim hakkı yönünden bir kısıtlama yaratıp yaratmadığı değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acar, Zeynep Sena: Türk Vergi Hukukunda Tarh, Yetkin Yayınları, Ankara, 2023.
  2. Ağar, Serkan: “Adil Yargılanma Hakkı Perspektifinden 4811 sayılı Vergi Barışı Yasası”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Sayı: 59, 2005.
  3. Akdoğan, Abdurrahman: Kamu Maliyesi, 10. Baskı, Gazi Kitabevi, Ankara, 2005 (Kamu Maliyesi).
  4. Akdoğan, Abdurrahman: Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi, 15. Baskı, Gazi Kitabevi, Ankara, 2021 (Vergi Hukuku).
  5. Akın Basa, Yeliz Neslihan: Vergi Hukukunda Tahakkuk, Türkmen Kitabevi, İstanbul, 2023.
  6. Akıncı, Müslüm: İdari Yargıda Adil Yargılama Hakkı, Turhan Kitabevi, Ankara, 2008.
  7. Aksoy, Şerafettin: Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi, 6. Bası, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2010.
  8. Akyılmaz, Bahtiyar/ Sezginer, Murat/ Kaya, Cemil: Türk İdare Hukuku, 15. Baskı, Savaş Yayınevi, Ankara, 2022.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

23 Ocak 2024

Gönderilme Tarihi

31 Ağustos 2023

Kabul Tarihi

12 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 6 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Şentürk, E. (2024). VERGİ ANLAŞMAZLIKLARININ ÖNLENMESİ VE ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ: MÜKELLEFLERE TANINAN BİR HAK MI? MAHKEMEYE ERİŞİM ÖNÜNDE BİR ENGEL Mİ? Yaşar Hukuk Dergisi, 6(1), 103-197. https://izlik.org/JA42BK72CS
AMA
1.Şentürk E. VERGİ ANLAŞMAZLIKLARININ ÖNLENMESİ VE ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ: MÜKELLEFLERE TANINAN BİR HAK MI? MAHKEMEYE ERİŞİM ÖNÜNDE BİR ENGEL Mİ? Yaşar Hukuk Dergisi. 2024;6(1):103-197. https://izlik.org/JA42BK72CS
Chicago
Şentürk, Ege. 2024. “VERGİ ANLAŞMAZLIKLARININ ÖNLENMESİ VE ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ: MÜKELLEFLERE TANINAN BİR HAK MI? MAHKEMEYE ERİŞİM ÖNÜNDE BİR ENGEL Mİ?”. Yaşar Hukuk Dergisi 6 (1): 103-97. https://izlik.org/JA42BK72CS.
EndNote
Şentürk E (01 Ocak 2024) VERGİ ANLAŞMAZLIKLARININ ÖNLENMESİ VE ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ: MÜKELLEFLERE TANINAN BİR HAK MI? MAHKEMEYE ERİŞİM ÖNÜNDE BİR ENGEL Mİ? Yaşar Hukuk Dergisi 6 1 103–197.
IEEE
[1]E. Şentürk, “VERGİ ANLAŞMAZLIKLARININ ÖNLENMESİ VE ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ: MÜKELLEFLERE TANINAN BİR HAK MI? MAHKEMEYE ERİŞİM ÖNÜNDE BİR ENGEL Mİ?”, Yaşar Hukuk Dergisi, c. 6, sy 1, ss. 103–197, Oca. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA42BK72CS
ISNAD
Şentürk, Ege. “VERGİ ANLAŞMAZLIKLARININ ÖNLENMESİ VE ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ: MÜKELLEFLERE TANINAN BİR HAK MI? MAHKEMEYE ERİŞİM ÖNÜNDE BİR ENGEL Mİ?”. Yaşar Hukuk Dergisi 6/1 (01 Ocak 2024): 103-197. https://izlik.org/JA42BK72CS.
JAMA
1.Şentürk E. VERGİ ANLAŞMAZLIKLARININ ÖNLENMESİ VE ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ: MÜKELLEFLERE TANINAN BİR HAK MI? MAHKEMEYE ERİŞİM ÖNÜNDE BİR ENGEL Mİ? Yaşar Hukuk Dergisi. 2024;6:103–197.
MLA
Şentürk, Ege. “VERGİ ANLAŞMAZLIKLARININ ÖNLENMESİ VE ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ: MÜKELLEFLERE TANINAN BİR HAK MI? MAHKEMEYE ERİŞİM ÖNÜNDE BİR ENGEL Mİ?”. Yaşar Hukuk Dergisi, c. 6, sy 1, Ocak 2024, ss. 103-97, https://izlik.org/JA42BK72CS.
Vancouver
1.Ege Şentürk. VERGİ ANLAŞMAZLIKLARININ ÖNLENMESİ VE ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ: MÜKELLEFLERE TANINAN BİR HAK MI? MAHKEMEYE ERİŞİM ÖNÜNDE BİR ENGEL Mİ? Yaşar Hukuk Dergisi [Internet]. 01 Ocak 2024;6(1):103-97. Erişim adresi: https://izlik.org/JA42BK72CS