Laparoskopik Kolesistektomi Sonrası Ağrı Yönetiminde Kullanılan Non-Farmakolojik Yaklaşımlar: Lisansüstü Tezlerin Sistematik İncelemesi

Dilek Öztürk; Sümeyra Aksoy Kılıç; Zeynep Turhan

TR EN

Laparoskopik Kolesistektomi Sonrası Ağrı Yönetiminde Kullanılan Non-Farmakolojik Yaklaşımlar: Lisansüstü Tezlerin Sistematik İncelemesi

Öz

Amaç: Bu çalışma, laparoskopik kolesistektomi sonrası ağrı yönetiminde kullanılan non-farmakolojik yaklaşımlar ile ilgili hemşirelik alanında yapılmış lisansüstü tezleri incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Çalışma, 01-20 Ekim 2025 tarihleri arasında “Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Ulusal Tez Merkezi” veri tabanı üzerinde gerçekleştirilmiştir. "Laparoskopik kolesistektomi", "ağrı", "masaj" ve "gevşeme" anahtar kelimeleriyle yapılan taramada hemşirelik alanında, erişime açık, tam metni bulunan ve randomize kontrollü deneysel nitelikteki tezler incelenmiştir. Ulaşılan 62 tezden kriterleri karşılayan 22 lisansüstü tez çalışmaya dahil edilmiş, veriler sayı ve yüzde olarak sunulmuştur. Bulgular: İncelenen tezlerin 2007–2025 yılları arasında yapıldığı, %50’sinin doktora tezi olduğu ve örneklem sayılarının 39–188 arasında değiştiği belirlenmiştir. Tezlerin %62,5’inde ağrı değerlendirmesinde Görsel Kıyaslama Ölçeği kullanılmış, dokuz farklı non-farmakolojik yöntem uygulanmıştır. Bu yöntemler arasında en sık masaj ve akupresürün tercih edildiği görülmüştür. Sonuç: Araştırma sonuçları, non-farmakolojik yöntemlerin laparoskopik kolesistektomi sonrası ağrıyı azalttığını ve analjezik ihtiyacını düşürdüğünü göstermektedir. Bu nedenle, bu yöntemlerin klinik uygulamalara dahil edilmesi ve alanda nitelikli çalışmaların artırılması önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Ağrı yönetimi, Farmakolojik olmayan yöntemler, Hemşirelik, Laparoskopik kolesistektomi

Non-Pharmacological Approaches Used in Pain Management After Laparoscopic Cholecystectomy: A Systematic Review of Postgraduate Theses

Öz

Aim: This study aimed to review postgraduate nursing theses focusing on non-pharmacological methods used for pain management after laparoscopic cholecystectomy. Method: The study was conducted between October 1 and 20, 2025, using the database of the National Thesis Center of the Council of Higher Education. Theses were identified using the keywords “laparoscopic cholecystectomy,” “pain,” “massage,” and “relaxation.” Inclusion criteria were being conducted in the field of nursing, having open access and full-text availability, and being designed as randomized controlled trials. Of the 62 theses initially identified, 22 postgraduate theses that met the inclusion criteria were included in the study. Data were analyzed and presented as numbers and percentages. Results: The reviewed theses were conducted between 2007 and 2025, with 50% being doctoral dissertations. Sample sizes ranged from 39 to 188 participants. The Visual Analogue Scale was used for pain assessment in 62.5% of the studies. A total of nine different non-pharmacological methods were identified, with massage and acupressure being the most frequently used interventions. Conclusion: The findings indicate that non-pharmacological methods are effective in reducing pain and decreasing analgesic requirements following laparoscopic cholecystectomy. Therefore, integrating these methods into clinical practice and increasing the number of high-quality studies in this field would contribute significantly to postoperative pain management.

Anahtar Kelimeler

Pain management, Non-pharmacological methods, Nursing, Laparoscopic cholecystectomy

Destekleyen Kurum

yoktur

Proje Numarası

yok

Etik Beyan

yoktur

Teşekkür

yoktur

Kaynakça

1. Abdallah HS, Sedky MH, Sedky ZH. The difficult laparoscopic cholecystectomy: A narrative review. BMC Surg. 2025;25(1):156:1-17. doi:10.1186/s12893-025-02847-3
2. Asad U, Wang CF, Jones MW. Laparoscopic cholecystectomy. In: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025. Available from: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ NBK448145/
3. Sadeghi N, Salari N, Jalali R. Effect of multimedia education on anxiety and pain in patients undergoing laparoscopic cholecystectomy: A Solomon four-group randomized controlled trial. Sci Rep. 2025;15(1):1-12:9357. doi:10.1038/s41598-024- 77207-x
4. Kılınç T, Karaman Özlü Z. Effect of acupressure application on patients’ nausea, vomiting, pain, and sleep quality after laparoscopic cholecystectomy: A randomized placebo-controlled study. Explore (NY). 2024;20(1):44-52. doi:10.1016/j. explore.2022.11.004
5. Yaprak M, Doğru V, Mesci A, Akbaş M. Laparoskopik kolesistektomi sonrası ağrı yönetimi. Akdeniz Tıp Derg. 2019;5(2):336-341.
6. Tang X, Qu S. The impact of acupuncture on pain intensity, nausea, and vomiting for laparoscopic cholecystectomy: A meta-analysis study. Surg Laparosc Endosc Percutan Tech. 2025;35(1):1-5:e1349. doi:10.1097/SLE.0000000000001349
7. Niyonkuru E, Iqbal MA, Zhang X, Ma P. Complementary approaches to postoperative pain management: A review of nonpharmacological interventions. Pain Therapy. 2025;14(1):121- 144. doi:10.1007/s40122-024-00688-1
8. Komann M, Weinmann C, Schwenkglenks M, Meissner W. Non-Pharmacological Methods and Post-Operative Pain Relief: An Observational Study. Anesth Pain Med. 2019;9(2):e84674. doi:10.5812/aapm.84674
9. Yaban, Z. S. Usage of non-pharmacologic methods on postoperative pain management by nurses: Sample of Turkey. International Journal of Caring Sciences, (2019);12(1): 529-541.
10. Çalık E. Laparoskopik kolesistektomi öncesi öğretimin ameliyat sonrası solunum konforu, ağrı ve memnuniyete etkisi [Yüksek lisans tezi]. Afyon: Afyon Kocatepe Üniversitesi; 2007. [Erişim tarihi Ekim 2025]. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/ UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=Kiaa22KOr9dk_85gHf58JA

11. Taşdemir N. Gevşeme tekniği, aromaterapi ve her iki yöntemin birlikte uygulanmasının ameliyat sonrası ağrıya etkisi [Doktora tezi]. İzmir: Ege Üniversitesi; 2012. [Erişim tarihi Ekim 2025]. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ tezDetay.jsp?id=BeE8B0Tj9aS6oRVKmgFFcw
12. Yılmaz Şahin S. Laparoskopik kolesistektomi öncesi P6 noktasına akupresür uygulamasının ameliyat sonrası bulantı kusma üzerine etkisi: Randomize kontrollü klinik çalışma [Doktora tezi]. Ankara: GATA; 2016. [Erişim tarihi Ekim 2025]. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ tezDetay.jsp?id=Z4arY_-vHP2MQLtsum6xYw
13. Urcanoğlu ÖB. Laparoskopik kolesistektomi ameliyatı olan hastalarda sakız çiğnemenin barsak motilitesine, erken mobilizasyona, ameliyat sonrası ağrıya ve erken taburculuğa etkisi [Yüksek lisans tezi]. Tekirdağ: Namık Kemal Üniversitesi; 2017. [Erişim tarihi Ekim 2025]. Erişim adresi: https://tez. yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=M97FCDFIFppiSePISqkbA
14. Koraş K. Laparoskopik kolesistektomi cerrahisinde ayak masajının ameliyat sonrası ağrı ve kaygı düzeyine etkisi [Doktora tezi]. Erzurum: Atatürk Üniversitesi; 2018. [Erişim tarihi Ekim 2025]. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ tezDetay.jsp?id=ubj-SptquztatvvEUrXnA&no=IuO66d749JHm 3mc_48L8gg
15. Abdullayev A. Laparoskopik kolesistektomi sonrası hastalara yapılan ayak masajının ağrı ve anksiyete düzeyine etkisi [Doktora tezi]. İstanbul: İstanbul ÜniversitesiCerrahpaşa; 2019. [Ekim 2025]. Erişim adresi: https://tez. yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=lljJ7Mod0qU6xs6aMMoBw&no=fSUPfEaeUtl63l5_NCi25w
16. Anuş Topdemir E. Laparoskopik kolesistektomi sonrası akupresür ve reiki uygulamasının hastaların ağrı ve konfor düzeyine etkisi [Doktora tezi]. Malatya: İnönü Üniversitesi; 2019. [Erişim tarihi Ekim 2025]. Erişim adresi: https://tez. yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=qUY-esQ_dbI5 bUK0SIPLw&no=78Ll-6Ekz6J-MLCYmkFQlQ
17. Karaman A. Akupresürün laparoskopik kolesistektomi sonrası gastrointestinal fonksiyonlara etkisi [Doktora tezi]. İstanbul: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa; 2019. [Erişim tarihi Ekim 2025]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay. j s p ? i d = r t F g r Q a j x r G f K a v c e b E 3 a A & n o = z s S J hazZYgZAUmwD9yS3Lw
18. Başar SN. Laparoskopik kolesistektomide erken mobilizasyonun hastanın karın ağrısı ve konfor düzeyine etkisi [Yüksek lisans tezi]. Erzurum: Atatürk Üniversitesi; 2020. [Erişim tarihi Ekim 2025]. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/ UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=k9Tbj0ej0BxIuzOfiggr4Q
19. Kılınç T. Laparoskopik kolesistektomi sonrası hastalara akupresür uygulamanın bulantı kusma ağrı ve uyku kalitesine etkisi [Doktora tezi]. Erzurum: Atatürk Üniversitesi; 2020.[Erişim tarihi Ekim 2025]. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay. jsp?id=SY7PNebPASoH1CfSnxE9HA
20. Soylu D. Laparoskopik kolesistektomi sonrası uygulanan akupresin gastrointestinal sistem fonksiyonları üzerine etkisi [Doktora tezi]. Kayseri: Erciyes Üniversitesi; 2020. [Erişim tarihi Ekim 2025]. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay. jsp?id=MZ1naqE8yc2Szn0XT8UD-w
21. Bahçeli A. Laparoskopik kolesistektomi cerrahisinde hipotermiyi önlemeye yönelik hastalara uygulanan farklı ısıtma yöntemlerinin ağrı konfor ve bazı fizyolojik parametreler üzerine etkisi [Doktora tezi]. Erzurum: Atatürk Üniversitesi; 2021. [Erişim tarihi Ekim 2025]. Erişim adresi: https://tez. yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=-vOmyP1jE_ wQO4wayBrBKQ
22. Duran MK. Laparoskopik kolesistektomi sonrası hastalara yapılan omuz masajının omuz ağrısı ve uyku kalitesine etkisi [Yüksek lisans tezi]. İstanbul: Maltepe Üniversitesi; 2021.[Erişim tarihi Ekim 2025]. Erişim adresi: https://tez.yok. gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=wuhjbaN_MU_ uHFMHSTyKIQ
23. Aktaş Ünlü H. Laparoskopik kolesistektomide intraoperatif ısıtmanın postoperatif ağrı ve konfor düzeyleri üzerine etkisi [Yüksek lisans tezi]. Aydın: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi; 2022. [Erişim tarihi Ekim 2025]. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay. jsp?id=cDYTozteO9cemphdrqgVYg
24. Okcul İ. Laparoskopik kolesistektomi ameliyatı olacak hastalarda erken mobilizasyonun ağrı ve iyileşmeye etkisi [Yüksek lisans tezi]. Kars: Kafkas Üniversitesi; 2022. [Erişim tarihi Ekim 2025]. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ tezDetay.jsp?id=wO7L7QPIwytebdxnvWBeEw
25. Doğan Kırtıloğlu H. Laparoskopik kolesistektomi sonrası uygulanan progresif gevşeme egzersizlerinin ağrı, bulantı ve kusma üzerine etkisi [Yüksek lisans tezi]. Mersin: Mersin Üniversitesi; 2023. [Erişim tarihi Ekim 2025]. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay. jsp?id=GNNWsmBIBNnkxn4T2K77qQ
26. Zorer Yılmaz Ş. Laparoskopik kolesistektomi uygulanan hastalarda progresif gevşeme egzersizlerinin ağrıya ve bağırsak hareketlerine etkisinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Erzurum: Atatürk Üniversitesi; 2024. [Erişim tarihi Ekim 2025]. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ tezDetay.jsp?id=hmVknCuhqSsqrY86rsgI6w
27. Şengül M. Laparoskopik kolesistektomi ameliyatı sonrası makine tabanlı ve manuel uygulanan el masajının ağrı, anksiyete ve gastrointestinal sistem fonksiyonlarına etkisi [Yüksek lisans tezi]. Bartın: Bartın Üniversitesi; 2024. [Erişim tarihi Ekim 2025]. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ tezDetay.jsp?id=wIZqct8X7d4QmWnO4esKfQ&no=s b8Y9B1zyH1W5a6q8SBOug
28. Kurt E. Laparoskopik kolesistektomi sonrası pranayama ve derin nefes egzersizlerinin omuz ağrısı ve uyku kalitesine etkisi [Yüksek lisans tezi]. Erzurum: Atatürk Üniversitesi; 2025.[Erişim tarihi Ekim 2025]. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay. jsp?id=nPO65PPKxAepFoLsjpwrTw
29. Dinçer B. Laparoskopik kolesistektomi ameliyatı sonrası uygulanan progresif gevşeme egzersizlerinin; ağrı şiddeti, fizyolojik parametreler, anksiyete ve taburculuğa etkisi [Yüksek lisans tezi]. Bartın: Bartın Üniversitesi; 2025. [Erişim tarihi Ekim 2025]. Erişim adresi: https://tez.yok.gov. tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=ybwPEJTtknQhPgCK1v6CA
30. Çınaroğlu NS. Kolesistektomi ameliyatı öncesi ve sonrasında uygulanan ayak masajının kaygı, ağrı ve konfor düzeyine etkisi [Doktora tezi]. İstanbul: Sağlık Bilimleri Üniversitesi; 2025. 2025. [Erişim tarihi Ekim 2025]. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay. jsp?id=LkzWshE7zZjehZXVIFVr0Q
31. Serbest Baz AN. Laparoskopik kolesistektomi sonrası 4-7-8 nefes tekniği kullanımının ameliyat sonrası omuz ağrısı ve solunum fonksiyon testlerine etkisi [Doktora tezi]. Mersin: Mersin Üniversitesi; 2025. 2025. [Erişim tarihi Ekim 2025]. Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay. jsp?id=cFjVKps54azSrNAeEpq3dA
32. Lei T, Peng Y, Liu Y, Xie Y, Wang J. Effectiveness of Non-Pharmacological Interventions for Pain Management After Laparoscopic Cholecystectomy: A Systematic Review and Network Meta-Analysis. J Pain Res. 2025 Dec 20;18:6933- 6946. doi: 10.2147/JPR.S566145. PMID: 41451261; PMCID: PMC12730148.
33. Gündüz CS, Çalışkan N. Ağrı kontrolünde uygulanan non-farmakolojik yöntemler: Etkinliği hakkındaki kanıtlar yeterli mi? Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Derg. 2018;1(2):76- 81. doi:10.5336/jtracom.2018-6064
34. Bozkul G, Karakul A. Postoperatif dönemde uygulanan masajın ağrı üzerindeki etkisi ile ilgili yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Black Sea J Health Sci. 2023;6(1):189-195. doi:10.19127/bshealthscience.1163151
35. Anwar Aly A, Mohamed Abdelhamed H, Elsayed Shrief S, Tawfik Elmanzalawy S, Ebrahim El Tahry S. Effect of foot massage on pain and anxiety levels among patients underwent laparoscopic cholecystectomy. Egypt J Health Care. 2022;13(3):605-614. doi:10.21608/ejhc.2022.254054
36. Chen J, Zhang P, Wei Y, Zhou L, Xiao X, Wan X. Analgesic efficacy of foot and hand massage for laparoscopic cholecystectomy: A meta-analysis. Phys Med Rehabil Kurortmed. 2025;35(2):83-89. doi:10.1055/a-2132-6691
37. Cheng Y, Zhou X, Wang G. The efficacy of foot massage for pain relief of laparoscopic cholecystectomy: A meta-analysis study. Surg Laparosc Endosc Percutan Tech. 2023;33(3):286- 290. doi:10.1097/SLE.0000000000001169
38. Balaban D, Yayla A. The effects of acupressure applied after bariatric surgery on gastrointestinal functions, pain, and anxiety. Obes Surg. 2025;35(7):2518-2527. doi:10.1007/ s11695-025-07768-x
39. Zohourparvaz MS, Taghanaki HB, Moghadam MG, Vagharseyyedin SA. Comparison of the effects of body acupressure and ear acupressure on shoulder pain in Iranian patients undergoing laparoscopic cholecystectomy: A randomized controlled trial. Tradit Integr Med. 2023;8(3):370- 378. doi:10.18502/tim.v8i4.14485
40. Lee TKW, Chang JR, Hao D, Fu SN, Wong AYL. The effectiveness of auricular acupressure on chronic musculoskeletal pain: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. J Integr Complement Med. 2025;31(1):25-35. doi:10.1089/jicm.2023.0630
41. Rady SE, El-Deeb HAAEM. Effect of progressive muscle relaxation technique on post-operative pain and quality of recovery among patients with abdominal surgeries. Egypt J Health Care. 2020;11(4):566-581. doi:10.21608/ ejhc.2020.152563
42. Kulakaç N, Sayılan AA. Impact of preoperative progressive relaxation exercises on postoperative pain, comfort, and recovery: A randomized controlled trial. Holist Nurs Pract. 2025;39(6):356-363. doi:10.1097/HNP.0000000000000702
43. Arlı ŞK. Nonpharmacological pain management methods used by post-operative patients: A cross-sectional study. J Perioper Nurs. 2023;36(4):36-41. doi:10.26550/2209- 1092.1284
44. Duru P, Örsal Ö, Şara Y, Köşgeroğlu N. Effects of music assisted progressive relaxation exercises on postoperative sleep quality and pain intensity: A quasi-experimental controlled study. J Turk Sleep Med. 2022;9(3):244-253. doi:10.4274/jtsm. galenos.2022.75046
45. Fan M, Chen Z. A systematic review of nonpharmacological interventions used for pain relief after orthopedic surgical procedures. Exp Ther Med. 2020 Nov;20(5):36. doi: 10.3892/etm.2020.9163. PMID: 32952627; PMCID: PMC7480131.
46. Kazak A, Özkaraman A. The effect of progressive muscle relaxation exercises on pain on patients with sickle cell disease: Randomized controlled study. Pain Manag Nurs. 2021;22(2):177-183. doi:10.1016/j.pmn.2020.02.069
47. Karagöz O, Sayılan AA. The effect on pain and anxiety of a breathing exercise applied following laparoscopic cholecystectomy: A randomized controlled study. Brain Behav Immun Integr. 2023;2:100008. doi:10.1016/j.bbii.2023.100008
48. Eskimez Z, Keskin A, Kurt E, Özbarlas HS, Tekin M, Kundakçı B. 4-7-8 Breathing Techniques Make It Possible to Reduce Pain Associated With Total Knee Arthroplasty: A New Technique in Respiratory Exercises. J Perianesth Nurs. 2026 Feb;41(1):48-53. doi: 10.1016/j.jopan.2025.04.009 PMID: 40742342.
49. Çiftçi H, Korkut S, Karaca S. The effect of breathing exercise with incentive spirometer on pain, anxiety, comfort, and physiological parameters before and after cardiac surgery: A randomized controlled experimental study. J Perianesth Nurs. 2025;40(6):1460-1468. doi:10.1016/j.jopan.2025.02.005
50. Cefalì A, Santini D, Lopez G, Maselli F, Rossettini G, Crestani M, Lullo G, Young I, Dunning J, de Abreu RM, Mourad F. Effects of Breathing Exercises on Neck Pain Management: A Systematic Review with Meta-Analysis. J Clin Med. 2025 Jan 22;14(3):709. doi: 10.3390/jcm14030709. PMID: 39941380; PMCID: PMC11818914.
51. Putra K, Widodo D, Sulastyawati, Marsaid. The effect of early mobilization on pain levels in post-laparotomy surgery patients in the surgical inpatient room. Indones J Appl Health. 2025;2(1):22-31. e-ISSN: 3063-3273. https://doi.org/10.31290/ ijah.v2i1.5439
52. Koçoğlu Ağca MD, Karahan E. The effect of early mobilization on pain and mobility levels in patients undergoing total knee prosthesis. J Perianesth Nurs. 2025;40(4):930-937. doi:10.1016/j.jopan.2024.10.008
53. Aktaş D, Arslan MT. Benign abdominal jinekolojik cerrahi sonrası erken mobilizasyonun ağrı düzeyi ve yara iyileşmesine etkisi: Randomize kontrollü deneysel çalışma. Ordu Univ J Nurs Stud. 2025;8(3):468-477. doi:10.38108/ ouhcd.1465374
54. Çiftci C, Kara I, Büyükcavlak M, Aslanlar E. Effect of perioperative active warming on postoperative pain and shivering in preschool pediatric patients: A randomized controlled trial. Indian Pediatr. 2024;61(9):829-834. doi:10.1007/s13312-024- 3275-0
55. Su SF, Nieh HC. Efficacy of forced-air warming for preventing perioperative hypothermia and related complications in patients undergoing laparoscopic surgery: A randomized controlled trial. Int J Nurs Pract. 2018;24(5):e12660. doi:10.1111/ ijn.12660 PMID: 29682865.
56. Wang X, Su W, Yuqing M, Ge H, Chang W, Ma G, Meng Y. Effectiveness of Forced-air Warming in Preventing Hypothermia During Laparoscopic Surgery: A RCT Metaanalysis. J Perianesth Nurs. 2026 Feb;41(1):215-224. doi: 10.1016/j.jopan.2025.05.023. Epub 2025 Oct 31. P M I D : 41171254.
57. Balki I, Khan JS, Staibano P, Duceppe E, Bessissow A, Sloan EN, et al. Effect of perioperative active body surface warming systems on analgesic and clinical outcomes: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Anesth Analg. 2020;131(5):1430-1443. doi:10.1213/ ANE.0000000000005145
58. Zheng B, He H, Yan H, Wu L. Effect of comprehensive warming measures on reducing limb pain during recovery from anaesthesia in patients undergoing laparoscopic cholecystectomy: A retrospective study. Ann Ital Chir. 2025;96(10):1315-1321. doi:10.62713/aic.4335
59. Akutay S, Döner A, Ceyhan Ö, Baykan M, Saz A. Aromatherapy improves pain, sleep and physiological parameters in laparoscopic cholecystectomy patients: A singleblind, parallel group, randomized controlled trial. Chin J Integr Med. 2025. doi:10.1007/s11655-025-3823-z
60. Gazerani A, Sarchahi Z, Hosseini SS, Lakziyan R, Abavisani M. The effect of inhalation aromatherapy of geranium on pain and physiological indices after appendectomy: A doubleblind randomized clinical trial. Int J Surg Open. 2021;28:44-49. doi:10.1016/j.ijso.2020.12.004
61. Bianchi FB, de Oliveira Faria MF, Oliveira RA, de Brito Poveda V, Rizzo Gnatta J. Effect of aromatherapy for postoperative pain management in the postanesthesia recovery room: A systematic review. J Perianesth Nurs. 2025;40(4):1016- 1023.e2. doi:10.1016/j.jopan.2024.09.011
62. Lee J, Hur MH. The effects of aroma essential oil inhalation on stress, pain, and sleep quality in laparoscopic cholecystectomy patients: A randomized controlled trial. Asian Nurs Res. 2022;16(1):1-8. doi:10.1016/j.anr.2021.11.002
63. Abbaszadeh R, Tabari F, Taherian K, Torabi S. Lavender aromatherapy in pain management: A review. Pharmacophore. 2017;8(3):50-54.
64. Şişman H, Bildirici Ç, Akçam Atılgan T. Effect of Reiki on Surgical Fear and Anxiety in Cholecystectomy Patients: A Randomized Controlled Trial. J Holist Nurs. 2025:8980101251324696. doi: 10.1177/08980101251324696. PMID: 40151965.
65. FSH MH, J U, Dsouza SN. Reiki: A complementary therapy for managing pain and anxiety in children undergoing surgery. J Posit Sch Psychol. 2022;6(10):3940-3949.
66. Sorel JC, Overvliet GM, Gademan MGJ, den Haan C, Honig A, Poolman RW. The influence of perioperative interventions targeting psychological distress on clinical outcome after total knee arthroplasty. Rheumatol Int. 2020;40(12):1961- 1986. doi:10.1007/s00296-020-04644-y
67. Utli H, Yağmur Y. The effects of reiki and back massage on women’s pain and vital signs post-abdominal hysterectomy: A randomized controlled trial. Explore (NY). 2022;18(4):467- 474. doi:10.1016/j.explore.2021.07.004
68. Li C, Nair A, Zhu XM, Leung M, Leung G, Catapano J, et al. The effects of gum chewing in the postoperative period: A systematic review and meta-analysis. ANZ J Surg. 2025;95(7- 8):1320-1328. doi:10.1111/ans.70238

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Dilek Öztürk
0000-0002-1698-8784
Türkiye

Sümeyra Aksoy Kılıç ^*
0009-0002-5206-6979
Türkiye

Zeynep Turhan
0000-0001-5032-5549
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

23 Şubat 2026

Kabul Tarihi

23 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA24BY49CS

APA

Öztürk, D., Aksoy Kılıç, S., & Turhan, Z. (2026). Laparoskopik Kolesistektomi Sonrası Ağrı Yönetiminde Kullanılan Non-Farmakolojik Yaklaşımlar: Lisansüstü Tezlerin Sistematik İncelemesi. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences, 7(2), 80-92. https://izlik.org/JA24BY49CS

AMA

1.Öztürk D, Aksoy Kılıç S, Turhan Z. Laparoskopik Kolesistektomi Sonrası Ağrı Yönetiminde Kullanılan Non-Farmakolojik Yaklaşımlar: Lisansüstü Tezlerin Sistematik İncelemesi. JMS. 2026;7(2):80-92. https://izlik.org/JA24BY49CS

Chicago

Öztürk, Dilek, Sümeyra Aksoy Kılıç, ve Zeynep Turhan. 2026. “Laparoskopik Kolesistektomi Sonrası Ağrı Yönetiminde Kullanılan Non-Farmakolojik Yaklaşımlar: Lisansüstü Tezlerin Sistematik İncelemesi”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 7 (2): 80-92. https://izlik.org/JA24BY49CS.

EndNote

Öztürk D, Aksoy Kılıç S, Turhan Z (01 Nisan 2026) Laparoskopik Kolesistektomi Sonrası Ağrı Yönetiminde Kullanılan Non-Farmakolojik Yaklaşımlar: Lisansüstü Tezlerin Sistematik İncelemesi. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 7 2 80–92.

IEEE

[1]D. Öztürk, S. Aksoy Kılıç, ve Z. Turhan, “Laparoskopik Kolesistektomi Sonrası Ağrı Yönetiminde Kullanılan Non-Farmakolojik Yaklaşımlar: Lisansüstü Tezlerin Sistematik İncelemesi”, JMS, c. 7, sy 2, ss. 80–92, Nis. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24BY49CS

ISNAD

Öztürk, Dilek - Aksoy Kılıç, Sümeyra - Turhan, Zeynep. “Laparoskopik Kolesistektomi Sonrası Ağrı Yönetiminde Kullanılan Non-Farmakolojik Yaklaşımlar: Lisansüstü Tezlerin Sistematik İncelemesi”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 7/2 (01 Nisan 2026): 80-92. https://izlik.org/JA24BY49CS.

JAMA

1.Öztürk D, Aksoy Kılıç S, Turhan Z. Laparoskopik Kolesistektomi Sonrası Ağrı Yönetiminde Kullanılan Non-Farmakolojik Yaklaşımlar: Lisansüstü Tezlerin Sistematik İncelemesi. JMS. 2026;7:80–92.

MLA

Öztürk, Dilek, vd. “Laparoskopik Kolesistektomi Sonrası Ağrı Yönetiminde Kullanılan Non-Farmakolojik Yaklaşımlar: Lisansüstü Tezlerin Sistematik İncelemesi”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences, c. 7, sy 2, Nisan 2026, ss. 80-92, https://izlik.org/JA24BY49CS.

Vancouver

1.Dilek Öztürk, Sümeyra Aksoy Kılıç, Zeynep Turhan. Laparoskopik Kolesistektomi Sonrası Ağrı Yönetiminde Kullanılan Non-Farmakolojik Yaklaşımlar: Lisansüstü Tezlerin Sistematik İncelemesi. JMS [Internet]. 01 Nisan 2026;7(2):80-92. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24BY49CS

Laparoskopik Kolesistektomi Sonrası Ağrı Yönetiminde Kullanılan Non-Farmakolojik Yaklaşımlar: Lisansüstü Tezlerin Sistematik İncelemesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Non-Pharmacological Approaches Used in Pain Management After Laparoscopic Cholecystectomy: A Systematic Review of Postgraduate Theses

Öz

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Proje Numarası

Etik Beyan

Teşekkür

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster