Research Article

MADDE BAĞIMLILIĞI ÖNLEME PROGRAMININ ERGENLERİN ÖZ YETERLİK ALGISINA ETKİSİ

Volume: 4 Number: 2 August 29, 2023
EN TR

MADDE BAĞIMLILIĞI ÖNLEME PROGRAMININ ERGENLERİN ÖZ YETERLİK ALGISINA ETKİSİ

Abstract

Giriş: Ergenler madde bağımlılığı yönünden en riskli grupta yer almaktadır. Amaç: Bu çalışma ergenlere uygulanan madde bağımlılığı önleme programının ergenlerin madde bağımlılığından korunmada öz-yeterliğinin yükselmesinde etkisi olup olmadığının değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Yöntem: Araştırma ön test son test kontrol grubu olmayan yarı deneysel bir çalışmadır. Örneklem grubunu 25.11.2019-27.12.2019 tarihleri arasında Türkiye’nin güneyinde bir Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencileri oluşturdu (n=153). Verilerin toplanmasında Anket Formu ve Ergenler İçin Madde Bağımlılığından Korunma Öz-Yeterlik Ölçeği kullanıldı. Biri 96 diğeri 100 katılımcıdan oluşan iki öğrenci grubuna ikişer oturumdan oluşan eğitimler düzenlendi. Verilerin analizinde Shapiro-Wilk testi, sayı, yüzde, ortalama ve Wilcoxon testi kullanıldı. Bulgular: Yaş aralığı 14-18, yaş ortalaması 15.61±0.90 olan ergenlerin %66.7’si kızdır. Ergenlerin uyuşturucu/uyarıcı maddelerden uzak durma puan ortalamaları 4.52±0.81’den 4.66±0.65’e; baskı altında iken uyuşturucu/uyarıcı maddelerden uzak durma puan ortalamaları 4.58±0.87’den 4.70±0.73’e; uyuşturucu/uyarıcı maddeler konusunda yardım arama puan ortalamaları 4.17±1.10’dan 4,34±0.96’ya; uyuşturucu/uyarıcı maddeler konusunda arkadaşına destek olma puan ortalamaları 4.21±1.01’den 4.46±0.86’ya ve ölçek toplam puan ortalaması 101.89±18.12’den 105.45±14.87’ye yükselmiş ve istatistiksel olarak anlamlı bir artış bulundu. Sonuç: Ergenlere madde bağımlılığından koruma programı kapsamında verilen eğitimin madde bağımlılığından korunmaya ilişkin öz-yeterliklerini yükselttiği bulundu. Daha büyük örneklem gruplarında ergenleri madde bağımlılığından korunmaya yönelik eğitimlerin verilmesi, eğitimlerde drama ve bilgisayar destekli öğretim yöntemlerinin kullanılması önerilmektedir.

Keywords

References

  1. 1. Yiğit R. Çocukluk dönemlerinde büyüme ve gelişme. Adana: Çukurova Nobel Tıp; 2020.
  2. 2. Çavuşoğlu H. Çocuk sağlığı hemşireliği. Ankara: Sistem Ofset Yayıncılık; 2019 p.106.
  3. 3. Şahin Ş, Özçelik ÇÇ. Ergenlik dönemi ve sosyalleşme. Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi 2016;5(1):42-49.
  4. 4. Avcı D, Tarı Selçuk K. Doğan S. Çıraklık eğitimine devam eden ergenlerde madde kullanım sıklığı, öfke düzeyi-öfke ifade tarzı ve bağımlılık şiddeti ilişkisi. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi 2017; 8(1):1-8. Doi: 10.14744/phd.2017.50479
  5. 5. Erükçü Akbaş G, Mutlu E. Madde bağımlılığı tedavisi gören kişilerin bağımlılık ve tedavi deneyimleri. Toplum ve Sosyal Hizmet 2016; 27(1):101-122.
  6. 6. Öztürk YE, Kırlıoğlu M, Kıraç R. Alkol ve madde bağımlılığında risk faktörleri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi 2015;18(2):97-118.
  7. 7. World Drug Report. United Nations publication: Sales No. E.20.XI.6); 2020.
  8. 8. T.C. İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı. Türkiye uyuşturucu raporu eğilimler ve gelişmeler. Ankara: EGM Yayın Katalog No: 752; 2022.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Nursing

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 29, 2023

Submission Date

January 31, 2023

Acceptance Date

June 19, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 4 Number: 2

APA
Yılmaz, S., Yılmaz, M., Sorver, A., Şahin Karagöz, Ş., & Abalı, V. (2023). MADDE BAĞIMLILIĞI ÖNLEME PROGRAMININ ERGENLERİN ÖZ YETERLİK ALGISINA ETKİSİ. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 4(2), 105-111. https://izlik.org/JA48LM38XW
AMA
1.Yılmaz S, Yılmaz M, Sorver A, Şahin Karagöz Ş, Abalı V. MADDE BAĞIMLILIĞI ÖNLEME PROGRAMININ ERGENLERİN ÖZ YETERLİK ALGISINA ETKİSİ. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2023;4(2):105-111. https://izlik.org/JA48LM38XW
Chicago
Yılmaz, Serpil, Mualla Yılmaz, Asena Sorver, Şeydanur Şahin Karagöz, and Veysel Abalı. 2023. “MADDE BAĞIMLILIĞI ÖNLEME PROGRAMININ ERGENLERİN ÖZ YETERLİK ALGISINA ETKİSİ”. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 4 (2): 105-11. https://izlik.org/JA48LM38XW.
EndNote
Yılmaz S, Yılmaz M, Sorver A, Şahin Karagöz Ş, Abalı V (August 1, 2023) MADDE BAĞIMLILIĞI ÖNLEME PROGRAMININ ERGENLERİN ÖZ YETERLİK ALGISINA ETKİSİ. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 4 2 105–111.
IEEE
[1]S. Yılmaz, M. Yılmaz, A. Sorver, Ş. Şahin Karagöz, and V. Abalı, “MADDE BAĞIMLILIĞI ÖNLEME PROGRAMININ ERGENLERİN ÖZ YETERLİK ALGISINA ETKİSİ”, YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, vol. 4, no. 2, pp. 105–111, Aug. 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA48LM38XW
ISNAD
Yılmaz, Serpil - Yılmaz, Mualla - Sorver, Asena - Şahin Karagöz, Şeydanur - Abalı, Veysel. “MADDE BAĞIMLILIĞI ÖNLEME PROGRAMININ ERGENLERİN ÖZ YETERLİK ALGISINA ETKİSİ”. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 4/2 (August 1, 2023): 105-111. https://izlik.org/JA48LM38XW.
JAMA
1.Yılmaz S, Yılmaz M, Sorver A, Şahin Karagöz Ş, Abalı V. MADDE BAĞIMLILIĞI ÖNLEME PROGRAMININ ERGENLERİN ÖZ YETERLİK ALGISINA ETKİSİ. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2023;4:105–111.
MLA
Yılmaz, Serpil, et al. “MADDE BAĞIMLILIĞI ÖNLEME PROGRAMININ ERGENLERİN ÖZ YETERLİK ALGISINA ETKİSİ”. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, vol. 4, no. 2, Aug. 2023, pp. 105-11, https://izlik.org/JA48LM38XW.
Vancouver
1.Serpil Yılmaz, Mualla Yılmaz, Asena Sorver, Şeydanur Şahin Karagöz, Veysel Abalı. MADDE BAĞIMLILIĞI ÖNLEME PROGRAMININ ERGENLERİN ÖZ YETERLİK ALGISINA ETKİSİ. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi [Internet]. 2023 Aug. 1;4(2):105-11. Available from: https://izlik.org/JA48LM38XW